Thêm SOHA trên Google
Sáng sớm ngày 23 tháng 6 năm 1985, chuyến bay 182 của hãng hàng không quốc gia Ấn Độ Air India với biệt danh "Kanishka" đang trên hành trình từ Toronto (Canada) đến London (Anh) trước khi tiếp tục đến Bombay. Khi chỉ còn cách bờ biển Ireland khoảng 45 phút bay, chiếc Boeing 747 chở theo 329 hành khách và phi hành đoàn đã đột ngột biến mất hoàn toàn khỏi màn hình ra-đa ở độ cao hơn 9.000 mét. Một quả bom gài lén trong khoang hành lý bùng nổ, xé tan chiếc phi cơ khổng lồ giữa tầng không và dội một bi kịch thảm khốc xuống lòng Đại Tây Dương lạnh giá.
Hành trình định mệnh và âm mưu từ Vancouver
Bi kịch không bắt đầu trên bầu trời Châu Âu mà khởi nguồn từ bờ biển phía Tây Canada. Một nhóm cực đoan người Sikh thuộc tổ chức Babbar Khalsa — hoạt động tại Canada — đã lên kế hoạch trả thù chính phủ Ấn Độ sau chiến dịch quân sự tại Đền Vàng ở Punjab năm 1984.
Chiếc Boeing 747 định mệnh
Chúng vạch ra một kế hoạch khủng bố kép cực kỳ tinh vi bằng đường hàng không. Một kẻ giấu mặt dưới cái tên giả "M. Singh" đã đặt vé chuyến bay nối chuyến từ Vancouver đến Toronto. Tại sân bay Vancouver, kẻ này yêu cầu ký gửi hành lý thẳng lên Chuyến bay 182 của Air India đi London, mặc dù hắn thậm chí còn chưa có vé xác nhận cho chặng bay tiếp theo. Bất chấp sự vô lý này và sự cảnh báo từ hệ thống, nhân viên thủ tục hàng không do quá tải đã chấp nhận cho vali hành lý lên máy bay mà người chủ của nó không hề bước lên cabin.
Cùng thời điểm đó, một quả bom thứ hai cũng được gửi lên một chuyến bay khác của Canadian Pacific Air hướng tới Tokyo, với mục tiêu phát nổ trên một chuyến bay khác của Air India.
Thảm họa trên độ cao 9.000 mét và thảm kịch kép
Lúc 7:14 sáng theo giờ GMT, Chuyến bay 182 đang bay thong dong trên vùng biển quốc tế ngoài khơi hạt Cork, Ireland. Không hề có bất kỳ tín hiệu cấp cứu SOS nào được phát ra từ khoang lái. Quả bom giấu trong chiếc đài bán dẫn nằm gọn bên trong chiếc vali ký gửi bất ngờ phát nổ, làm đứt gãy hệ thống điều khiển chính và gây ra sự giảm áp suất đột ngột cực kỳ nghiêm trọng.
Sức nổ xé rách phần đuôi máy bay, khiến chiếc Boeing 747 nát vụn ngay trên không trung. 329 con người — trong đó có 268 công dân Canada, 27 công dân Anh và 24 công dân Ấn Độ, cùng 82 trẻ em — bị hất văng vào hư không và rơi tự do xuống đại dương ở độ cao ngàn mét.
Chỉ khoảng 55 phút trước đó tại Nhật Bản, quả bom thứ hai đã phát nổ sớm tại sân bay Narita (Tokyo) khi các công nhân đang chuyển hành lý sang Chuyến bay 301 của Air India, làm 2 nhân viên bốc xếp tử nạn. Nếu quả bom ở Tokyo không nổ sớm do chênh lệch múi giờ, số nạn nhân của vụ khủng bố kép này chắc chắn còn tàn khốc hơn gấp nhiều lần.
Nhiều nạn nhân đã rơi xuống biển
Cuộc tìm kiếm giữa đại dương và nỗi đau kéo dài
Ngay sau khi mất liên lạc, lực lượng cứu hộ Ireland cùng các tàu cá thương mại đã lao ra khu vực nghi vấn. Tuy nhiên, những gì họ tìm thấy chỉ là những mảnh vỡ trôi dạt, những chiếc ghế vỡ nát và vô số thi thể trôi nổi trên làn nước biển băng giá. Cuộc tìm kiếm quy mô lớn dưới lòng đại dương chỉ vớt được 131 thi thể; phần lớn nạn nhân còn lại đã mãi mãi nằm lại dưới đáy biển sâu.
Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy nhiều nạn nhân đã chết trước khi chạm mặt nước do sức ép vụ nổ, thiếu oxy hoặc hạ nhiệt độ đột ngột, nhưng cũng có những trường hợp bi thảm hơn khi bị đuối nước sau khi rơi xuống biển.
Cuộc điều tra sau đó trở thành một trong những chiến dịch pháp lý và an ninh tốn kém, phức tạp nhất trong lịch sử Canada. Phải mất nhiều năm, các cơ quan chức năng mới quy trách nhiệm cho Inderjit Singh Reyat - một kỹ thuật viên điện tử sống tại Anh - kẻ đã chế tạo hai quả bom. Tuy nhiên, những kẻ chủ mưu khác phần lớn đã lẩn tránh được bản án tử hình hoặc bị ám sát trước khi ra tòa.
Các mảnh vỡ được thu thập
Di sản đen tối và sự thay đổi của an ninh hàng không
Cho đến trước thảm họa ngày 11 tháng 9 năm 2001, Chuyến bay Air India 182 là vụ khủng bố hàng không đẫm máu nhất lịch sử thế giới, và đến nay vẫn là vụ giết người hàng loạt tồi tệ nhất trong lịch sử Canada.
Thảm họa này đã vạch trần lỗ hổng chết người trong quy trình an ninh hàng không thời bấy giờ: sự thiếu liên kết giữa hành khách và hành lý ký gửi. Sau vụ việc, ngành hàng không toàn cầu đã bắt buộc áp dụng quy tắc nghiêm ngặt: Hành lý ký gửi tuyệt đối không được phép cất cánh nếu hành khách sở hữu hành lý đó không bước lên máy bay (Passenger-Baggage Reconciliation System - PPBM).
Chuyến bay Air India 182 không chỉ để lại nỗi đau khôn nguôi cho hàng trăm gia đình nạn nhân, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh đắt giá về cái giá của sự lơ là an ninh trên những chuyến bay băng qua đại dương.
