Thêm SOHA trên Google
Ngôi làng châu Phi làm được điều thế giới chưa từng
Từ những mũi khoan tìm nước ngọt, người dân tại một ngôi làng ở Mali (Tây Phi) đã chạm tay vào kho báu đúng nghĩa đen, đồng thời trở thành nơi đầu tiên trên thế giới làm được điều mà chưa nước nào thực hiện tính cho đến nay.
Kho báu đó chính là Hydro trắng (hydro tự nhiên).
Hiện nay, nơi đây vẫn đang sản xuất hydro tinh khiết 98%, cung cấp năng lượng cho ngôi làng với chi phí sản xuất ước tính khoảng 0,50 euro/kg hydro.
Con số đó thực sự đáng kinh ngạc, vì nó thấp hơn tất cả các phương pháp sản xuất hydro hiện có trên thị trường, kể cả từ nhiên liệu hóa thạch.
Kho báu trời ban cho người dân gần làng Bourakébougou, Mali. Ảnh minh họa: FB
Mọi chuyện diễn ra như thế nào.
Năm 1987, gần làng Bourakébougou, cách thủ đô Bamako của Mali chừng 60km về phía bắc, một nhóm thợ khoan người Mali đã bỏ cuộc với một giếng nước ở độ sâu 112 mét.
Thay vì phun nước ngọt, giếng khoan phụt lên một luồng gió mạnh, khô và không mùi khiến cả nhóm sợ hãi. Theo lời kể sau này tường thuật trên tạp chí Science, một người thợ khoan cuối cùng đã cúi xuống giếng với một điếu thuốc đang cháy, và giếng bất ngờ phát nổ thành một cột lửa màu xanh nhạt cháy cho đến khi bị bùn và đất sét bao phủ.
Hoảng sợ trước sự cố bất thường, dân làng không ai dám lại gần. Giếng vì thế bịt kín và lãng quên trong hơn 2 thập kỷ.
Thế rồi đến năm 2007, Aliou Diallo - doanh nhân người Mali kiêm Chủ tịch Công ty dầu khí Petroma (sau này là Hydroma) - đã quyết định mua lại quyền thăm dò vùng đất này.
Ban đầu, mục tiêu của đội ngũ kỹ sư chỉ là săn tìm dầu mỏ hoặc khí đốt truyền thống, nhưng kết quả phân tích lại dẫn họ tới một phát hiện ngoài mong đợi: Lòng đất nơi đây chứa đầy hydro tự nhiên tinh khiết.
Năm 2011, Petroma chính thức khai mở lại chiếc giếng bị lãng quên năm xưa. Luồng khí phun trào từ lòng đất đạt độ tinh khiết kinh ngạc lên tới 98% hydro, kèm khoảng 1% metan và 1% nitơ, không có CO2 hoặc H2S.
Làng Bourakébougou trở thành địa điểm sản xuất hydro tự nhiên đầu tiên trên thế giới. Ảnh: Geoscopy
Từ đó đến nay, nguồn khí sạch này đã được kết nối trực tiếp vào máy phát điện, thắp sáng cả ngôi làng Bourakébougou và mở ra một chương mới cho nguồn năng lượng xanh của nhân loại.
Câu chuyện lan ra thế giới.
Một nghiên cứu đăng trên Scientific Reports gọi đây là ví dụ tiêu biểu về một tích tụ hydro tự nhiên, đã sản xuất để cấp điện cho làng từ năm 2012.
Không dừng ở đó, Hydroma của doanh nhân Aliou Diallo đã tiến hành khoan 24 giếng trong phạm vi 10km (tính từ vị trí phát hiện ban đầu gần làng Bourakébougou) từ năm 2017 đến năm 2019.
24 giếng này đã xác định được năm tầng chứa khí hydro xếp chồng lên nhau ở độ sâu từ 100 đến 1.500 mét. Trữ lượng ước tính tổng cộng là 19 tỷ mét khối hydro, quy đổi tương đương 6 nghìn tỷ kWh điện - xấp xỉ mức tiêu thụ điện năng hàng năm của thành phố Munich (Đức).
Cuộc săn lùng hydro trắng tỷ USD toàn cầu
Trong bài nghiên cứu đăng tải tháng 2/2026, TheConversation xác nhận hiện tại trên thế giới chỉ có một mỏ hydro duy nhất [tại làng Bourakébougou của Mali] sản xuất hydro tự nhiên với số lượng lớn, cung cấp hàng chục tấn hydro mỗi năm để cung cấp năng lượng cho ngôi làng này.
Đồng thời, Hydroma là công ty đang nắm giữ giấy phép khai thác hydro tự nhiên đầu tiên trên thế giới.
Đá serpentinit phân lớp: Loại đá biến chất được hình thành khi nước phản ứng với olivin giàu sắt ở sâu trong lớp vỏ Trái Đất, giải phóng hydro trắng như một sản phẩm phụ. Hình ảnh: Strekeisen, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Hydro tự nhiên, loại được tạo ra dưới lòng đất do nước phản ứng với đá giàu sắt, đã từ một điều kỳ thú ở Mali trở thành một lĩnh vực thăm dò trị giá hàng tỷ USD chỉ trong một thập kỷ.
Câu chuyện của làng Bourakébougou đã khiến các chuyên gia và công ty năng lượng toàn cầu đặt câu hỏi liệu nguồn tài nguyên này có thể tồn tại ở nơi khác với quy mô lớn hơn nhiều hay không. Đặc biệt trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng hướng xanh, sạch, hydro trắng được xem là một trong những giải pháp năng lượng sạch hàng đầu giúp giảm phát thải khí nhà kính vượt trội.
Khi hydro trắng được đốt cháy, sản phẩm phụ duy nhất tạo ra là hơi nước, hoàn toàn không sinh ra CO2, bụi mịn hay khí thải độc hại.
2H2 + O2 -> 2H2O + Năng lượng
Đó là lý do, số lượng công ty thăm dò hydro tự nhiên trên toàn cầu đã tăng nhanh chóng, từ khoảng 10 công ty vào năm 2020 lên khoảng 40 công ty vào cuối năm 2023, theo Rystad Energy và các báo cáo liên quan của chính phủ và các phòng nghiên cứu.
Ngoài mỏ khí hydro ở Mali, hoạt động thăm dò tập trung chủ yếu ở Mỹ, Úc, Canada và một số quốc gia châu Âu.
Tại Mỹ, Trung Tây và dãy núi Rocky ở Kansas đã xác nhận nồng độ hydro dưới lòng đất đạt hơn 90% hydro và 3% heli. Nồng độ hydro tự nhiên càng cao, việc thu hồi càng hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
Hydro trắng là gì và nó khác với hydro xanh và hydro lam như thế nào?
Hydro tự nhiên (còn được gọi là hydro trắng, hydro vàng, hydro địa chất hoặc hydro nguyên sinh) là phân tử H₂ được tạo ra dưới lòng đất bởi chính Trái đất, không cần sự can thiệp của con người.
Về mặt hóa học, nó giống hệt với hydro được sản xuất công nghiệp; sự khác biệt nằm ở quy trình sản xuất. Điểm khác biệt duy nhất nằm ở chỗ hydro trắng là loại duy nhất không cần năng lượng đầu vào để sản xuất.
Hydro xám được tạo ra bằng cách cải tạo hơi nước metan và phát thải khoảng 10 kg CO₂ trên mỗi kg H₂.
Hydro xanh dương là quy trình tương tự nhưng có thêm công nghệ thu giữ carbon.
Hydro xanh lá cây được tạo ra bằng cách phân tách nước bằng điện năng tái tạo.
Tham khảo: The Conversation
