Vụ cầm điếu cày đuổi đánh người ở Ninh Bình: Yếu tố quan trọng xác định hành vi phạm tội

Trang Anh
|

Theo luật sư, việc một người có lỗi trước không đương nhiên làm mất trách nhiệm của người dùng vũ lực sau đó.

Tối 1/10/2026, Công an phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình cho biết đã vào cuộc ghi nhận hiện trường, điều tra, làm rõ vụ người đàn ông cầm điếu cày đuổi đánh người xảy ra trên địa bàn. Thông tin trên báo Tuổi Trẻ online cho hay, ông Nguyễn Văn Hào, chủ nhà hàng dê nơi xảy ra vụ việc cho biết, trong sáng 1/10, ông và ông D.V.H. (nhân viên của quán, người cầm điếu cày trong clip) đã phối hợp với công an ghi nhận hiện trường nơi xảy ra vụ việc.

Ông Hào cho biết thêm, người bị đuổi đánh trong clip là anh N.V.T., cũng làm nhà hàng cách quán của ông khoảng 100m, thời gian qua người này thường xuyên tới trước nhà hàng của ông chửi bới, khiêu khích ông H.

"Chiều 28/9, anh T. hai lần đến quán khiêu khích, có lời lẽ lăng mạ, xưng hô "mày tao" với ông H.. Trong khi anh T. mới 37 tuổi, còn ông H. nay đã 65 tuổi", Tuổi Trẻ dẫn lời ông Hào nói. Cơ quan công an cũng xác định người bị đánh có thương tích nhẹ, không có vấn đề gì lớn.

Phân tích vụ việc dưới góc độ pháp lý, Luật sư Hoàng Hà - Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh cho hay vụ việc cần được nhìn tách bạch giữa hành vi dùng điếu cày đánh người và những hành vi được cho là khiêu khích, lăng mạ, đe dọa xảy ra trước đó. Theo ông, việc một người có lỗi trước không đương nhiên làm mất trách nhiệm của người dùng vũ lực sau đó; nhưng hành vi của người bị đánh có thể ảnh hưởng rất lớn đến việc định tội, xác định lỗi và mức độ trách nhiệm.

 - Ảnh 1.

Ảnh cắt từ clip

Phân tích cụ thể hơn, Lụât sư Hoàng Hà cho rằng, trước hết, hành vi dùng điếu cày đánh người có thể được xem xét theo Điều 134 Bộ luật Hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Thông thường, tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên có thể đặt ra trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, ngay cả khi tỷ lệ dưới 11%, trách nhiệm hình sự vẫn có thể phát sinh nếu thuộc một trong các trường hợp luật định, trong đó có việc dùng hung khí nguy hiểm hoặc hành vi có tính chất côn đồ.

Vì vậy, việc báo chí thông tin người bị đánh chỉ “thương tích nhẹ” chưa đủ để kết luận không có trách nhiệm hình sự. Cần có kết luận giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể. Đồng thời phải đánh giá chiếc điếu cày cụ thể về vật liệu, kích thước, trọng lượng, cách sử dụng, vị trí cơ thể bị đánh và mức độ nguy hiểm thực tế. Không nên máy móc cho rằng cứ là điếu cày thì mặc nhiên là “hung khí nguy hiểm”, nhưng nếu được sử dụng như một công cụ có khả năng gây thương tích nghiêm trọng thì đây là tình tiết cơ quan tố tụng phải xem xét theo điểm a khoản 1 Điều 134.

Nạn nhân nhiều lần "gây sự" có thể bị xử lý thế nào?

Nói về mối quan hệ với anh T., ông Hào cũng cho biết thêm trong quá trình kinh doanh hàng ăn, giữa ông và gia đình anh T. không có mâu thuẫn, cạnh tranh gì cả. Tuy nhiên, anh T. đã nhiều lần qua quán quấy rối và hôm 19/9, ông Hào cũng đã gửi đơn đến Công an phường Tây Hoa Lư và Công an tỉnh Ninh Bình yêu cầu làm rõ sự việc.

Nói về thông tin này, luật sư Hoàng Hà cho rằng nếu chứng cứ cho thấy người này nhiều lần chủ động tìm đến, chửi bới, đe dọa, xúc phạm nghiêm trọng và ngay trước thời điểm xảy ra sự việc tiếp tục có hành vi trái pháp luật nghiêm trọng khiến ông H. rơi vào trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, thì phải xem xét Điều 135 Bộ luật Hình sự.

Theo đó, điều luật này quy định riêng về hành vi cố ý gây thương tích trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân gây ra. Đối với trường hợp cơ bản, Điều 135 đặt ngưỡng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%. Ông cho rằng cần nhấn mạnh hai điều. Không phải cứ bị chửi, bị xúc phạm hoặc bị thách thức là đương nhiên được xác định “kích động mạnh”. Cơ quan tố tụng sẽ đánh giá tính chất, mức độ, sự kéo dài của hành vi trái pháp luật, diễn biến tâm lý và quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hành vi của nạn nhân với việc người kia mất khả năng tự kiềm chế ở mức độ đáng kể.

Ngược lại, ngay cả khi chưa đủ căn cứ áp dụng Điều 135, việc nạn nhân có hành vi trái pháp luật dẫn đến người phạm tội bị kích động về tinh thần vẫn có thể là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo điểm e khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Đây là điểm rất quan trọng trong vụ việc này.

 - Ảnh 2.

"Một khả năng khác cũng cần kiểm tra là phòng vệ chính đáng, nhưng theo tôi khả năng này phải được đánh giá rất thận trọng. Điều 22 Bộ luật Hình sự chỉ coi là phòng vệ chính đáng khi có hành vi chống trả cần thiết đối với người đang có hành vi xâm phạm quyền hoặc lợi ích hợp pháp.

Nếu người kia chỉ chửi bới, quay phim hoặc khiêu khích rồi bỏ chạy, còn người cầm điếu cày đuổi theo để đánh thì rất khó chỉ dựa vào đó để xác định là phòng vệ chính đáng. Nhưng nếu video đầy đủ hoặc chứng cứ khác cho thấy trước đó có hành vi tấn công hoặc đe dọa xâm hại đang diễn ra thì việc đánh giá pháp lý có thể khác", luật sư Hoàng Hà nêu quan điểm.

Nếu xác minh được người bị đánh là anh H. nhiều lần đến nhà hàng nhằm chửi bới, đe dọa, xúc phạm hoặc gây rối thì những hành vi đó cũng phải được xem xét độc lập. Tùy tính chất và mức độ, có thể đặt vấn đề xử lý hành chính hoặc thậm chí trách nhiệm hình sự.

Về tố tụng, nếu sau cùng hành vi gây thương tích chỉ bị xác định thuộc khoản 1 Điều 134, thì khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành quy định vụ án thuộc trường hợp này chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện trong những trường hợp luật định. Ngoài trách nhiệm hình sự hoặc hành chính, nếu có thiệt hại sức khỏe thực tế thì trách nhiệm bồi thường dân sự còn có thể phát sinh theo Điều 590 Bộ luật Dân sự, gồm chi phí chữa trị hợp lý, thu nhập bị mất hoặc giảm sút và khoản bù đắp tổn thất tinh thần theo quy định.

Pháp luật không chấp nhận kiểu lập luận rằng vì người kia khiêu khích nên có quyền đánh người, nhưng cũng không thể vì một bên bị đánh mà bỏ qua toàn bộ hành vi trái pháp luật hoặc đáng lên án của họ trước đó.

"Theo tôi, không nên nhìn vụ việc chỉ qua đoạn clip ông H. cầm điếu cày đuổi đánh người, nhưng cũng không nên vì người bị đánh được cho là có hành vi khiêu khích mà mặc nhiên coi việc dùng vũ lực là chính đáng", nam luật sư nói.

Trước đó, chiều 29/9, trên mạng xã hội lan truyền đoạn video dài gần 2 phút ghi lại cảnh một người đàn ông đến một quán ăn chuyên thịt dê trên địa bàn phường Tây Hoa Lư và dùng điện thoại quay một người đàn ông khác.

Trong đoạn video, người đến quán vừa quay phim vừa nói những lời mang tính đe dọa đối với người đàn ông bên trong quán. Người này sau đó cũng lấy điện thoại quay lại và cho rằng đối phương thường xuyên gây rối tại khu vực Tràng An.

Hai bên tiếp tục lời qua tiếng lại, chửi bới nhau. Sau đó, người đàn ông là nhân viên quán ăn lấy một chiếc điếu cày để ở gốc cây, cầm trên tay rồi đuổi đánh người đang quay video.

 - Ảnh 3.Kết luận điều tra vụ tài xế xe bán tải Mai Anh Nhật SN 1983

Được mọi người can ngăn, Nhật cùng người đi đường dùng xe của mình chở nạn nhân đi cấp cứu. Tuy nhiên, hôm sau nạn nhân tử vong tại bệnh viện.

Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Báo lỗi cho Soha

*Vui lòng nhập đủ thông tin email hoặc số điện thoại