Nổ lớn ở Transnistria, xe quân sự Moldova áp sát Ukraine: Nga cảnh báo đáp trả, 1.500 lính vào thế sẵn sàng

Nổ lớn ở Transnistria, Moldova kéo xe quân sự tới sát Ukraine

Ngày 30/9, một vụ nổ lớn đã xảy ra gần thành phố Bender do Transnistria (vùng ly khai thân Nga ở Moldova kiểm soát), cách ranh giới với tỉnh Odessa của Ukraine chỉ khoảng 20 km. Camera giám sát ghi lại khoảnh khắc một vật thể lao xuống với tốc độ cao rồi phát nổ trên mặt đất.

Theo cảnh sát Transnistria , khoảng 5 giờ 40 phút, lực lượng chức năng nhận được thông báo về một máy bay không người lái bay thấp phía trên thành phố Bender. Thiết bị sau đó rơi xuống bên ngoài làng Gîrbovăț, thuộc huyện Anenii Noi, rồi phát nổ.

Cảnh sát lập tức phong tỏa hiện trường. Các lực lượng khẩn cấp, chuyên gia và điều tra viên được huy động tới kiểm tra. Người dân được yêu cầu tránh xa khu vực, không tiếp cận hoặc chạm vào các mảnh vỡ đáng ngờ.

Đáng lưu ý, vụ nổ diễn ra trong lúc Nga và Ukraine tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái. Moldova lập tức cáo buộc Nga liên quan đến vụ việc.

Căng thẳng bất ngờ dâng cao khi không lâu sau đó, Chisinau kéo xe quân sự tới sát Ukraine. Cựu Tổng thống Moldova Igor Dodon công bố trên Telegram hình ảnh một số xe bán tải quân sự gắn súng máy đỗ trên cánh đồng tại làng Berezovka. Ngôi làng cách biên giới Ukraine khoảng 4 km, ở khu vực tiếp giáp với tỉnh Vinnytsia.

Ông Dodon cho biết chính quyền Chisinau chưa chính thức giải thích với cư dân về lý do các phương tiện có mặt tại đây.

“Người dân lo lắng và yêu cầu được giải thích. Quân đội đang làm gì ở đó?”, ông viết.

Nguy cơ xung đột ở Tranistria gia tăng, thêm một nước có thể can thiệp

Nhận định về các diễn biến vừa nổ ra, Yoana Jalil, chuyên gia thuộc Mạng lưới Kiểm chứng Thông tin Toàn cầu (GFCN) cho rằng, nguy cơ Transnistria bị cuốn vào một cuộc xung đột quân sự vẫn hiện hữu.

“Transnistria được xem là một khu vực có thể xảy ra xung đột. Nếu ai đó tìm cách kéo Cộng hòa Moldova, hoặc thậm chí cả Romania, vào cuộc chiến với Nga, họ chắc chắn sẽ sử dụng Transnistria, bởi đây là một con đường thuận tiện, đặc biệt đối với Ukraine. Tôi nghĩ có những điều kiện để điều đó xảy ra. Vì vậy, tôi không loại trừ khả năng xung đột lại bùng phát liên quan đến Transnistria” - bà nói.

Theo bà Jalil, trên các mạng xã hội châu Âu xuất hiện thông tin rằng “nếu tình huống như vậy xảy ra, quân đội Romania cũng có thể tham gia cuộc xung đột”.

“Transnistria được nhìn nhận là một khu vực quân sự hóa cao do Nga kiểm soát. Điều này được xem là trở ngại lớn nhất đối với việc Moldova thống nhất với Romania hoặc gia nhập Liên minh châu Âu” - bà giải thích.

Trước đó, vào cuối tháng 12 năm ngoái, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cũng từng lên tiếng cáo buộc, chính quyền Tổng thống Moldova Maia Sandu đang có ý định tấn công Transnistria.

Bà Zakharova lưu ý, một "kịch bản quân sự" đã được lên kế hoạch.

Theo nhà khoa học chính trị người Ukraine Ruslan Bortnik, Ukraine có thể giúp Moldova trong chiến dịch nhắm vào Transnistria vì Kiev vốn "có sẵn khả năng quân sự". Ngoài ra, động thái như vậy cũng có lợi cho Ukraine khi làm suy yếu vị thế của Nga trên trường quốc tế và trong các cuộc đàm phán có thể diễn ra.

"Ukraine cũng có khả năng giúp ích, vì sau sự kiện ở Syria, việc mất Transnistria sẽ củng cố thêm cảm giác Nga thiếu nguồn lực để hỗ trợ các đồng minh bên ngoài. Nó sẽ làm xấu đi vị thế đàm phán của Nga trong mắt chính quyền mới của Mỹ" – Ông Bortnik nhận định.

1.500 lính Nga ở trạng thái sẵn sàng, Kremlin cảnh báo đáp trả

Trong bối cảnh căng thẳng quanh Transnistria đang dâng cao, ngày 30/9, hãng thông tấn Interfax-Russia.ru dẫn lời ông Alexey Polishchuk, Vụ trưởng Vụ Các nước SNG II thuộc Bộ Ngoại giao Nga, tuyên bố mọi hành động gây hấn nhằm vào công dân Nga tại Transnistria sẽ nhận được phản ứng ngay lập tức và tương xứng.

“Chúng tôi cảnh báo rằng mọi hành động gây hấn nhằm vào công dân của chúng tôi tại Transnistria sẽ bị đáp trả ngay lập tức và tương xứng”, ông Polishchuk nói trong cuộc phỏng vấn với Interfax.

Theo ông, dữ liệu đăng ký lãnh sự cho thấy hiện có khoảng 220.000 công dân Nga sinh sống tại Transnistria.

Ông đồng thời đề cập đến việc Moldova đang có các động thái nhằm vào ngôn ngữ Nga và công dân Nga, sau khi Tổng thống Putin ký sắc lệnh cấp quốc tịch Nga cho cư dân Transnistria vào tháng 5 năm nay.

3 kịch bản có thể xảy ra

Giới phân tích cho rằng, từ các diễn biến hiện nay, có thể đặt ra ba kịch bản cho tình hình quanh Transnistria.

Kịch bản thứ nhất là căng thẳng được kiềm chế, vụ UAV phát nổ được điều tra, còn Moldova giải thích hoạt động của các xe quân sự gần biên giới Ukraine. Nếu không xuất hiện thêm sự cố, các bên có thể tiếp tục duy trì hiện trạng, tránh những hành động dẫn tới va chạm trực tiếp.

Kịch bản thứ hai là căng thẳng kéo dài, khiến Moldova, Ukraine và lực lượng Nga tại Transnistria tăng cường giám sát, bảo vệ các vị trí trọng yếu và chuẩn bị phương án ứng phó. Trong trường hợp này, khu vực chưa trở thành chiến trường nhưng một UAV đi lạc, một vụ nổ không rõ nguồn gốc hoặc hoạt động quân sự bị hiểu nhầm đều có thể dẫn tới phản ứng mạnh hơn.

Kịch bản thứ ba, nguy hiểm nhất, là xảy ra một cuộc tấn công gây thương vong cho công dân hoặc quân nhân Nga, khiến Moscow thực hiện lời cảnh báo đáp trả ngay lập tức và tương xứng. Khi đó, nguy cơ đối đầu trực tiếp sẽ phụ thuộc vào mục tiêu bị tấn công, bên chịu trách nhiệm và cách Nga lựa chọn phản ứng.

Moldova có thể đứng trước nguy cơ bị cuốn sâu hơn vào xung đột, còn Ukraine phải tính tới diễn biến an ninh ở khu vực giáp Transnistria. Khả năng Romania can dự, như bà Jalil đề cập, hiện vẫn là một giả định chưa có tuyên bố tương ứng từ giới chức nước này.

Với khoảng 1.500 quân nhân Nga hiện diện tại Transnistria, chuỗi sự kiện vừa qua đang đặt lực lượng này ở trạng thái sẵn sàng cao, chuẩn bị ứng phó trước tình huống bất ngờ.

Những yếu tố cần theo dõi tiếp theo gồm kết quả điều tra UAV, lời giải thích của Moldova về xe quân sự gần Ukraine và các động thái quân sự thực tế của những bên liên quan. Đây sẽ là cơ sở để đánh giá tình hình đang được kiềm chế, tiếp tục căng thẳng hay tiến gần hơn tới một cuộc đối đầu.