TST: Belarus chuẩn bị cho chiến tranh, những phát biểu cay đắng ở Moscow và cái "khoanh tay" của Kremlin

Đài TST (Nga) đăng bài viết cho hay, các trạm tiếp sóng trên lãnh thổ Belarus lại trở thành điểm nóng. Hồi tháng 6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo Kiev sẽ tự vô hiệu hóa chúng nếu Minsk không tháo dỡ những thiết bị mà Ukraine cáo buộc đang hỗ trợ drone Nga.

Đến tháng 9, lãnh đạo tình báo quân sự Ukraine nói một số trạm đã hoạt động trở lại và Kiev có đủ khả năng xử lý. Một đòn đánh vượt biên giới, nếu xảy ra, có thể đẩy Belarus tới gần cuộc chiến mà ông Lukashenko luôn muốn tránh.

Gần một tháng sau cuộc gặp ông Putin, câu hỏi ấy vẫn nóng: ông Lukashenko đã đề nghị Moscow bảo vệ Belarus đến mức nào?

Ông Lukashenko đến Nga ngày 27/8, gặp Thủ tướng Mikhail Mishustin hôm sau và gặp ông Putin ngày 29/8. Phần công khai của các cuộc trao đổi xoay quanh thương mại, nhiên liệu, vi điện tử và hợp tác công nghiệp. Nhưng khi gặp ông Mishustin, ông Lukashenko cũng nhắc tới một “vấn đề chung” ở phía nam Belarus và phía tây Nga mà không nói rõ là gì.

Đài TST (Nga) đặt vấn đề: nếu xung đột leo thang và trừng phạt siết chặt, Belarus sẽ trụ được bao lâu? Nền kinh tế nước này không có sức chống chịu như Nga. Ông Lukashenko cần biết Moscow sẽ giúp Minsk đến đâu.

Những phát biểu cay đắng ở Moscow

Trước khi ông Lukashenko tới Moscow, hai vị khách khác đã xuất hiện tại thủ đô Nga: Giám đốc CIA John Ratcliffe và Tổng giám mục Paul Richard Gallagher, quan chức đối ngoại của Vatican. Ngoại trưởng Sergey Lavrov gộp hai chuyến thăm vào một câu: họ muốn đến nói chuyện về việc kết thúc chiến tranh Ukraine.

Ông Trump cũng muốn chiến tranh kết thúc. Nhưng điều kiện được đưa ra khiến Moscow nổi giận.

Theo ông Lavrov, phương án được nêu với Nga là ngừng bắn theo đường tiếp xúc hiện tại, nhưng không công nhận các vùng lãnh thổ Nga đang kiểm soát là của Nga. Sau đó, biên giới Ukraine năm 1991, kể cả Crimea, sẽ được khôi phục bằng “biện pháp hòa bình”. Anh và Pháp có thể đi đầu trong lực lượng “ổn định tình hình” triển khai tại vùng lãnh thổ do Kiev kiểm soát.

Moscow coi đó là quãng nghỉ để Ukraine và phương Tây củng cố lực lượng. Kỳ vọng ông Trump xử lý những “nguyên nhân gốc rễ” của xung đột, theo TST, đã biến thành thất vọng.

"Những phát biểu cay đắng ở Moscow" - TST nhận định.

Ông Lavrov nhắc lại cuộc gặp tại Anchorage. Theo lời ông, phương án được thảo luận ở đó bắt nguồn từ các đề xuất đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff từng trình bày tại Moscow. Nhưng sau hội nghị NATO, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio lại nói Washington đứng về phía Ukraine và không thể đóng vai trò trung gian như Nga mong đợi.

Ông Lavrov còn nhắc lời Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng G7 đã “chôn vùi Anchorage” và ông Trump giờ đứng cùng họ.

Điện Kremlin khoanh tay, nhưng không để bị đánh lừa

Hai ngày trước cuộc gặp Putin–Lukashenko, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát đi tín hiệu cứng rắn: Nga muốn đạt mục tiêu bằng biện pháp hòa bình, nhưng nếu không thể, chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục. Ông cũng nói chưa có kế hoạch hay thời điểm cho vòng đàm phán tiếp theo.

TST coi đó là câu trả lời cho tin đồn về một cuộc gặp Nga–Ukraine–Mỹ trong tháng 9, "Điện Kremlin khoanh tay, nhưng không để bị đánh lừa". Theo đài Nga, Washington khó thuyết phục Kiev rút khỏi các khu vực Moscow yêu cầu, càng khó chấp nhận một kết quả bị phương Tây xem là thắng lợi của Nga.

Khi đàm phán bế tắc, chiến trường có thể lên tiếng. Bloomberg đưa tin Moscow chuẩn bị tăng cường hoạt động tại Ukraine. Theo TST, sức ép kinh tế và các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu, tuyến hậu cần Nga sẽ không buộc ông Putin dừng chiến dịch.

Đài TST (Nga) thậm chí nêu kịch bản Moscow sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật, đồng thời thừa nhận hiện chưa có dấu hiệu cho thấy điều đó sắp xảy ra.

Belarus chuẩn bị cho chiến tranh: Ba kịch bản trước mắt

Theo TST, nếu Moscow chủ động đẩy căng thẳng lên cao, những tính toán của phương Tây có thể bị đảo lộn. Belarus sẽ ở tuyến đầu của hệ quả.

Ông Lukashenko không muốn chiến tranh. Nó có thể đe dọa nhà máy, nguồn nhiên liệu, tuyến vận tải và sự ổn định trong nước. Nhưng Belarus gắn với Nga bằng quan hệ an ninh, công nghiệp và thương mại; khi Nga chịu sức ép, Minsk cũng khó bình yên.

Kịch bản thứ nhất là Belarus trở thành mục tiêu của một đòn đánh giới hạn. Tranh cãi về các trạm tiếp sóng cho thấy rủi ro cụ thể hơn những lời cảnh báo chung chung.

Kiev có thể tìm cách vô hiệu hóa thiết bị mà họ nói đang phục vụ drone Nga. Moscow và Minsk khi ấy sẽ phải quyết định đáp trả ở mức nào. Cảnh báo từ phía Ukraine chưa đồng nghĩa một cuộc tấn công đã được quyết định.

Kịch bản thứ hai là không có giao tranh trực tiếp trên đất Belarus, nhưng Minsk phải gánh chi phí của cuộc đối đầu. Nếu trừng phạt hoặc các đòn đánh vào hạ tầng khu vực gia tăng, Belarus sẽ cần bảo đảm nguồn nhiên liệu, thị trường tiêu thụ và các tuyến hậu cần.

Cuộc gặp riêng với ông Mishustin trước buổi hội đàm với ông Putin vì thế có ý nghĩa: hai bên đã rà soát nghĩa vụ về nhiên liệu, thực phẩm, hợp tác công nghiệp và các dự án chung.

Kịch bản thứ ba là Belarus bị yêu cầu tham gia sâu hơn vào nỗ lực của Nga tại Ukraine. TST đặt câu hỏi liệu quân đội Belarus có thể trực tiếp tham chiến hay không.

Đây là bước đi nhiều rủi ro nhất đối với ông Lukashenko: nó có thể mở thêm hướng tấn công, nhưng cũng biến Belarus thành một bên tham chiến rõ ràng và kéo theo nguy cơ bị đáp trả.

Trong thời gian từ 25/8 đến 10/9, Belarus tổ chức tập trận chiến thuật với không quân và phòng không.

Theo thông cáo Bộ Quốc phòng được TST dẫn lại, nội dung gồm bảo vệ các mục tiêu trước đòn tấn công từ trên không và cơ động đơn vị tên lửa phòng không. Hoạt động ấy phù hợp với nhu cầu phòng bị trước kịch bản đầu tiên, dù không đủ để xác định Minsk đã chọn kịch bản nào.

Ba khả năng dẫn tới ba yêu cầu khác nhau với Moscow: bảo vệ nếu Belarus bị đánh, hỗ trợ kinh tế nếu sức ép tăng, hoặc xác định giới hạn phối hợp quân sự nếu Nga muốn Minsk tham gia sâu hơn. Đó là lý do câu hỏi ông Lukashenko đã nói gì với ông Putin vẫn mang tính thời sự gần một tháng sau cuộc gặp.