Hàng loạt vụ nổ bí ẩn thiêu rụi đạn dược đến Ukraine: Báo Nga làm rõ thực hư về biệt đội Senezh

Theo Đài TST (Nga), một loạt vụ cháy nổ tại các cơ sở quốc phòng châu Âu đã làm dấy lên nghi vấn về hoạt động phá hoại nhằm vào chuỗi cung ứng cho Ukraine. Tình báo Nga, các nhóm cực đoan và cả sự cố trong sản xuất đều được nhắc đến. Tuy nhiên, nguyên nhân của từng vụ việc vẫn cần được xem xét riêng.

Các vụ cháy nổ nối tiếp nhau

Trong năm 2026, nhiều cơ sở sản xuất và lưu trữ trang bị quân sự ở châu Âu xảy ra cháy nổ. Điểm chung khiến các vụ việc thu hút chú ý là những doanh nghiệp liên quan đều hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng, hoặc có liên hệ với nguồn cung cho Ukraine.

Tại Ba Lan, hỏa hoạn kèm tiếng nổ xảy ra ở một cơ sở tại thành phố Mielec, nơi diễn ra hoạt động sản xuất linh kiện máy bay không người lái.

Ở Colleferro, Italy, một đám cháy dẫn tới vụ nổ lớn tại nhà máy đạn dược KNDS Ammo Italy. Nhà chức trách Italy cho biết vụ nổ dường như bắt nguồn từ khu vực ép thuốc phóng; không có người bị thương được ghi nhận.

Tại Bulgaria, kho đạn của công ty EMCO ở khu vực Belitsa cũng xảy ra cháy nổ. Một cơ sở khác của doanh nghiệp này tiếp tục bốc cháy vào tháng 9. Bộ trưởng Nội vụ Bulgaria cho biết nhà chức trách đang điều tra nguyên nhân và không loại trừ khả năng có sự can thiệp từ bên ngoài.

Ở Estonia, một tòa nhà do công ty quốc phòng Milrem Robotics sử dụng bị nghi phóng hỏa. Milrem cung cấp phương tiện mặt đất không người lái cho Ukraine, nhưng lãnh đạo công ty nói vụ việc không làm gián đoạn kế hoạch giao hàng. Cơ quan điều tra đã xác định các nghi phạm, song chưa kết luận ai đứng sau.

Nhìn trên bản đồ, những vụ việc này tạo cảm giác một chuỗi cơ sở quốc phòng đang bị nhắm tới. Nhưng xảy ra gần nhau về thời gian không có nghĩa chúng cùng chung nguyên nhân hoặc do một lực lượng điều phối.

"Dấu vết Nga" và những giả thuyết khác

Một số cơ quan truyền thông và tình báo phương Tây nghi ngờ Nga đứng sau các hoạt động phá hoại ở châu Âu. Theo giả thuyết này, người thực hiện có thể được tuyển mộ qua ứng dụng nhắn tin và nhận tiền công bằng tiền mã hóa. Cái tên được nhắc tới là Senezh, một đơn vị được cho là thuộc cơ cấu tình báo quân đội Nga.

Theo TST, Senezh còn bị liên hệ với các vụ kiện hàng phát nổ tại kho vận ở châu Âu năm 2024, âm mưu nhắm vào lãnh đạo tập đoàn quốc phòng Rheinmetall và những vụ phá hoại đường sắt ở Ba Lan. Tuy nhiên, các cáo buộc đó không đủ để xác định Senezh liên quan đến mọi vụ cháy nổ được liệt kê ở trên. Mỗi vụ vẫn cần kết quả điều tra và bằng chứng riêng.

Vụ cháy tại cơ sở của LPP Holding ở Pardubice, Cộng hòa Séc, cho thấy vì sao cần thận trọng. Một nhóm hoạt động ủng hộ Palestine, tự xưng là The Earthquake Faction, đã nhận trách nhiệm về vụ phóng hỏa hồi tháng 3/2026.

Nhóm này viện dẫn mối liên hệ giữa LPP và doanh nghiệp quốc phòng Israel Elbit Systems. Tuy nhiên, LPP cho biết kế hoạch hợp tác giữa hai công ty chưa được triển khai. Cảnh sát Séc đã bắt giữ các nghi phạm trong vụ việc.

Theo TST, còn có giả thuyết tình báo Ukraine liên quan đến các vụ nổ tại nhà máy lọc dầu ở Hungary và Romania.

Giả thuyết này dựa trên nhận định của ông Sergei Goncharov, Chủ tịch Hiệp hội Cựu chiến binh Đặc nhiệm Alpha của Nga, về động cơ địa chính trị của Kiev. Tuy nhiên, chưa có chứng cứ trực tiếp được đưa ra để chứng minh Ukraine gây ra những vụ nổ đó.

Chiến dịch ngầm hay sự cố sản xuất?

Không phải mọi đám cháy tại nhà máy quốc phòng đều bắt nguồn từ hành động phá hoại. Các cơ sở sản xuất đạn dược và lưu trữ chất nổ vốn có nguy cơ tai nạn cao. Khi công suất được mở rộng nhanh, yêu cầu về quy trình vận hành, bảo quản và giám sát an toàn cũng tăng theo.

Cựu tướng FSB Alexander Mikhailov cho rằng sự chú ý dồn dập của truyền thông có thể khiến các vụ cháy riêng lẻ bị nhìn nhận như một làn sóng có tổ chức. Theo ông, muốn kết luận có chiến dịch phá hoại thì trước hết phải có chứng cứ về người thực hiện, cách thức và mối liên hệ giữa các vụ việc.

Đại biểu Duma Quốc gia Nga Andrei Gurulyov lại nghiêng về khả năng xảy ra sự cố kỹ thuật. Ông cho rằng sau thời gian dài hoạt động cầm chừng, một số cơ sở quốc phòng có thể gặp khó khăn khi tăng sản lượng những mặt hàng nguy hiểm.

Các vụ việc vì thế đặt ra hai câu hỏi cho châu Âu: cơ sở quốc phòng có được bảo vệ đủ tốt trước nguy cơ phá hoại hay không, và các quy trình an toàn có theo kịp tốc độ tăng sản xuất hay không? Câu trả lời có thể khác nhau ở từng địa điểm.

Theo TST, khi điều tra chưa hoàn tất, việc quy toàn bộ chuỗi cháy nổ cho Moscow, Kiev hay một nhóm duy nhất đều vượt quá những gì bằng chứng hiện có cho phép kết luận.