Thêm SOHA trên Google
Thông qua dữ liệu chi tiêu tại căng tin, nhà trường có thể nhận diện những sinh viên thường xuyên phải ăn uống tằn tiện nhưng vẫn phải sử dụng dịch vụ ăn uống trong trường. Khi xác định một sinh viên thuộc diện cần hỗ trợ, quỹ sẽ tự động cộng thêm tiền vào thẻ ăn của người đó mà không thông báo rộng rãi.
Chương trình mang tên “Thẻ cơm ấm áp” được Quỹ Phát triển giáo dục của trường triển khai từ năm 2016. Ý tưởng xuất phát từ việc nhà trường nhận thấy cách hỗ trợ truyền thống có thể vô tình khiến sinh viên khó khăn cảm thấy tổn thương.
Trước đây, sinh viên muốn nhận trợ cấp phải tự nộp đơn, trình bày hoàn cảnh và trải qua quá trình xét duyệt. Danh sách những người được hỗ trợ cũng có thể được công khai. Với một số sinh viên, việc phải thừa nhận mình “nghèo” trước người khác lại trở thành áp lực lớn.
Nhiều người thà lựa chọn những món ăn rẻ nhất trong căng tin, sống tiết kiệm từng khoản nhỏ thay vì làm hồ sơ xin hỗ trợ. Chính điều đó khiến quỹ tìm kiếm một phương thức khác, vừa xác định đúng người cần giúp đỡ, vừa giữ được sự riêng tư và lòng tự trọng của họ.
“Thấy nhiều em chỉ gọi những món đồ chay rất đơn giản, chúng tôi trăn trở tìm một phương thức tài trợ chính xác và ấm áp hơn. Tiền hỗ trợ phải đến tay những sinh viên thực sự cần nhưng vẫn phải bảo vệ được sự tự tôn và quyền riêng tư của họ”, ông Vương Bột, Tổng thư ký Quỹ Phát triển giáo dục, chia sẻ.
Thay vì yêu cầu sinh viên tự khai hoàn cảnh, nhà trường sử dụng dữ liệu từ hệ thống thanh toán trong khuôn viên để xác định những trường hợp có dấu hiệu cần hỗ trợ. Một trong những tiêu chí được sử dụng là sinh viên có hơn 60 bữa ăn mỗi tháng nhưng tổng số tiền chi tiêu cho ăn uống ở mức thấp.
Sinh viên quẹt thẻ để thanh toán tiền ăn ở Trung Quốc (Ảnh: China Focus)
Theo tiêu chí hiện nay, những sinh viên ăn hơn 60 bữa mỗi tháng nhưng tổng chi tiêu dưới 750 NDT (khoảng 2,7 triệu đồng) sẽ được hệ thống nhận diện để xem xét hỗ trợ.
Sau khi được xác định thuộc diện hỗ trợ, nhà trường sẽ tự động bổ sung tiền vào thẻ ăn để bảo đảm sinh viên có đủ kinh phí cho các bữa ăn hằng ngày. Mức hỗ trợ hiện nay tương đương tối đa khoảng 25 NDT (khoảng 90.000 đồng) mỗi ngày.
Điều đặc biệt là sinh viên không cần phải làm bất kỳ thủ tục nào để nhận khoản tiền này. Nhiều người chỉ phát hiện tài khoản của mình có thêm tiền khi kiểm tra số dư thẻ hoặc nhận được thông báo từ nhà trường.
Khi mới triển khai, quỹ dành 1 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 3,6 tỷ đồng, để hỗ trợ 301 sinh viên. Khi đó, tiêu chí được áp dụng là sinh viên sử dụng ít nhất 60 bữa ăn mỗi tháng và chi trung bình dưới 7 NDT mỗi bữa. Nhà trường sẽ bù phần chênh lệch để mỗi người có khoảng 630 NDT mỗi tháng, tương đương 2,3 triệu đồng, đủ cho 3 bữa ăn mỗi ngày.
Sau đó, mức hỗ trợ được điều chỉnh theo nhu cầu thực tế. Phạm vi dữ liệu cũng được mở rộng, không chỉ bao gồm căng tin mà còn có các điểm bán hàng khác trong khuôn viên như nhà sách và quầy nước.
Sau 10 năm, chương trình đã hỗ trợ hơn 41.000 lượt sinh viên, với tổng số tiền trợ cấp khoảng 7,9 triệu NDT (tương đương 28,5 tỷ đồng). Nguồn kinh phí đến từ quỹ của trường cùng sự đóng góp của cựu sinh viên, giảng viên, doanh nghiệp và các cá nhân.
Điều khiến chương trình trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở số tiền được trao mà còn ở cách nhà trường trao nó. Sinh viên không phải đứng trước hội đồng để kể về hoàn cảnh gia đình, không phải chứng minh mình khó khăn đến mức nào và cũng không bị gắn với một danh sách những người nhận trợ cấp.
“Khoản hỗ trợ giúp tôi giảm bớt áp lực tài chính nhưng không khiến tôi cảm thấy xấu hổ”, một sinh viên từng nhận hỗ trợ chia sẻ.
Sự tử tế này cũng tạo ra một vòng tuần hoàn đáng chú ý. Sau khi tốt nghiệp và có công việc ổn định, một số sinh viên từng nhận hỗ trợ đã quay trở lại đóng góp cho quỹ để giúp những thế hệ sinh viên tiếp theo. Một cán bộ quỹ ví điều này giống như việc những người từng được trao “gậy tiếp sức” lại tiếp tục truyền nó cho người khác.
Mô hình hỗ trợ “âm thầm” của Đại học Khoa học và Công nghệ Nam Kinh sau đó cũng truyền cảm hứng cho một số trường đại học khác tại Trung Quốc triển khai các chương trình tương tự, trong đó có Đại học Đông Nam và Đại học Bưu chính Viễn thông Nam Kinh.
Tổng hợp
