Thêm SOHA trên Google
Con cái có thể sắm cho cha mẹ chiếc máy đo huyết áp đắt tiền, đúng kích cỡ vòng bít và rất dễ dùng. Thế nhưng, một chiếc máy "xịn" vẫn có thể cho kết quả khác nhau khiến người dùng có cảm giác "lúc đúng lúc sai", nghĩ "hay tại máy dỏm". Nhiều khi vấn đề không nằm ở thiết bị mà bắt đầu từ cách đo.
Một nghiên cứu năm 2021 theo dõi 100 người bệnh tự đo huyết áp tại nhà cho thấy chỉ 3% thực hiện đúng quy trình, còn 60% mắc từ ba lỗi trở lên. Lỗi phổ biến nhất là đặt vòng bít sai vị trí. Dù quy mô nhỏ nhưng nghiên cứu cho thấy chúng ta nên kiểm tra lại cách đo trước khi chê máy "dỏm".
Vị trí đặt tay cũng có thể làm sai lệch kết quả
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y khoa JAMA năm 2024 khảo sát ở 133 người trưởng thành cho thấy tư thế đặt tay tạo ra chênh lệch rất rõ rệt. So với tư thế chuẩn, việc đặt bàn tay trên đùi khiến huyết áp tâm thu cao hơn trung bình 3,9 mmHg và tâm trương cao hơn 4,0 mmHg. Nếu để cánh tay buông thõng, mức chênh lần lượt là 6,5 và 4,4 mmHg.
Trong suốt quá trình đo, máy vẫn bơm hơi và hiển thị kết quả như bình thường. Nếu hôm nay bạn kê tay đúng, nhưng hôm sau lại tiện tay để trên đùi hoặc thả thõng xuống ghế, kết quả sẽ nhảy thất thường khiến chiếc máy đắt tiền vô tình "chịu tiếng oan".
Kết quả chênh chưa chắc vì máy "xịn" hay "dỏm"
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyên tránh hút thuốc, uống cà phê và vận động mạnh trong vòng 30 phút trước khi đo. Người đo nên đi vệ sinh nếu đang buồn tiểu, ngồi nghỉ thư giãn ít nhất 5 phút, không nói chuyện và quấn vòng bít trực tiếp lên da.
Khi đo, lưng nên có chỗ tựa, hai bàn chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân và cánh tay được kê ngang tầm tim.
Những việc đơn giản này rất dễ bị làm qua loa. Nhiều người có thói quen vừa đi lại xong đã đo ngay, quấn vòng bít đè lên tay áo hoặc thả tay xuống thấp. Tuy máy vẫn hiện chỉ số đo nhưng thiết bị không thể tự sửa những sai lệch do tư thế ngồi hay cách quấn vòng bít chưa chuẩn.
Một lần đo đúng vẫn chưa đủ
Một báo cáo tổng hợp vào năm 2026 đã ghi nhận 35 loại lỗi phổ biến khi tự theo dõi huyết áp tại nhà. Ngoài tư thế ngồi, các sai sót còn đến từ việc không đo đúng giờ, đo ngay sau bữa ăn, vừa đo vừa nói chuyện hoặc quên ghi chép lại kết quả.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị người bệnh nên đo vào các mốc thời gian cố định trong ngày. Mỗi lần đo nên thực hiện 2 lượt cách nhau khoảng 1 phút, sau đó lưu lại kết quả để theo dõi diễn biến sức khỏe.
Máy "xịn" chưa chắc phù hợp nếu cha mẹ khó dùng
Khi chọn thiết bị cho người lớn tuổi, độ chính xác chưa phải yếu tố duy nhất. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ lưu ý việc sử dụng thiết bị y tế còn phụ thuộc vào thị lực, thính lực, độ khéo léo của bàn tay và trí nhớ của người dùng. Tổ chức Y tế Thế giới cũng thông tin phần lớn người suy giảm thị lực nằm ở nhóm tuổi trên 50.
Nếu cha mẹ mắt kém, gia đình nên ưu tiên chọn thiết bị có màn hình hiển thị số lớn, độ tương phản cao, nút bấm rõ ràng. Máy có hướng dẫn hoặc đọc kết quả bằng tiếng Việt cũng đáng cân nhắc nếu giúp người dùng thao tác dễ dàng hơn.
Khi chọn mua, bạn không cần quá chú trọng vào kết nối Bluetooth hay các biểu tượng phức tạp. Hãy để cha mẹ tự quấn vòng bít, bấm nút, nghe đọc kết quả và xem lại lịch sử đo. Tính năng nào giúp họ chủ động thao tác mới thực sự là lựa chọn đáng tiền.
Các chuyên gia tim mạch lưu ý, việc tự theo dõi tại nhà không thay thế những lần thăm khám định kỳ. Người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều lượng chỉ vì thấy chỉ số biến động. Nếu kết quả vẫn bất thường sau khi đã đo đúng cách, bạn nên mang thiết bị đến cơ sở y tế để kiểm tra lại kỹ thuật thao tác và đối chiếu độ chính xác.
