Lời thú nhận của một người làm nghề trang điểm cho người quá cố

Công việc của ông chỉ bắt đầu khi ai đó trút hơi thở cuối cùng. Người đã khuất được đưa đến và đặt nằm trên chiếc bàn thép trong phòng lạnh như ngăn đá tủ lạnh, ngập ánh đèn huỳnh quang, nơi ông chuẩn bị cho những thể xác không còn sự sống trước khi đưa đi an táng hoặc hỏa táng.

Nơi đây – không gian trung gian dành cho những người vừa đi xa – ẩn chứa một phần lời giải cho một trong những câu hỏi cổ xưa và trăn trở nhất của nhân loại: Điều gì sẽ xảy ra với chúng ta khi nhắm mắt xuôi tay?

Trong căn phòng này, một nhà quàn nằm ở tầng hầm nhà tang lễ thuộc thành phố Quezon, ông Roy Caupe (61 tuổi) làm công việc chăm sóc hình hài người quá cố. Những người nằm đó từng là cha, mẹ, chồng, vợ, hay con cái của một ai đó. Họ từng là người thương yêu của một gia đình.

Với người ngoài, đây là một công việc kỳ dị, thậm chí là đáng sợ.

Phóng viên tờ The STAR đã tận mắt chứng kiến cách Roy bắt đầu ca làm việc vào một buổi tối bên trong nhà quàn lạnh lẽo và im lìm.

Thi thể một cụ bà 83 tuổi vừa được chuyển đến từ một bệnh viện tư nhân gần đó.

Roy bắt đầu chuẩn bị. Trong bộ trang phục blouse màu xanh nhạt, chiếc tạp dề nhựa, đôi giày da đen, găng tay xanh, khẩu trang, cùng một nụ cười và trái tim bao dung dành cho những người xa lạ đã khuất, Roy bắt tay vào việc.

Đúng 8 giờ 27 phút tối – thời điểm mà người ta vẫn bảo là ranh giới giữa hai thế giới bắt đầu mờ đi – Roy kéo khóa chiếc túi đựng thi thể, đưa người đã khuất ra ngoài và nhẹ nhàng chuyển bà sang chiếc bàn thép.

Ông cẩn thận nắn chỉnh lại các chi, nhẹ nhàng đặt tay và chân sao cho người quá cố nằm phẳng và trông tự nhiên nhất.

Ông cởi bỏ quần áo nhưng vẫn giữ vùng nhạy cảm được che chắn bằng một tấm vải trắng. Sau đó, ông bắt đầu tắm rửa cho người quá cố bằng dung dịch làm sạch – một cách nhẹ nhàng và tôn trọng, từ khuôn mặt cho đến bàn chân.

Riêng đối với khuôn mặt, ông thao tác cực kỳ nhẹ nhàng, chà rửa chậm rãi và lau sạch bụi bẩn. Ông làm sạch răng và đảm bảo miệng đã được khép lại.

Sau khi vệ sinh xong, Roy bắt đầu xử lý các bước bảo quản chuyên môn để giữ cho hình hài không bị phân hủy, rồi sẵn sàng làm tóc và trang điểm. Bộ dụng cụ của ông – khác biệt hoàn toàn với đồ trang điểm cho người sống – gồm kem nền, kem che khuyết điểm, phấn mắt và phấn hồng hầu hết mang tông màu xanh dương, xám và nâu (ngoại trừ son môi), và toàn bộ sản phẩm đều được nhập khẩu từ Châu Âu.

Sau khoảng bốn tiếng đồng hồ, Roy hoàn thành công việc. Ông mặc cho người quá cố bộ trang phục mà gia đình đã chọn. Một người nữa đã được chuẩn bị xong xuôi, sẵn sàng cho lễ viếng công khai.

Roy tự hào về công việc mình làm. Ông tìm thấy niềm tự hào trong việc làm đẹp cho người đã khuất, cũng giống như sự thỏa mãn trong các nghề nghiệp khác – một kiến trúc sư với bản thiết kế mới, một luật sư thắng một vụ án hóc húa, một nhà văn hoàn thành cuốn sách, hay một diễn viên kịch cúi đầu chào khán giả trên sân khấu.

Trong giới, ông được mệnh danh là "thầy của các thợ khâm liệm", hay người giỏi nhất trong những người giỏi nhất, bởi ông có thể phục hồi diện mạo người quá cố trông giống nhất với những bức ảnh mà gia đình cung cấp, ngay cả trong các trường hợp tai nạn biến dạng.

Roy đã gắn bó với nghề gần ba thập kỷ, nhưng ngay cả sau chừng ấy thời gian, ông vẫn chăm sóc người khuất bằng sự nhiệt huyết, đam mê và tận tụy như những ngày đầu mới vào nghề năm 2008.

Với người ngoài, công việc ở nhà tang lễ có vẻ cô đơn, đáng sợ và khó chịu, nhưng đối với Roy, đây là một niềm đam mê.

Ký ức tuổi thơ và ngã rẽ cuộc đời

Cậu bé Roy ngày nào khi lớn lên ở Nam Cotabato không hề mơ ước làm nghề này. Nhưng cái chết của người mẹ – và sai lầm của người thợ chuẩn bị tang lễ năm xưa – đã khắc sâu vào tâm trí ông.

Mẹ ông nhập viện năm 1975 và ban đầu được thông báo đã hồi phục, nhưng sau đó qua đời vì căn bệnh lupus.

Ở quê ông thời đó, công việc này được thực hiện ngay tại nhà chứ không phải ở nhà tang lễ, nên ông đã trực tiếp chứng kiến toàn bộ quá trình.

Khi đó mới 8 tuổi nhưng hình ảnh ấy đã bám theo ông suốt đời. Ông nhìn thấy người thợ thao tác cẩu thả khiến mẹ ông dường như cử động, làm Roy tin rằng mẹ mình chưa chết. Nhưng người thợ đó đã không buồn gọi bác sĩ đến kiểm tra lại.

Cảnh tượng ám ảnh ấy đã hun đúc trong Roy một quyết tâm suốt đời: nếu sau này làm công việc này, ông sẽ đối xử với người quá cố một cách nhẹ nhàng và nhân văn nhất.

"Tôi cảm thấy mẹ mình vẫn còn sống. Bà vẫn cử động khi đang được xử lý. Tôi tự hứa với bản thân nếu làm nghề này, tôi sẽ không bao giờ giống như ông ta, vì ông ta quá cẩu thả," Roy chia sẻ với tờ The STAR.

Nhưng trước khi đến với nghề, Roy đã làm qua rất nhiều công việc. Ông từng làm nhân viên bán hàng tại một bách hóa ở nước ngoài. Sau đó, ông ao ước trở thành thợ máy hàng không nên đã học ngành hàng không sau khi trở về Philippines từ Trung Đông (nơi ông làm việc từ 1986 đến 2002). Ông tiếp tục làm nhà báo truyền thanh và có một thời gian ngắn làm diễn viên đóng thế.

Sau đó, ông vô tình xem được một cuộc phỏng vấn một thợ làm nghề này trên TV, điều này khơi dậy sự tò mò trong ông. Người thợ đó đã trở nên giàu có. Điều này truyền cảm hứng cho Roy. Ông quyết định đi học nghề và đến năm 2008, ông chính thức làm việc tại một nhà tang lễ.

Làm đẹp cho người quá cố

Roy nhận ra từ rất sớm rằng ông yêu thích công việc này. Ông đặc biệt thích cảm giác có thể làm đẹp cho người quá cố và "sửa sang" lại những trường hợp bị biến dạng do tai nạn.

Nhưng công việc không phải không có những trăn trở, đặc biệt là khi nghe những câu chuyện về sự tắc trách của các đồng nghiệp lâu năm. Đã từng có trường hợp một bé gái 13 tuổi bị tuyên bố là đã chết nhưng vẫn có dấu hiệu sinh tồn, vậy mà các đồng nghiệp lớn tuổi vẫn không gọi bác sĩ.

Roy cho biết công việc này không mang lại thu nhập cao như ông từng hy vọng. Mức lương khởi điểm dao động từ 18.000 đến 20.000 Peso/tháng (khoảng 7.8 - 8.7 triệu VNĐ). Tuy nhiên, vì Roy thuộc hàng giỏi nhất trong ngành, ông được nhiều nhà tang lễ săn đón và có thu nhập cao hơn.

“Nhưng suy cho cùng, vượt lên trên yếu tố tiền bạc, công việc này mang lại cảm giác ý nghĩa rất lớn”, ông nói.

Roy tin rằng công việc của ông không đơn thuần là chuẩn bị cho người chết một sự an nghỉ bằng sự cẩn trọng và tôn trọng. Đó thực sự là việc trao lại nhân phẩm cho người đã khuất và trao cho gia đình họ một cơ hội để nói lời biệt lập.

Bởi vì, dù có khó khăn đến đâu, buông tay người đã khuất chính là hành động yêu thương dịu dàng nhất.

Nguồn: Philstar