Thị trường dầu mỏ toàn cầu vừa chứng kiến một bước ngoặt ngoại giao quan trọng tại eo biển Hormuz. Thực tế, gần bốn tháng xung đột liên tục đã để lại một hậu quả nặng nề: ước tính khoảng 1,15 tỷ thùng dầu thô đã hoàn toàn biến mất khỏi thị trường toàn cầu. Đây không đơn thuần là một con số thống kê, mà là một khoảng trống khổng lồ trong chuỗi cung ứng năng lượng, đe dọa trực tiếp đến tính ổn định của nền kinh tế thế giới trong những tháng tới.
Khủng hoảng cạn kiệt tại các kho dự trữ chiến lược
Đằng sau bức tranh giảm giá đầy hứng khởi của thị trường tương lai là một thực tế đáng ngại tại các kho lưu trữ. Theo dữ liệu từ CNN, lượng dầu tồn kho toàn cầu đã sụt giảm khoảng 190 triệu thùng trong giai đoạn xung đột vừa qua. Sự thiếu hụt này đang đẩy hệ thống logistics năng lượng toàn cầu vào trạng thái báo động.
Hình cơ sở lưu trữ dầu thô ở Cushing, Oklahoma, vào ngày 9 tháng 6. Ảnh: Dave Ruff/CNN
Tại các trung tâm phân phối chủ chốt, đặc biệt là Cushing, Oklahoma (Mỹ), lượng dầu dự trữ đã chạm mức "áp lực vận hành". Đây là ngưỡng kỹ thuật cực kỳ nguy hiểm, nơi lượng dầu trong kho xuống thấp đến mức các doanh nghiệp không thể duy trì áp lực và dòng chảy bình thường trong hệ thống đường ống dẫn.
Tình trạng cạn kiệt nguồn dự trữ vật chất không chỉ diễn ra tại Mỹ mà đang lan rộng sang các trung tâm lưu trữ lớn khác trên thế giới. Khi các kho chứa rỗng dần, khả năng chống đỡ của nền kinh tế trước các cú sốc cung ứng tương lai sẽ gần như biến mất.
Độ trễ kỹ thuật và bài toán phục hồi chuỗi cung ứng
Một số nhà phân tích cho rằng thị trường có thể đang đánh giá thấp rủi ro. Việc đưa dầu thô từ giếng khoan ở Trung Đông đến bình nhiên liệu của người tiêu dùng tại Âu-Mỹ là một quy trình kỹ thuật phức tạp và mất nhiều thời gian.
Cụ thể, eo biển Hormuz cần thời gian để dọn dẹp các chướng ngại vật vật lý và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các tàu chở dầu siêu tải trọng. Các cơ sở sản xuất vốn phải giảm công suất hoặc đóng cửa trong thời gian xung đột không thể vận hành lại 100% hiệu suất chỉ sau một đêm. Hơn nữa, các hải trình đường biển quốc tế mất từ vài tuần đến hàng tháng để đưa các chuyến hàng mới cập cảng đích.
Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất, khi năng lực sản xuất toàn cầu vượt nhu cầu tiêu thụ khoảng 5 triệu thùng/ngày, thế giới vẫn phải mất gần một năm liên tục để bù đắp hoàn toàn khoản hụt 1,15 tỷ thùng dầu nói trên. Do đó, độ trễ giữa thỏa thuận ngoại giao và dòng dầu thực tế sẽ tạo ra một khoảng trống nguồn cung kéo dài nhiều tháng.
Hai kịch bản cho tương lai năng lượng toàn cầu
Trước thực trạng này, giới phân tích quốc tế đang chia làm hai luồng quan điểm rõ rệt về cục diện thị trường trong nửa cuối năm.
Một bên là góc nhìn thận trọng từ các chuyên gia năng lượng cốt cựu. Họ cho rằng thị trường đang phớt lờ rủi ro cốt lõi. Khi làn sóng lạc quan ban đầu qua đi và các số liệu thực tế về kho dự trữ được công bố, thực tế phũ phàng sẽ buộc giá dầu phải đảo chiều tăng mạnh trở lại. Người tiêu dùng và các doanh nghiệp sẽ sớm phải đối mặt với một làn sóng bão giá mới khi cung không đủ cầu.
Ngược lại, nhóm chuyên gia lạc quan hơn lập luận rằng thế giới bước vào cuộc xung đột này với một lợi thế lớn: lượng dầu dự trữ chiến lược ban đầu ở mức cao kỷ lục lịch sử. Dù đã sụt giảm nghiêm trọng, tổng lượng tồn kho hiện tại nhìn chung vẫn nằm trong biên độ trung bình nhiều năm. Thêm vào đó, năng lực nới lỏng sản lượng từ khối OPEC+ hoàn toàn có thể được kích hoạt để bù đắp thiếu hụt, giúp thị trường hạ cánh mềm.
Cuộc tranh luận giữa việc thiếu hụt dầu thô là một "vết gợn" tạm thời hay khởi đầu cho một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng vẫn chưa có hồi kết. Dù kịch bản nào xảy ra, thực tế rõ ràng nhất là hệ thống năng lượng toàn cầu vừa trải qua một tổn thương sâu sắc với hơn 1,1 tỷ thùng dầu bị mất đi. Sự ổn định hiện tại của giá dầu có thể chỉ là khoảng lặng trước một cơn giông bão mới, và thế giới cần chuẩn bị cho một giai đoạn đầy biến động của thị trường năng lượng trong tương lai gần.
Thêm SOHA trên Google
