Một chuyến đi từ sân bay John F. Kennedy vào Manhattan thường mất từ 60 đến 120 phút trong điều kiện giao thông đông đúc. Tuy nhiên, Joby Aviation vừa chứng minh một kịch bản khác: chỉ chưa đầy 10 phút bằng taxi bay điện.
Trong loạt chuyến bay trình diễn tại New York, mẫu eVTOL (máy bay điện cất, hạ cánh thẳng đứng) của hãng đã thực hiện thành công hành trình đầu tiên trong lịch sử thành phố, kết nối sân bay John F. Kennedy với các bãi đáp trực thăng tại Manhattan.
Phương tiện lướt qua Đảo Governors, băng qua cầu Brooklyn và hạ cánh tại Hạ Manhattan gần như trong im lặng, đánh dấu một trong những thử nghiệm quan trọng nhất của ngành giao thông đô thị trên không.
Đây không chỉ là màn trình diễn công nghệ, mà còn là bước kiểm chứng thực tế trong một trong những không phận phức tạp nhất nước Mỹ.
Êm hơn trực thăng, không phát thải
Taxi bay của Joby được thiết kế chở 4 hành khách và một phi công, vận hành hoàn toàn bằng điện, không phát thải khí trong quá trình bay. So với trực thăng truyền thống, ưu điểm lớn nhất nằm ở độ ồn.
Theo đại diện công ty, “đặc tính âm học khi bay của nó thấp hơn 100 lần so với trực thăng”. Trong thực tế, âm thanh phát ra được ví như tiếng máy rửa bát, thay vì tiếng động cơ chói tai thường thấy ở trực thăng.
Sự khác biệt này càng rõ rệt khi một trực thăng bay ngang khu vực thử nghiệm đã dễ dàng lấn át toàn bộ không gian, trái ngược với sự êm ái của taxi bay.
Về mặt kỹ thuật, máy bay sử dụng hệ thống điều khiển “fly-by-wire” - nơi các thao tác của phi công được máy tính xử lý và tối ưu hóa. Sáu cánh quạt của phương tiện có thể xoay linh hoạt: hướng lên để cất cánh thẳng đứng, sau đó nghiêng về phía trước để chuyển sang chế độ bay ngang như máy bay.
Phi công thử nghiệm Buddy Denham nhận định phương tiện này “dễ bay”, dù thực tế đây là một hệ thống hàng không phức tạp. Denham từng tham gia phát triển công nghệ điều khiển cho tiêm kích F-35 Lightning II, nền tảng có nhiều điểm tương đồng với taxi bay hiện nay.
Ở góc độ doanh nghiệp, CEO JoeBen Bevirt cho biết: “Chúng tôi rất hào hứng rằng điều này sẽ thay đổi cách mọi người di chuyển quanh New York và thế giới”.
Trong khi đó, ông Eric Allison, lãnh đạo cấp cao của công ty, nhấn mạnh: “Đây là cách chúng tôi thúc đẩy mạnh mẽ giao thông bằng máy bay không phát thải, bay từ sân bay John F. Kennedy với mức tiếng ồn cực thấp”.
Bước ngoặt cho ngành eVTOL, nhưng vẫn còn rào cản
Các chuyến bay trình diễn được thực hiện bằng máy bay mang số hiệu N545JX, kết nối sân bay John F. Kennedy với các bãi đáp như Downtown Skyport, West 30th Street và East 34th Street.
Đây là một phần trong chương trình thí điểm kéo dài 10 ngày do Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ phối hợp với Cơ quan Cảng vụ New York và New Jersey triển khai.
Dù vậy, hoạt động hiện tại vẫn mang tính thử nghiệm. Taxi bay chưa được cấp phép đầy đủ để vận hành thương mại, đặc biệt là bay trên đất liền và chở hành khách. Đây vẫn là rào cản lớn nhất đối với toàn ngành eVTOL.
Sau nhiều năm trì hoãn do các yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt, Joby cho biết đã tiến gần đến giai đoạn cuối của quy trình chứng nhận. Công ty đã tích lũy hơn 50.000 dặm bay thử nghiệm - một con số đáng kể trong lĩnh vực hàng không điện.
Về an toàn, máy bay được trang bị nhiều lớp dự phòng. Ngay cả khi một trong sáu cánh quạt gặp sự cố, hệ thống vẫn có thể duy trì hoạt động. Mỗi cánh quạt cũng được thiết kế theo cấu trúc kép nhằm giảm thiểu rủi ro hỏng hóc.
CEO Bevirt khẳng định: “Chắc chắn rồi”, khi được hỏi về độ an toàn của phương tiện, đồng thời cho biết ông sẽ là hành khách đầu tiên khi dịch vụ chính thức đi vào hoạt động.
Nhanh hơn, nhưng có đáng tiền?
Lợi thế lớn nhất của taxi bay nằm ở tốc độ. Trong khi ô tô mất từ 1 đến 2 giờ để di chuyển từ sân bay John F. Kennedy vào Manhattan, taxi bay có thể hoàn thành hành trình này trong khoảng 5-10 phút.
Nếu được cấp phép bay trên đất liền, thời gian di chuyển có thể rút ngắn hơn nữa nhờ lộ trình thẳng, không bị giới hạn bởi hạ tầng đường bộ.
Joby đặt mục tiêu triển khai thương mại vào cuối năm 2026, không chỉ tại New York mà còn mở rộng sang Texas và Florida. Công ty đã hợp tác với Uber và Delta Air Lines để xây dựng mô hình kết nối liền mạch giữa di chuyển trên không và mặt đất.
Theo đó, hành khách có thể đặt một hành trình trọn gói, bao gồm taxi bay từ sân bay và xe đưa đón tại điểm đến. Mô hình này được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán 102 giờ lãng phí mỗi năm do tắc đường của người dân New York.
Về chi phí, doanh nghiệp chưa công bố mức giá chính thức, nhưng cho biết mục tiêu là tiệm cận các dịch vụ cao cấp hiện nay.
Một đại diện thừa nhận: “Ban đầu giá có thể cao hơn một chút”, nhưng nhấn mạnh mong muốn “làm cho điều này trở nên dễ tiếp cận với tất cả mọi người”. Các ước tính hiện tại cho thấy mỗi chuyến bay có thể vào khoảng 150 USD, tương đương dịch vụ Uber Black.
Để hiện thực hóa kế hoạch, Joby đang đẩy mạnh sản xuất với mô hình tích hợp dọc: linh kiện được sản xuất tại Ohio và lắp ráp tại California. Công ty đặt mục tiêu đạt sản lượng 4 máy bay mỗi tháng vào năm 2027.
Sự kiện tại New York cho thấy giao thông hàng không đô thị đang tiến gần hơn đến thực tế. Tuy nhiên, tương lai của taxi bay vẫn phụ thuộc vào hai yếu tố then chốt: hoàn tất quy trình cấp phép và đưa chi phí xuống mức hợp lý.
Nếu vượt qua được các rào cản này, mô hình di chuyển chỉ mất vài phút trong đô thị đông đúc có thể sớm trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống hàng ngày.
*Nguồn: TechRadar, Gadget Review
