Một góc nhìn khác về giới trẻ Trung Quốc sau đại dịch
Đại dịch Covid-19 đi qua đã lâu, nhưng nhiều vấn đề xã hội vẫn còn được nhắc lại. Một số câu chuyện dưới đây là như thế, nhìn ở góc độ tài chính cá nhân, nó vẫn như một lời "cảnh tỉnh" cho rất nhiều người.
Song Lewen vốn chưa từng nghĩ mình phải lo về tiền. Ở tuổi 27, sống tại Thượng Hải, cô tiêu gần hết mức lương 7.000 tệ mỗi tháng cho ăn uống và mua sắm. Những chuyến du lịch nước ngoài hay đồ xa xỉ? Thẻ tín dụng sẽ lo.
Tiền đến rồi đi – nhanh như cách cô tiêu. Cho đến khi đại dịch ập đến. Dù không mất việc, Song vẫn bị ám ảnh bởi một suy nghĩ: nếu không làm ở doanh nghiệp nhà nước, liệu cô có thể thất nghiệp hàng tháng trời, không thu nhập?
Nỗi lo ấy trở thành bước ngoặt. Chỉ trong 2 tháng, Song tiết kiệm được 10.000 tệ - điều trước đây cô chưa từng làm được. Cô bắt đầu nấu ăn ở nhà, cắt giảm gần như toàn bộ chi tiêu không cần thiết. Không chỉ tiền bạc thay đổi, cô còn giảm cân và cảm thấy cuộc sống nhẹ nhõm hơn.
Người tìm việc xem các tin tuyển dụng được đăng tại hội chợ việc làm ở Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, ngày 8 tháng 4 năm 2020. (Ảnh: People Visual)
Song Lewen không phải trường hợp cá biệt.
Sau nhiều năm tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, thế hệ trẻ Trung Quốc từng nổi tiếng với lối sống “tiêu trước, tính sau”. Nhưng đại dịch đã thay đổi tất cả.
Thu nhập giảm, công việc bấp bênh khiến họ buộc phải nhìn lại cách sử dụng tiền. Khảo sát khi đó cho thấy: Gần 45% người trẻ bị giảm thu nhập trong đại dịch, hơn 50% có kế hoạch chi tiêu thận trọng hơn. Những con số này phản ánh một sự chuyển dịch rõ rệt: từ tiêu dùng cảm tính sang sống có kế hoạch.
Tang Qi, 29 tuổi, là một ví dụ điển hình. Anh dốc nửa số tiền tiết kiệm để mở studio nghệ thuật – nhưng chỉ vài tuần sau phải đóng cửa vì giãn cách. Trong khi không có doanh thu, anh vẫn phải trả tiền thuê và lương nhân viên.
Áp lực nợ 15.000 tệ mỗi tháng khiến anh buộc phải cắt giảm mọi chi tiêu và bán dần tài sản cá nhân. “Dù lỗ tiền, tôi vẫn thấy như mình đang ‘kiếm lại’ được”, anh nói – vì ít nhất, anh đang sống sót.
Tiết kiệm từ khi còn trẻ là bài học quý giá về tài chính cá nhân, nhưng không phải ai cũng áp dụng theo. Ảnh minh họa.
Ở một góc khác, Miranda Chang – từng kiếm tới 2 triệu tệ/năm – cũng rơi vào cảnh thu nhập sụt giảm mạnh. Từ chỗ không cần nhìn giá khi mua sắm, cô giờ phải cắt giảm tới 60% chi tiêu.
Không còn taxi, cô đi tàu điện. Không ăn ngoài thường xuyên, cô mang cơm đi làm. Điều bất ngờ là cô không thấy khổ sở. “Cuộc sống không tiêu xài nhiều lại đơn giản và thú vị hơn tôi nghĩ”, cô chia sẻ.
Tiết kiệm – “lá chắn” duy nhất trước rủi ro
Không chỉ trong đại dịch, trong thời buổi kinh tế và việc làm ngày càng khó khăn, nhiều người trẻ nhận ra một triết lý đơn giản: tiết kiệm là cách tự bảo vệ mình hiệu quả nhất.
Các cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm tài chính cá nhân phát triển mạnh. Hàng chục nghìn người tham gia mỗi tháng để học cách chi tiêu hợp lý, cắt giảm lãng phí.
Bởi với những người thu nhập không cao, tiền tiết kiệm chính là “phao cứu sinh” duy nhất khi biến cố xảy ra.
Những câu chuyện từ Song, Tang hay Miranda cho thấy một sự thật: không ai miễn nhiễm với rủi ro tài chính.
Và đây là những bài học quan trọng mà có lẽ nhiều người đã ở tuổi trung niên cũng phải tiếc nuối, ước gì họ có hiểu biết này sớm hơn.
1. Đừng tiêu tiền theo cảm xúc
Những khoản chi nhỏ, tưởng vô hại, có thể tích tụ thành gánh nặng lớn.
2. Luôn có quỹ dự phòng
Ít nhất 3–6 tháng chi phí sinh hoạt là “tấm đệm” an toàn khi biến cố xảy ra.
3. Sống dưới mức thu nhập
Kiếm 10, tiêu 7–8, phần còn lại dành cho tiết kiệm và đầu tư.
4. Học cách lập kế hoạch chi tiêu
Ghi chép, theo dõi tiền bạc giúp bạn kiểm soát cuộc sống tốt hơn.
5. Đơn giản hóa cuộc sống
Không phải chi tiêu nhiều mới là sống tốt – đôi khi, sống đủ lại là sống bền vững.
Bất ổn có thể khiến nhiều người chật vật, nhưng cũng là cơ hội để nhìn lại. Với nhiều người trẻ Trung Quốc, đó là lần đầu tiên họ hiểu rằng: tiền không chỉ để tiêu – mà còn để bảo vệ chính mình trong những ngày không ai lường trước.
