Hoạt động xuất khẩu chè của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 ghi nhận diễn biến trái chiều khi sụt giảm mạnh theo tháng, nhưng vẫn duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ, cho thấy thị trường đang trong giai đoạn điều chỉnh.
Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong tháng 2/2026, Việt Nam xuất khẩu gần 5.800 tấn chè, đạt hơn 10 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước do yếu tố mùa vụ và nhu cầu chững lại sau giai đoạn cao điểm đầu năm. So với cùng kỳ năm ngoái, mức giảm cũng khá rõ rệt, phản ánh sự biến động của thị trường tiêu thụ toàn cầu.
Tuy nhiên, tính chung 2 tháng đầu năm, xuất khẩu chè vẫn đạt khoảng 18.000 tấn, với kim ngạch hơn 31 triệu USD, tăng nhẹ cả về lượng và giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 1.700 USD/tấn, nhích lên so với năm trước, cho thấy tín hiệu cải thiện về chất lượng và giá trị sản phẩm.
Xét theo thị trường, trong tháng 2, xuất khẩu chè sang hầu hết các đối tác lớn đều giảm so với tháng trước. Một số thị trường truyền thống như Pakistan, Đài Loan (Trung Quốc), Trung Quốc hay Nga ghi nhận mức sụt giảm đáng kể. Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ lại có tín hiệu tích cực khi tăng nhẹ về lượng nhưng tăng mạnh về giá trị, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang các dòng sản phẩm có giá trị cao hơn.
So với cùng kỳ năm ngoái, bức tranh thị trường có sự phân hóa rõ nét. Trong khi nhiều thị trường suy giảm, một số điểm đến mới nổi như Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) lại ghi nhận mức tăng trưởng rất cao. Điều này mở ra cơ hội cho chè Việt Nam tái định vị ở phân khúc cao cấp, thay vì phụ thuộc vào các thị trường truyền thống vốn cạnh tranh về giá.
Tính chung 2 tháng đầu năm, xuất khẩu sang các thị trường như Ấn Độ, Philippines, Ba Lan và đặc biệt là UAE tăng mạnh (tăng 348,7% về lượng và tăng tới 626,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025). Đáng chú ý, tốc độ tăng về giá trị tại nhiều thị trường cao hơn so với tăng trưởng về lượng, cho thấy xu hướng nâng cao giá trị gia tăng đang dần rõ nét. Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Trung Quốc và Mỹ cũng duy trì mức tăng trưởng ổn định (tăng lần lượt 15,5% và 9,5% so với cùng kỳ).
Trong bối cảnh thị trường chè toàn cầu có nhiều biến động, từ nguồn cung gia tăng tại một số quốc gia sản xuất lớn đến sự thay đổi nhu cầu tại các thị trường tiêu thụ, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang có sự thích ứng linh hoạt. Việc sụt giảm theo tháng không phải là tín hiệu tiêu cực, mà phản ánh quá trình điều chỉnh ngắn hạn.
Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu tái cơ cấu thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Thay vì phụ thuộc vào một vài thị trường lớn, các doanh nghiệp đang từng bước mở rộng sang những thị trường mới, đồng thời tập trung vào các dòng sản phẩm có giá trị cao, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe hơn.
Theo Tổng cục Thống kê, Việt Nam hiện đứng thứ 5 thế giới về diện tích trồng chè và thứ 6 về sản lượng. Cả nước có 34 tỉnh, thành phố trồng chè, với tổng diện tích khoảng 130.000 ha, sản lượng chè búp tươi đạt hơn 1 triệu tấn mỗi năm.
Với nền tảng sản xuất lớn cùng xu hướng chuyển dịch sang phân khúc chất lượng cao, ngành chè Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện vị thế trên thị trường quốc tế trong thời gian tới, dù vẫn phải đối mặt với không ít thách thức từ biến động cung – cầu toàn cầu.
Khánh Vy
