Thái Lan, Ấn Độ, Hàn Quốc, Philippines đồng loạt nhận tin buồn từ Iran, riêng một nước ĐNÁ đón tin vui

Theo Reuters, ngày 2/3, Iran tuyên bố đóng cửa hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận tải chiến lược xử lý khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Sau đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định eo biển này chưa bị đóng, bất chấp các tuyên bố từ giới chức Iran.

Hàng trăm tàu vẫn đang mắc kẹt tại đây, vì lo ngại bị tấn công hoặc không có bảo hiểm. Hơn nữa, cùng ngày 2/3, hãng khí đốt QatarEnergy cho biết ngững sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sau khi nhiều cơ sở bị thiết bị bay không người lái của Iran tấn công.

Theo nhiều nhà phân tích, việc phong tỏa kéo dài ở eo biển Hormuz có thể khiến giá dầu thô thế giới tiếp tục tăng mạnh. Trên thực tế, trong 6 ngày qua, giá dầu thô thế giới đã tăng gần 15%. Riêng phiên 3/3, dầu Brent đã đắt thêm 4,7% lên 81 USD một thùng. Đây cũng là mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. Thậm chí, giới chuyên gia cảnh báo rằng xung đột tại Trung Đông lan rộng sẽ kéo giá Brent lên trên 100 USD.

Chia sẻ với CNBC ngày 4/3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết: "Chúng tôi sẽ đưa ra một loạt thông báo. Việc này đã bắt đầu từ ngày hôm qua, khi chúng tôi nói rằng Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) sẽ cung cấp bảo hiểm cho cả tàu dầu và tàu hàng hoạt động quanh Vùng Vịnh vào cuối tuần này".

Đáng chú ý, trong báo cáo phân tích ngày 2/3, hãng nghiên cứu Nomura nhận định ở châu Á, Thái Lan, Ấn Độ, Hàn Quốc và Philippines là những nước dễ bị tổn thương nhất trước giá dầu cao do phụ thuộc nhập khẩu. Ngược lại, Malaysia, một quốc gia đến từ Đông Nam Á, lại có thể hưởng lợi tương đối vì là nước xuất khẩu năng lượng.

Theo giới phân tích, các quốc gia thuộc khu vực Nam Á sẽ phải đối mặt với sự gián đoạn sớm nhất, nhất là liên quan đến nguồn cung LNG, do tác động của xung đột Trung Đông. Theo hãng dữ liệu Kpler, Qatar và UAE hiện cung cấp tới 99% lượng LNG nhập khẩu của Pakistan, 72% của Bangladesh và 53% của Ấn Độ.

Tại khu vực Nam Á, Ấn Độ chịu tác động lớn nhất, vì khoảng 60% dầu nhập khẩu của quốc gia này đến từ Trung Đông (theo ngân hàng UBP - ngân hàng tư nhân và quản lý tài sản hàng đầu tại Thụy Sĩ). Ngoài ra, có hơn một nửa LNG nhập khẩu của Ấn Độ cũng liên quan đến Vùng Vịnh, chủ yếu dùng giá Brent làm tham chiếu.

Chính vì vậy, theo ông Go Katayama, chuyên gia phân tích cấp cao của Kpler, nếu giá dầu tăng vì ách tắc tại eo biển Hormuz, chi phí nhập khẩu dầu và LNG sẽ cùng tăng. Đây sẽ là cú sốc tài chính với Ấn Độ.

Tương tự, việc đóng cửa eo biển Hormuz cũng sẽ là phép thử với an ninh năng lượng của Trung Quốc. Nhưng lượng dự trữ lớn và nguồn cung thay thế sẽ xoa dịu tác động từ việc này.

Trên thực tế, Trung Quốc hiện đang là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới. Theo Kpler, quốc gia này mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Trong khi đó, theo ước tính của UBP, có khoảng 30% LNG nhập khẩu của Trung Quốc đến từ Qatar và UAE, và khoảng 40% dầu nhập khẩu đi qua Hormuz.

Ông Go Katayama nhận định rằng, dù Trung Quốc có chịu tác động đáng kể từ xung đột Trung Đông với các quốc gia phụ thuộc năng lượng từ Vùng Vịnh và việc vận chuyển hàng qua eo biển Hormuz, nhưng vẫn linh hoạt hơn.

Thực tế, tính đến cuối tháng 2, tồn kho LNG của Trung Quốc đạt 7,6 triệu tấn, như vậy đủ hỗ trợ ngắn hạn. Nhưng nếu gián đoạn kéo dài, quốc gia này sẽ phải mua hàng từ các nơi khác. Đến khi đó, cạnh tranh giá tại châu Á có thể tăng ngay cả khi Trung Quốc chưa thiếu nhiên liệu.

Trong khi đó, tại phần lớn các nước Đông Nam Á, giới chuyên gia cho rằng tác động đầu tiên chính là lạm phát chi phí thay vì thiếu hụt tức thì. Nguyên nhân là người mua LNG giao ngay sẽ đối mặt chi phí thay thế tăng mạnh khi châu Á phải cạnh tranh với châu Âu để giành nguồn hàng từ Đại Tây Dương.

Trong đánh giá của Nomura, Thái Lan sẽ là quốc gia chịu thiệt hại đáng kể, vì tỷ lệ nhập khẩu dầu ròng trên GDP lớn nhất châu Á, với 4,7% GDP. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, mỗi khi giá dầu tăng 10%, cán cân vãng lai của nước này sẽ giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm GDP.

Mỹ sẽ triển khai các biện pháp hỗ trợ mua bán dầu thô

Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump ngày 3/3 cho biết, Mỹ sẽ cung cấp bảo hiểm cho các tàu chở dầu hoạt động tại Vùng Vịnh, để duy trì lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz. Thông báo này cũng đã ghìm lại đà tăng của giá dầu thô thế giới, cũng như giúp thị trường chứng khoán Mỹ thu hẹp mức giảm về cuối phiên.

Tổng thống Trump nói Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) sẽ "cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh, với mức giá rất hợp lý". Việc này nhằm đảm bảo an toàn tài chính cho các hoạt động thương mại hàng hải tại Vùng Vịnh.

"Chính phủ Mỹ sẽ can thiệp. Nếu cần thiết, Hải quân Mỹ sẽ bảo đảm hành lang an toàn qua các eo biển cho các tàu chở dầu", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói.

Bài tham khảo nguồn: Reuters, CNBC