Ảnh minh họa
Việc tạm dừng hoạt động tại cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới của Qatar đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu rung chuyển, đẩy giá khí đốt châu Âu tăng vọt hơn 50% chỉ trong thời gian ngắn.
Theo xác nhận từ QatarEnergy, hoạt động sản xuất LNG tại nhà máy Ras Laffan Industrial City đã bị tạm ngừng sau xung đột gần đây. Đây là lần gián đoạn chưa từng có tại cơ sở cung cấp khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về an ninh năng lượng.
Ngay sau thông tin trên, giá khí đốt tương lai chuẩn của châu Âu ghi nhận mức tăng trong ngày mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Hợp đồng khí đốt kỳ hạn tháng gần nhất tại Hà Lan – chuẩn tham chiếu của khu vực đã tăng 46% lên 46,77 euro/MWh vào lúc 14h31 tại Amsterdam, mức cao nhất kể từ tháng 2/2025.
Đà tăng diễn ra trong bối cảnh tồn kho khí đốt của châu Âu đang ở mức thấp bất thường. Khu vực này cần nhập khẩu khối lượng lớn LNG trong mùa hè để tái bổ sung dự trữ trước mùa đông năm sau. Dù nguồn cung nội khối chưa bị gián đoạn trực tiếp, thị trường đang phản ứng mạnh trước rủi ro lan rộng từ Trung Đông.
Ông Simone Tagliapietra, chuyên gia phân tích tại Bruegel, nhận định: “Mối đe dọa đối với an ninh nguồn cung đang hiện hữu. Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào thời gian ngừng hoạt động, nhưng rõ ràng thị trường đang bước vào một kịch bản mới”.
Căng thẳng leo thang đã khiến lưu lượng tàu chở LNG qua Strait of Hormuz sụt giảm mạnh. Tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% thương mại LNG toàn cầu, đóng vai trò huyết mạch của thị trường năng lượng quốc tế.
Việc tàu thuyền hạn chế di chuyển làm gia tăng nguy cơ tắc nghẽn hậu cần, thậm chí có thể khiến các bể chứa của QatarEnergy nhanh chóng đầy lên nếu hoạt động xuất khẩu tiếp tục đình trệ. Theo các nguồn tin am hiểu, doanh nghiệp này đã tuyên bố trường hợp bất khả kháng đối với một số nghĩa vụ hợp đồng cung cấp LNG.
Câu hỏi then chốt đối với giới giao dịch hiện nay là thời gian gián đoạn sẽ kéo dài bao lâu. Theo đánh giá của Goldman Sachs, nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn trong một tháng, giá khí đốt tại châu Âu có thể tăng hơn gấp đôi.
Dù Mỹ có thể gia tăng sản lượng LNG, thị trường nhận định nguồn cung bổ sung khó có thể thay thế hoàn toàn sản lượng từ Qatar trong ngắn hạn. Dự án mở rộng Golden Pass tại Mỹ do QatarEnergy tham gia dự kiến khởi công trong thời gian tới, song phải đến năm sau mới có thể vận hành hết công suất.