Từ những cánh đồng đỏ bazan khô cằn ở Pinar del Río, miền Tây Cuba, một mùa vàng bất ngờ đã bung nở, mang theo niềm vui vỡ òa chưa từng có. Những nông dân Cuba, vốn quen với cảnh thiếu thốn và sản lượng lúa thấp, nay ôm chặt bó lúa trĩu hạt vào lòng.
Người nông dân Cuba trân trọng gọi giống lúa Việt Nam mang tên CT16 là "Hạt giống hạnh phúc" – không chỉ vì nó giúp no ấm bữa cơm, mà còn vì nó khơi dậy niềm tin mới vào một tương lai tốt đẹp hơn cho đất nước anh em.
"Món quà vượt đại dương" của Việt Nam
Câu chuyện bắt đầu từ chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Cuba tháng 9/2024.
Trong hành trang ngoại giao giản dị nhưng đầy ý nghĩa, Việt Nam mang theo món quà đặc biệt: Giống lúa CT16 – một giống lúa lai ba dòng do PGS.TS, Anh hùng lao động Nguyễn Thị Trâm cùng đồng nghiệp tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát triển.
Với năng suất cao từ 7-8 tấn/ha/vụ, chịu được hai vụ/năm, chống chịu sâu bệnh ở mức trung bình, món quà "Made in Vietnam" nhằm giúp Cuba cải thiện an ninh lương thực, khi nước này chỉ sản xuất được khoảng 290.000 tấn gạo mỗi năm trong khi nhu cầu lên tới 700.000 tấn.
Các chuyên gia Việt Nam, dẫn đầu bởi kỹ sư Phạm Ngọc Tú, đã vượt đại dương đến vùng đất đỏ Cuba. Họ đối mặt với muôn vàn thử thách như đất khô cằn, thiếu nước tưới, thiếu dầu máy cày, và cả sự nghi ngờ ban đầu từ nông dân địa phương vốn quen canh tác trên đất khô.
Giống lúa CT16 của Việt Nam đâm chồi mạnh mẽ trên đất Cuba.
Nhưng với sự kiên trì, họ cùng nông dân Cuba cải tạo đất, đưa nước vào đồng, dạy kỹ thuật trồng lúa nước theo kiểu Việt Nam. Từ những buổi tập huấn tỉ mỉ đến những ngày làm việc tay đôi dưới nắng cháy, mầm xanh dần nhú lên giữa cánh đồng từng hoang vu.
Hạnh phúc vỡ òa ở Cuba
Rồi mùa gặt đầu tiên đến – và kết quả vượt ngoài mọi mong đợi. Lúa CT16 trổ bông vàng ươm, tỷ lệ hạt lép rất ít, những bông lúa trĩu nặng khiến cả cánh đồng rộn ràng niềm vui.
16 hecta lúa đầu tiên đã được thu hoạch năm 2025, mang lại kết quả vượt ngoài mong đợi, với năng suất cao hơn đáng kể so với phương pháp canh tác truyền thống của Cuba, vốn chỉ đạt 3-4 tấn/hecta.
Mùa thu hoạch lúa ở Cuba. Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba.
Nông dân Cuba không giấu được xúc động, họ rưng rưng ôm bó lúa vào lòng như ôm lấy hy vọng mới. Có người thì thầm rằng đây chính là "phước lành" mà họ chờ đợi bấy lâu.
Trẻ em Cuba chạy nhảy trên cánh đồng chín, cười vang, trong khi gia đình quây quần bên bữa cơm trắng ngon ngọt từ chính gạo mới thu hoạch. Niềm vui ấy lan tỏa, biến những cánh đồng đỏ thành biểu tượng của tình hữu nghị Việt – Cuba, VTV thông tin.
Giống lúa nhỏ bé CT16 không chỉ tăng sản lượng, góp phần giảm thiếu lương thực, mà còn trở thành cầu nối tình bạn bền chặt giữa hai dân tộc anh em.
Trong bối cảnh Cuba đang đối mặt với khó khăn kinh tế, thiếu điện, "Hạt giống hạnh phúc" này như một món quà lặng lẽ nhưng giàu nhân nghĩa từ Việt Nam. Nó nhắc nhở rằng, giữa muôn vàn thử thách, tình hữu nghị và sự sẻ chia có thể gieo mầm hy vọng, biến những cánh đồng khô cằn thành mùa vàng rực rỡ – và mang đến nụ cười vỡ òa cho những con người xứng đáng được no ấm.
Hướng về tương lai, ông Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS), cho biết Dự án hợp tác sản xuất lúa gạo Việt Nam - Cuba đặt mục tiêu là đạt 200.000 ha đất canh tác với năng suất bình quân 5 tấn/ha, sản lượng khoảng 1 triệu tấn lúa và 650.000 - 700.000 tấn gạo, đủ để Cuba tự túc lương thực.