Ông Donald Trump tranh cãi nảy lửa với ông Zelensky
Vào tháng 2 năm nay, “cuộc cãi vã thế kỷ” tại Phòng Bầu dục đã gây chấn động thế giới. Chiều 17/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đến Nhà Trắng lần thứ ba trong tám tháng để gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Theo truyền thông đưa tin sau cuộc gặp, không khí dường như “bình tĩnh”, nhưng vài ngày sau lại xuất hiện một diễn biến quan trọng khác.
Tờ Financial Times (FT) ngày 19/10 dẫn lời những người trong cuộc cho biết, cuộc gặp mới nhất giữa hai tổng thống nhanh chóng biến thành một cuộc tranh cãi nảy lửa. Có lúc, ông Trump đã ném bản đồ chiến trường sang một bên, không muốn bàn thêm về tình hình, yêu cầu ông Zelensky nhượng khu vực Donbass cho Nga, và liên tục nhắc lại các luận điểm mà nhà lãnh đạo Nga đã nói trong cuộc điện đàm một ngày trước đó.
Theo một quan chức châu Âu am hiểu cuộc gặp, ông Trump nói với ông Zelensky rằng Tổng thống Putin gọi cuộc xung đột là “chiến dịch đặc biệt, chứ không phải chiến tranh”, đồng thời nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo Ukraine phải đạt được một thỏa thuận, nếu không sẽ đối mặt với sự phá hủy.
Theo CNBC, một nguồn tin riêng đã phủ nhận thông tin ông Trump nói Ukraine sẽ bị “phá hủy”. Tuy nhiên, cả hai nguồn tin đều cho biết ông Trump đã nhiều lần nặng lời với ông Zelensky.
Ông Zelensky tới Mỹ gặp Tổng thống Donald Trump hôm 17/10. Ảnh: Reuters
Ba quan chức châu Âu khác được thông báo về nội dung thảo luận tại Nhà Trắng cũng xác nhận, ông Trump đã dành phần lớn thời gian cuộc họp để giảng giải cho ông Zelensky, lặp lại các lập luận của Tổng thống Putin và thúc giục người đồng cấp Ukraine chấp nhận đề nghị của Nga.
Hãng tin Reuters ngày 20/10 cũng cho biết, trong cuộc gặp căng thẳng hôm 17/10, Tổng thống Trump đã thúc ép Tổng thống Zelensky nhượng lại một phần lãnh thổ cho Nga, khiến phái đoàn Ukraine thất vọng.
Ông Trump cũng từ chối cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine và cân nhắc đảm bảo an ninh cho cả Kyiv lẫn Moscow — điều khiến phái đoàn Ukraine bối rối.
Sau cuộc gặp, ông Trump công khai kêu gọi ngừng bắn tại các tiền tuyến hiện tại — một lập trường mà ông Zelensky sau đó cũng nhắc lại trong phần trả lời báo chí. Một nguồn tin thứ ba cho biết, ông Trump đưa ra đề xuất đó ngay trong cuộc gặp, sau khi ông Zelensky khẳng định sẽ không tự nguyện nhượng bất kỳ lãnh thổ nào cho Moscow.
Nguồn tin này nói: “Cuộc họp kết thúc với quyết định của ông Trump về việc đưa ra ‘thỏa thuận tại nơi chúng ta đang ở, trên đường phân định’”.
Ông Trump tiếp tục nhấn mạnh quan điểm này trong bài phát biểu với báo giới hôm Chủ Nhật 19/10.
“Chúng tôi nghĩ rằng họ nên dừng lại ở ranh giới hiện tại, nơi đang giao tranh,” ông nói trên chuyên cơ Không lực Một. “Phần còn lại rất khó thương lượng nếu cứ nói ‘anh lấy cái này, chúng tôi lấy cái kia’.”
Khi được hỏi liệu ông có nói với ông Zelensky rằng Ukraine phải nhượng toàn bộ vùng Donbass cho Nga không, ông Trump trả lời: “Không. Cứ để nó bị chia cắt như hiện tại. Nó đã bị chia cắt rồi. Tôi nghĩ Nga đã chiếm khoảng 78% diện tích đất đó.”
“Cứ để nguyên như vậy. Họ có thể… đàm phán điều gì đó sau này,” ông nói thêm.
NATO hành động khẩn
Theo rferl.org, ngay ngày 20/10, châu Âu đã có hàng loạt động thái nhằm tăng áp lực lên Nga và củng cố sự ủng hộ dành cho Ukraine, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã thúc ép ông Zelensky nhượng đất cho Nga như một phần thỏa thuận hòa bình.
Các lãnh đạo Liên minh châu Âu và chính ông Zelensky bắt đầu ngày làm việc bằng việc bày tỏ nghi ngờ về thiện chí của Tổng thống Nga Vladimir Putin trong việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn ba năm, khi triển vọng về một hội nghị thượng đỉnh tại Budapest giữa ông Trump và ông Putin đang đến gần.
Trước thông tin báo chí nói ông Trump gây sức ép buộc Ukraine nhượng đất, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, nói rằng dù nỗ lực hòa bình của ông Trump được hoan nghênh, “chúng tôi không thấy Nga thực sự mong muốn hòa bình.”
Đáng chú ý, Tổng thư ký NATO Mark Rutte — và một số quan chức khác — có thể sẽ đến Washington vào ngày 22/10. Trong khi đó, Ngoại trưởng Hungary cho biết tại một cuộc họp báo ở Budapest rằng ông sẽ đến thủ đô Mỹ vào ngày 21/10, nhưng không tiết lộ chi tiết.
Tổng thống Ukraine nói ông tin rằng ông Putin muốn trì hoãn “các cuộc đàm phán hòa bình thực sự” và không muốn gặp ông vì điều đó sẽ buộc Nga phải đồng ý với các lập trường cụ thể và những nhượng bộ tiềm năng để kết thúc chiến tranh.
Ông Zelensky sau đó kêu gọi tăng cường áp lực lên Moscow, cho rằng Tổng thống Putin “sợ các lệnh trừng phạt”, và những lệnh trừng phạt thứ cấp có thể bóp nghẹt nền kinh tế Nga.
Theo Financial Times, Reuters, CNBC, rferl.org