Cha mẹ quản thúc con cái thường xuất phát từ hai mục đích chính: bảo vệ sức khỏe thể chất và đảm bảo sự an toàn cho con khi ra ngoài xã hội. Tuy nhiên, một thực tế trớ trêu mà ít phụ huynh nhận ra là chính sự kiểm soát quá mức lại là nguyên nhân khiến trẻ dễ bị bắt nạt hơn.
Câu chuyện về việc ăn vặt là một ví dụ điển hình. Trong mắt nhiều phụ huynh, đồ ăn vặt là "kẻ thù" của sức khỏe, gây ảnh hưởng đến sự phát triển và khiến trẻ chán ăn bữa chính. Vì lý do đó, đa phần cha mẹ đều kiểm soát lượng đồ ăn vặt của con. Thậm chí, một số phụ huynh cực đoan còn coi đây là thứ cấm kỵ tuyệt đối, không cho con đụng vào dù chỉ một chút.
Những "kho báu" giấu dưới gầm giường và nỗi lòng trẻ thơ
Trẻ con luôn có những "chiêu trò" riêng để đối phó. Dù cha mẹ có "phòng thủ" nghiêm ngặt đến đâu, chúng vẫn tìm cách đạt được điều mình muốn. Bị cấm ăn thì ăn vụng, bị cấm mua thì mua rồi giấu đi.
Nếu ở trường, việc ăn vụng khó bị phát hiện thì trong kỳ nghỉ ở nhà, mọi chuyện dễ bị bại lộ hơn. Một người mẹ ở Trung Quốc chia sẻ, trong lúc dọn dẹp phòng, chị vô tình phát hiện dưới đệm giường của con có giấu những gói đồ ăn vặt nhỏ.
Đó chẳng phải thứ đắt tiền gì, chỉ là những gói tăm cay, đồ ăn vặt giá rẻ chỉ 1-2 ngàn đồng. Phát hiện bí mật của con, người mẹ không khỏi bối rối. Chị tự hỏi, rõ ràng mình luôn răn đe không được ăn, tại sao con vẫn lén lút như vậy?
Thông thường, phản ứng đầu tiên của phụ huynh sẽ là tức giận, cảm thấy uy quyền của mình bị thách thức. Nhưng thay vì "nổi trận lôi đình", những bình luận từ cộng đồng mạng đã khiến người mẹ này phải khựng lại và thay đổi suy nghĩ.
Sự thật đau lòng: Không có quà vặt dễ trở thành nạn nhân bị bắt nạt
Một sự thật trần trụi được nhiều người chỉ ra: Những đứa trẻ không bao giờ có quà vặt thường rơi vào thế rất đáng thương. Một học sinh chia sẻ: "Ở trường, bọn em hay bắt nạt những đứa không có đồ ăn vặt nhất".
Trẻ con chưa có lòng tự trọng cao như người lớn. Khi thèm thuồng mà không được đáp ứng, chúng dễ nảy sinh tâm lý "thấp kém", sẵn sàng chạy theo, nịnh nọt những bạn có đồ ăn chỉ để xin một miếng.
Ảnh minh họa
Một cư dân mạng hồi tưởng lại tuổi thơ chua chát: "Hồi bé thèm quá mà không có tiền mua, tôi từng phải dập đầu lạy bạn, mỗi cái lạy đổi lấy một thanh cay. Thậm chí có đứa còn đi nhặt vỏ bao người khác vứt đi để liếm lại cho đỡ thèm".
Khát vọng ăn uống là bản năng khó cưỡng của trẻ nhỏ. Khi không có khả năng tài chính và bị cấm cản, chúng buộc phải dùng những cách tiêu cực như nhặt nhạnh, hoặc đánh đổi danh dự để thỏa mãn cơn thèm.
"Vết sẹo" tâm lý từ sự thiếu thốn
Người ta thường nói, những cô gái bị "nuôi nghèo" (thiếu thốn vật chất) từ bé, lớn lên dễ dàng bị lừa chỉ bằng một ly trà sữa. Dù khi trưởng thành, họ không còn thiếu tiền mua ly trà sữa đó, nhưng cảm giác khan hiếm tài nguyên từ thuở ấu thơ sẽ ám ảnh họ rất lâu.
Nhiều người trưởng thành thừa nhận: "Đứa trẻ đầu tiên tôi nuôi dạy khi lớn lên chính là bản thân mình". Đó là hành trình họ tự bù đắp, tự chữa lành cho những nhu cầu không được đáp ứng trong quá khứ.
Quay lại câu chuyện của người mẹ kia, chị vốn rất thương con, cấm đoán cũng chỉ vì muốn tốt cho con. Nhưng khi nhận ra sự thật rằng đứa trẻ không có quà vặt lại đáng thương đến thế, chị đã chọn cách lắng nghe. Chị lịch sự nhờ cộng đồng mạng tư vấn những loại đồ ăn vặt vừa ngon lại vừa đảm bảo sức khỏe hơn.
Hành động của người mẹ khiến nhiều người xúc động. Đó là một phụ huynh sẵn sàng thừa nhận cái sai của mình và tích cực tìm giải pháp. Tin rằng, với tư duy cởi mở này, mối quan hệ giữa chị và con cái sẽ luôn tốt đẹp.
Lời kết
Cuộc sống gia đình không phải là hai mảng màu đen - trắng rõ rệt. Cha mẹ cấm đoán vì sức khỏe, con cái (đặc biệt là lứa tuổi thiếu niên) sẽ có cách đối phó riêng.
Cách xử lý của người mẹ trong câu chuyện là một ví dụ điển hình cho giáo dục gia đình lành mạnh: Không sụp đổ cảm xúc, không cảm thấy bị khiêu khích, mà bình tĩnh lắng nghe và điều chỉnh thái độ để tìm ra lựa chọn phù hợp nhất.
Trong thế giới học đường, gói bim bim hay thanh kẹo không chỉ là đồ ăn giải tỏa cơn đói. Nó còn là một dạng "tiền tệ xã hội" (social currency). Đứa trẻ có đồ ăn vặt thường có vị thế và sự tự tin hơn trong giao tiếp bạn bè. Ngược lại, sự thiếu thốn cực đoan có thể hình thành nên tính cách tự ti, hèn mọn.
Các bậc phụ huynh, thay vì cấm đoán cực đoan, hãy thử áp dụng cách của người mẹ này: Chủ động mua những loại đồ ăn vặt lành mạnh, chất lượng để thay thế cho "đồ ăn rác". Điều này vừa giúp con có "vốn liếng" giao tiếp với bạn bè, vừa không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Minh Châu (Nguồn: Sohu)