Số doanh nghiệp phá sản tại Nhật Bản trong nửa đầu năm 2026 đã vượt 5.000 trường hợp, lần đầu tiên trong 12 năm, khi đồng yen yếu làm gia tăng áp lực chi phí và tình trạng thiếu lao động kéo dài tiếp tục bào mòn sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp nhỏ.
Theo khảo sát của công ty nghiên cứu tín dụng Tokyo Shoko Research công bố ngày 8/7, Nhật Bản ghi nhận 5.346 vụ phá sản doanh nghiệp có khoản nợ từ 10 triệu yen, tương đương khoảng 62.000 USD, trở lên trong 6 tháng đầu năm. Con số này tăng 7,1% so với cùng kỳ năm trước và là lần đầu tiên vượt mốc 5.000 kể từ năm 2014.
Tokyo Shoko Research cho biết đồng yen suy yếu đã khiến lạm phát tăng nhanh hơn, qua đó gây sức ép lớn lên tài chính doanh nghiệp. Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất là các công ty nhỏ và vừa, vốn có năng lực tài chính hạn chế và ít dư địa để hấp thụ chi phí đầu vào tăng cao.
Một quan chức của công ty nghiên cứu này cảnh báo tốc độ phá sản có thể còn tăng nhanh hơn từ mùa thu, trong bối cảnh thiếu lao động kéo dài tiếp tục là lực cản đối với hoạt động kinh doanh.
Các số liệu cho thấy phần lớn doanh nghiệp phá sản là những đơn vị rất nhỏ. Những công ty có dưới 10 lao động chiếm tới 90% tổng số vụ phá sản trong nửa đầu năm.
Trong khi đó, các doanh nghiệp có khoản nợ dưới 100 triệu yen chiếm gần 80%. Điều này phản ánh mức độ dễ tổn thương của khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ trước cú sốc chi phí và nhân lực.
Xét theo nguyên nhân, số vụ phá sản do giá cả tăng đã tăng 27,6% so với cùng kỳ năm trước, lên 439 trường hợp. Các vụ phá sản liên quan đến thiếu lao động tăng mạnh hơn, ở mức 37,7%, lên 237 trường hợp. Đáng chú ý, trong nhóm này, số vụ liên quan đến chi phí nhân công tăng vọt lên 120, gấp 2,4 lần so với cùng kỳ.
Theo ngành nghề, số vụ phá sản tăng tại 8 trong 10 lĩnh vực được khảo sát. Ngành dịch vụ đứng đầu với 1.819 trường hợp, tăng 7,2%, tiếp theo là xây dựng với 1.026 trường hợp.
Các nhà hàng và doanh nghiệp bán lẻ thực phẩm chịu tác động rõ rệt khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Trong khi đó, ngày càng nhiều doanh nghiệp đã chạm giới hạn trong việc chuyển chi phí tăng sang khách hàng thông qua tăng giá bán.
Áp lực phá sản cũng lan rộng về mặt địa lý. Trong 9 khu vực của Nhật Bản, chỉ vùng Tohoku ở đông bắc không ghi nhận mức tăng. Hokuriku ở miền trung Nhật Bản dẫn đầu với số vụ phá sản tăng 37,3%, tiếp đến là Hokkaido ở phía bắc với mức tăng 17,1%.
Riêng trong tháng 6, số doanh nghiệp phá sản tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước, lên 1.021 trường hợp. Đây là lần đầu tiên trong 25 tháng, số vụ phá sản theo tháng tại Nhật Bản vượt mốc 1.000.
Tokyo Shoko Research nhận định tình hình tại Trung Đông đã bắt đầu ảnh hưởng đến dòng tiền của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nếu giá năng lượng, nguyên vật liệu và chi phí vận tải tiếp tục chịu sức ép, làn sóng phá sản tại Nhật Bản có thể còn gia tăng trong những tháng tới.
Theo Kyodo News