Tờ Izvestia (Nga) đưa tin, Bộ Công Thương Nga ngày 10/4 đã xác nhận các doanh nghiệp nước này sẽ được trực tiếp quản lý và vận hành các nhà máy công nghiệp tại Cuba.
Đây được coi là thay đổi quan trọng, bởi trước đó nhà đầu tư Nga thường e dè do thiếu quyền kiểm soát trực tiếp đối với dòng vốn và hoạt động sản xuất tại Cuba.
Việc được nắm quyền quản lý và vận hành đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Nga có thêm bảo đảm pháp lý, giảm nguy cơ chậm thanh toán và nâng cao khả năng thu hồi vốn. Đây được xem là chìa khóa giúp tháo gỡ điểm nghẽn lâu nay trong hợp tác kinh tế giữa Nga và Cuba.
Thực tế, từ cuối năm 2025, hai bên đã bắt đầu thử nghiệm cơ chế này. Vào tháng 10/2025, doanh nghiệp Nga đã được quyền kiểm soát khách sạn năm sao Sierra Cristal ở tỉnh Holguin. Nhưng vào tháng 2, do khủng hoảng năng lượng ở Cuba, Nga đã tạm ngừng các chuyến bay đến đảo này cho đến khi tình hình ổn định.
Không chỉ công nghiệp, thị trường Cuba đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Nga. Trong lĩnh vực y tế, hai bên đã ký thỏa thuận phát triển vaccine ung thư đa giá, kết hợp thế mạnh nghiên cứu sinh học của Cuba với năng lực sản xuất của Nga. Năm 2025, Nga đã chuyển 6 tấn nguyên liệu thô để sản xuất thuốc tới Cuba.
Ngành thực phẩm cũng được đánh giá đầy tiềm năng khi khoảng 90 doanh nghiệp Nga sẵn sàng xuất khẩu thịt, sữa và thủy sản sang Cuba.
Các nhà sản xuất ô tô cũng coi thị trường Cuba đầy triển vọng. Tại Hội chợ Quốc tế FIHAV Havana vào tháng 11/2025, Nhà máy Ô tô Gorky đã tuyên bố ý định nối lại hoạt động lắp ráp ô tô trên hòn đảo này và mở đại lý. Năm 2025, trong khuôn khổ hợp tác với Cuba, Tòa thị chính Moscow cam kết sẽ thành lập một công ty taxi ở Havana với 50 xe Moskvich, một nửa trong số đó sẽ là xe điện. Dự án này cũng dự kiến sẽ được thực hiện trong tương lai gần.
Hợp tác Nga – Cuba không chỉ dừng ở thương mại. Trong bối cảnh Cuba đối mặt khó khăn năng lượng do các lệnh trừng phạt của Mỹ, Nga đã cung cấp dầu thô để hỗ trợ. Cuối tháng 3, một tàu chở khoảng 100.000 tấn dầu đã cập cảng Cuba, góp phần giảm áp lực thiếu hụt nhiên liệu.
Về dài hạn, Nga dự kiến đầu tư hơn 1 tỉ USD vào cơ sở hạ tầng Cuba đến năm 2030, bao gồm xây dựng và nâng cấp các nhà máy điện. Trước đó, doanh nghiệp Nga cũng tham gia khai thác mỏ dầu Boca de Haruco, giúp tăng sản lượng và bổ sung đáng kể trữ lượng dầu cho Havana.
Một yếu tố quan trọng khác là vấn đề nợ. Năm 2014, Nga đã xóa tới 90% khoản nợ 31,7 tỉ USD của Cuba, tạo nền tảng tài chính thuận lợi cho hợp tác lâu dài.
Việc cho phép doanh nghiệp Nga trực tiếp quản lý và điều hành nhà máy tại Cuba không chỉ mang ý nghĩa kinh tế. Đây còn là bước đi chiến lược giúp Nga củng cố hiện diện tại Tây Bán cầu – khu vực vốn được coi là “sân sau” của Mỹ.
Trong bối cảnh Cuba chịu sức ép từ các lệnh trừng phạt, việc đa dạng hóa đối tác và giảm phụ thuộc vào đồng USD trở thành ưu tiên. Các giao dịch giữa hai nước ngày càng chuyển sang thanh toán bằng nội tệ hoặc hình thức hàng đổi hàng.
Về phía Nga, Cuba đóng vai trò cửa ngõ để tiếp cận thị trường Mỹ Latinh và Caribe. Khi doanh nghiệp Nga có thể trực tiếp vận hành sản xuất, họ không chỉ kiểm soát tốt hơn hiệu quả đầu tư mà còn xuất khẩu được công nghệ, mô hình quản trị và chuỗi cung ứng.
Theo Izvestia
