Hãng tin NDTV (Ấn Độ) đưa tin, trong khi các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel nhắm vào các thành phố của Iran gây ra sự tàn phá trên diện rộng và khiến hơn 200 người thiệt mạng, sự chú ý đã chuyển sang sự thất bại của hệ thống phòng không HQ-9B do Trung Quốc sản xuất, mà Tehran mới mua từ Bắc Kinh.
Trước đó, HQ-9B đã không bảo vệ được các mục tiêu ở Pakistan một cách hiệu quả khi Ấn Độ phát động Chiến dịch Sindoor vào tháng 5/2025.
Màn trình diễn kém cỏi ở Iran hiện đã khiến các nhà phân tích quân sự đặt ra câu hỏi về khả năng của HQ-9B.
Mặc dù sự cố của hệ thống phòng không Iran có thể cho thấy những vấn đề, nhưng cũng có khả năng là sức mạnh không quân kết hợp của Mỹ và Israel đã áp đảo hệ thống HQ-9B - vốn được triển khai vội vã trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở vùng Vịnh.
Hệ thống tên lửa phòng không HQ-9B do Trung Quốc sản xuất (phải) dường như đã thất bại trong việc bảo vệ Iran trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Ảnh: Reuters
HQ-9B mạnh đến mức nào?
NDTV đưa tin, HQ-9B được phát triển bởi Tập đoàn Khoa học và Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, lấy cảm hứng từ hệ thống S-300PMU của Nga và Patriot PAC-2 của Mỹ, nhưng đã được cải tiến thành một hệ thống phòng không nội địa hoàn toàn. Hệ thống này được thử nghiệm lần đầu vào năm 2006 và đã được sử dụng trong một thập kỷ qua.
Theo nhiều báo cáo, tầm bắn của HQ-9B là 260 km và có thể bay lên độ cao 50 km để tiêu diệt các vật thể bay ở độ cao lớn. Các tính năng như hệ thống dẫn đường bằng radar chủ động và đầu dò hồng ngoại thụ động giúp HQ-9B hiệu quả trong việc chống lại máy bay tàng hình. HQ-9B có thể đồng thời tấn công 6-8 mục tiêu và theo dõi tới 100 mục tiêu.
Hệ thống HQ-9B đã được triển khai tại Bắc Kinh, Tây Tạng và trên biển - tất cả đều là những khu vực trọng yếu đối với lợi ích chiến lược của Trung Quốc. Điều này có nghĩa là hệ thống tên lửa đất đối không này là trụ cột của mạng lưới phòng không Trung Quốc.
Phù hợp ra sao với kho vũ khí của Iran?
Theo NDTV, khi căng thẳng leo thang ở vùng Vịnh, Iran bắt đầu tăng cường kho vũ khí của mình. Được biết, tên lửa HQ-9B được Iran mua như một phần của thỏa thuận đổi dầu lấy vũ khí với Trung Quốc.
Đây là sự nâng cấp lớn của Iran sau khi hệ thống S-300PMU-2 của Nga hoạt động kém hiệu quả trước tên lửa của Israel trong cuộc xung đột năm 2025.
Theo báo cáo, HQ-9B tạo thành lớp phòng thủ tầm xa, được hỗ trợ bởi S-300PMU-2 và Bavar-373 (tầm xa), Khordad-15 và Raad (tầm trung) và các tên lửa phòng không vác vai chiến thuật Tor-M2, Pantsir-S1, Zolfaqar (tầm ngắn). HQ-9B có thể đã được triển khai xung quanh các cơ sở trọng yếu như khu phức hợp hạt nhân Natanz, cơ sở làm giàu uranium Fordow, các căn cứ tên lửa và máy bay không người lái của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các căn cứ không quân gần Tehran và Isfahan.
Xung đột leo thang nhanh chóng
NDTV đưa tin, sau nhiều tháng căng thẳng, Mỹ và Israel đã phối hợp tấn công các thành phố của Iran vào ngày 28/2, nhắm mục tiêu vào 24 trong số 31 tỉnh của Iran. Ít nhất 200 người được báo cáo đã thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei và hầu hết các nhà lãnh đạo cấp cao của Cộng hòa Hồi giáo, đánh dấu một bước ngoặt trong chính trường Trung Đông.
Trước đó, các nguồn tin tình báo hàng đầu cho biết Trung Quốc đã cung cấp hệ thống HQ-9 cho Pakistan trước Chiến dịch Sindoor của Ấn Độ hồi tháng 5 năm ngoái. Tuy nhiên, hệ thống phòng không Trung Quốc cung cấp cho Pakistan đã tỏ ra không hiệu quả trước các mối đe dọa tàng hình và chính xác, và Ấn Độ đã tấn công một số mục tiêu, bao gồm cả các căn cứ quân sự quan trọng của Pakistan. Chiến thuật SEAD (Vô hiệu hóa hệ thống phòng không của đối phương) của Ấn Độ đã khai thác các lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của Pakistan bằng cách nhắm mục tiêu vào các thiết bị radar, làm tê liệt toàn bộ mạng lưới.