Các công ty vũ trụ tư nhân của Nga, bao gồm Tập đoàn Sputnix, đang phát triển công nghệ liên lạc laser nhằm hợp nhất vệ tinh, máy bay không người lái và phương tiện mặt đất thành một mạng lưới thống nhất.
Thông tin về việc nghiên cứu khái niệm "bầu trời kỹ thuật số liền mạch" được Tổng giám đốc công ty, ông Georgy Aleshkin, chia sẻ. Theo ông, liên lạc laser vẫn là một trong những công nghệ cốt lõi cần thiết để xây dựng hệ thống này.
Ý tưởng của hệ thống mà đội ngũ kỹ sư của Sputnix đưa ra là truyền dữ liệu giữa các tầng không gian khác nhau: Các vệ tinh trên quỹ đạo liên lạc với máy bay không người lái trên không, và các drone này sẽ đảm bảo việc trao đổi thông tin với ô tô cùng các đối tượng mặt đất khác.

Ảnh minh họa do AI thực hiện.
Lấy ví dụ, ông Aleshkin đề cập đến các vệ tinh ở độ cao khoảng 600 km và drone hoạt động ở độ cao 5.000 m. Tuy nhiên, đây mới chỉ là mô tả kiến trúc dự kiến của hệ thống chứ chưa phải thông số của một mạng lưới đang vận hành thực tế.
Liên lạc laser truyền tải thông tin thông qua chùm tia sáng định hướng hẹp. Khác với liên lạc vô tuyến thông thường, kênh truyền này đòi hỏi độ chính xác rất cao trong việc hướng bộ phát vào bộ thu.
Do đó, để ứng dụng vào thực tiễn, các nhà phát triển cần giải quyết bài toán duy trì chùm tia, định hướng và truyền dữ liệu ổn định khi các thiết bị đang di chuyển.
Theo ông Aleshkin, hiện có một số tổ chức vũ trụ của Nga cùng tham gia nghiên cứu công nghệ này, trong đó có Sputnix. Dù vậy, công ty vẫn chưa công bố về một hệ thống hoàn chỉnh có khả năng đảm bảo liên lạc laser giữa vệ tinh và drone.
Công nghệ vì dân sinh
Hệ thống kết nối đa tầng bằng laser (vệ tinh - drone - phương tiện mặt đất) mang lại nhiều tác động thực tế cho đời sống dân sinh, đặc biệt ở những quốc gia có diện tích rộng lớn và địa hình phức tạp như Nga.
Phủ sóng Internet tốc độ cao ở vùng sâu, vùng xa: Các khu vực hẻo lánh, miền núi, hải đảo hoặc vùng Bắc Cực thường không có trạm thu phát sóng mặt đất (BTS) do chi phí xây dựng quá đắt đỏ.
Mô hình "vệ tinh truyền cho drone, drone phát xuống mặt đất" đóng vai trò như một trạm phát sóng di động khổng lồ trên không, giúp người dân tại các vùng này tiếp cận Internet băng thông rộng mà không cần kéo cáp quang hay dựng tháp viễn thông.
Hỗ trợ giao thông thông minh và xe tự hành: Liên lạc bằng tia laser có tốc độ truyền tải dữ liệu cực lớn và độ trễ rất thấp so với sóng vô tuyến truyền thống.
Điều này giúp kết nối liên tục cho các phương tiện giao thông, đặc biệt là ô tô tự lái, xe tải đường dài đi qua những cung đường vắng sóng di động, giúp cập nhật bản đồ, cảnh báo tai nạn và điều phối giao thông theo thời gian thực.
Cứu hộ, cứu nạn và ứng phó thiên tai: Khi xảy ra bão lũ, động đất hoặc cháy rừng, hạ tầng viễn thông mặt đất thường là thứ bị tê liệt đầu tiên.
Hệ thống này cho phép triển khai nhanh các drone bay ở độ cao 5.000 m làm trạm trung chuyển tín hiệu từ vệ tinh xuống lực lượng cứu hộ và người dân mắc kẹt, duy trì liên lạc thông suốt để chỉ huy cứu nạn.
Phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp và logistics: Trong nông nghiệp công nghệ cao hoặc khai thác khoáng sản ở vùng xa, các thiết bị cảm biến, máy móc nông nghiệp tự động và drone giao hàng có thể vận hành ổn định nhờ mạng lưới kết nối liền mạch từ trên cao, giúp giám sát mùa màng, quản lý chuỗi cung ứng và vận chuyển hàng hóa tới những nơi khó tiếp cận.
Tăng cường bảo mật thông tin dân sự: Khác với sóng vô tuyến phát tán rộng dễ bị nghe lén hoặc gây nhiễu, tia laser truyền theo một chùm hẹp định hướng thẳng từ điểm phát đến điểm thu. Nhờ đó, dữ liệu cá nhân, giao dịch tài chính hay thông tin vận hành của các dịch vụ công cộng truyền qua hệ thống này có độ bảo mật cao hơn hẳn.
Tham khảo: FT
