Không cần gõ, chọn sầu riêng ngon nhìn ngay vào những điểm này: Dày cơm, đảm bảo không sượng

Vào mùa sầu riêng, không khó để bắt gặp cảnh người mua đứng trước sạp hàng khá lâu nhưng vẫn bối rối không biết nên chọn quả nào. Nỗi lo quen thuộc nhất là mua về bổ ra mới thấy múi ít, cơm nhạt, bị sượng, hạt to hoặc đã quá chín, mùi lên men.

Theo Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, sầu riêng ở nước ta chín rải rác theo vùng, từ Tây Nam Bộ, Đông Nam Bộ đến Tây Nguyên, kéo dài khoảng tháng 4 đến tháng 11. Vì vậy, chọn đúng mùa, đúng vùng thu hoạch cũng là một yếu tố giúp người mua dễ gặp quả đạt chất lượng hơn. Tuy nhiên, ngay cả khi mua trong mùa, người tiêu dùng vẫn nên quan sát kỹ các dấu hiệu bên ngoài trước khi quyết định.

Nhìn dáng quả, gai và cuống: 3 dấu hiệu đầu tiên cần để ý

Trước hết, hãy nhìn tổng thể hình dáng quả. Một quả sầu riêng ngon thường có dáng tương đối cân đối, hơi tròn, các hộc múi nổi rõ. Những quả quá dài, méo lệch hoặc các hộc không đều có thể cho phần cơm phát triển không đồng đều, dễ gặp tình trạng múi lép hoặc múi ít. Theo Lao Động, khi chọn sầu riêng, người mua nên chú ý hình dáng bên ngoài, ưu tiên những trái hơi tròn, múi nở đều để có khả năng chọn được quả nhiều cơm hơn.

Chi tiết thứ hai là phần gai. Quả già, chất lượng tốt thường có gai to, cứng, khoảng cách giữa các gai tương đối thưa, đầu gai không quá nhọn. Khi nhìn bằng mắt, gai còn tươi, chắc cũng cho thấy quả chưa bị để quá lâu. Ngược lại, những quả có gai nhỏ, nhọn, dày đặc, gai dập nhiều hoặc nhìn khô héo thường không phải lựa chọn lý tưởng.

Cuống cũng là phần không nên bỏ qua. Sầu riêng tươi thường có cuống còn cứng, hơi xanh, không bị teo tóp hoặc thâm nhũn. Nếu cuống đã khô quắt, nứt, dễ rụng, quả có thể đã để lâu sau khi thu hoạch. Với nhiều người bán có kinh nghiệm, cuống còn tươi là một trong những dấu hiệu quan trọng để nhận biết quả mới, cơm bên trong giữ được độ thơm béo tốt hơn.

Không cần gõ vẫn có thể nhận biết qua mùi thơm và khe múi

Nhiều người thường ngại chọn sầu riêng vì không biết gõ thế nào để nghe tiếng “bộp” hay “bịch” như người bán. Tuy nhiên, nếu không biết gõ, người mua vẫn có thể dựa vào mùi thơm. Một quả sầu riêng chín tới thường có mùi đặc trưng, thơm rõ nhưng không quá gắt. Michelin Guide từng dẫn kinh nghiệm chọn sầu riêng rằng nếu quả gần như không có mùi, đó có thể là dấu hiệu chưa chín; ngược lại, nếu mùi quá nồng, quả có khả năng đã chín quá.

Điểm cần tránh là những quả có mùi chua, mùi rượu hoặc mùi lên men. Đây thường là dấu hiệu quả đã quá chín, cơm bên trong có thể bị nhão, chảy nước, thậm chí hỏng. Với sầu riêng, thơm nồng chưa chắc đã ngon; mùi thơm lý tưởng nên là mùi béo, ngọt, rõ nhưng không gắt.

Ngoài mùi, người mua nên quan sát các đường hộc múi trên vỏ. Quả ngon thường có hộc múi nổi rõ, đường múi dễ nhận ra. Một số quả chín tự nhiên có thể hơi hé nhẹ ở khe vỏ, tỏa mùi thơm đặc trưng. Tuy nhiên, không nên chọn quả nứt quá to, lộ cơm nhiều, chảy nước hoặc có vết thâm, mốc quanh khe nứt. Những quả này không chỉ dễ giảm chất lượng mà còn có nguy cơ bị bụi bẩn, vi sinh vật xâm nhập trong quá trình bày bán.

Nói cách khác, không có một dấu hiệu đơn lẻ nào có thể “đảm bảo 100%” quả sầu riêng sẽ ngon. Cách an toàn hơn là kết hợp nhiều yếu tố cùng lúc: dáng quả cân đối, hộc múi rõ, gai chắc, cuống tươi, mùi thơm vừa phải và vỏ không nứt quá sâu.

Mua về chưa ăn ngay, bảo quản thế nào để không bị chín quá?

Sau khi chọn được quả ưng ý, cách bảo quản cũng quyết định sầu riêng có giữ được vị ngon hay không. Với sầu riêng còn nguyên quả, nếu chưa ăn ngay, nên đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và không bọc kín bằng túi nilon. Việc bịt kín có thể khiến quả bí hơi, tích ẩm, nhanh chín quá hoặc lên men.

Với sầu riêng đã tách múi, nên cho phần cơm vào hộp kín hoặc túi zip rồi đặt trong ngăn mát tủ lạnh. Singapore Food Agency khuyến cáo sầu riêng chưa ăn hết nên được làm lạnh nếu dùng trong 2–4 ngày; nếu muốn bảo quản lâu hơn, có thể cấp đông. Cơ quan này cũng lưu ý nên dùng hộp kín để tránh cơm sầu riêng bị khô và hạn chế mùi lan sang thực phẩm khác.

Một mẹo nhỏ là nên chia sầu riêng thành từng phần vừa ăn, tránh mở đi mở lại một hộp lớn nhiều lần. Nếu mua nhiều và không thể ăn hết trong vài ngày, có thể tách múi, bỏ hạt nếu muốn, chia nhỏ rồi cấp đông. Khi ăn, nên rã đông từ từ trong ngăn mát để hạn chế tình trạng cơm bị chảy nước, mất độ dẻo béo.

Người mua cũng không nên tiếc mà ăn tiếp nếu thấy cơm sầu riêng có mùi chua gắt, mùi rượu mạnh, chảy nước nhiều, nhớt, đổi màu lạ hoặc xuất hiện mốc. Đây đều là dấu hiệu cho thấy quả có thể đã hỏng, không còn phù hợp để sử dụng.