Đây là vũ khí khủng khiếp nhất của mọi loài rắn độc

Trang Ly |

Là loài săn mồi, nhưng rắn không có chân để săn đuổi, không có móng vuốt để hạ gục và kẹp chặt con mồi do đó thiên nhiên đã khéo ban tặng cho loài rắn vũ khí đáng sợ nhất: Nọc độc.

Nọc rắn hay nọc độc của rắn là một loại vũ khí chết người, được hình thành trong khoảng thời gian trên 100 triệu năm.

Theo các nhà khoa học, nọc rắn là tuyến chứa các chất độc của các loài rắn độc. Nọc, cũng giống như các loại dịch tiết dạng nước bọt khác, là chất tiền tiêu hóa để bắt đầu sự phân tách thức ăn thành các hợp chất hòa tan, hỗ trợ cho sự tiêu hóa.

Ngay cả những cú cắn của rắn không có nọc độc (giống như của cú cắn của bất kỳ động vật nào) đều gây ra tổn thương mô.


Quá trình lấy nọc độc của rắn

Quá trình lấy nọc độc của rắn

Nọc rắn là các hỗn hợp phức tạp của các protein, và được lưu trữ trong các tuyến độc ở phía sau đầu.

Các protein này có thể là hỗn hợp của các độc tố thần kinh (tấn công hệ thần kinh), độc tố hoại máu (tấn công hệ tuần hoàn), độc tố tế bào, bungarotoxin (độc tố cạp nia) và nhiều loại độc tố khác có tác động tới cơ thể theo các cách thức khác nhau.

Răng nanh - "Cơ chế" truyền độc đắc lực của rắn độc

Mỗi khi rắn độc cắn một sinh vật nào đó, các cơ liên quan sẽ bị co lại, đồng thời ép vào tuyến độc, khiến cho dịch độc chảy vào răng độc, rồi thông qua răng độc đi ra ngoài.

Răng nanh - vòi truyền nọc độc của rắn tới nạn nhân
Răng nanh - "vòi" truyền nọc độc của rắn tới nạn nhân

Tất cả các loài rắn độc đều có răng biến đổi đặc biệt có thể tiêm chủ động vào con mồi, nhưng sự đa dạng của chúng rất đáng kinh ngạc.

Đặc biệt, răng nanh của chúng nằm ở tận đằng sau miệng và thường rất ngắn. Điều này có nghĩa là chúng phải đưa được con mồi vào miệng và bắt đầu nhai trước khi phóng chất độc.

Phần lớn các loài rắn độc được chia làm 3 họ: Colubridae, Elapidae hoặc Viperidae.

Elapidae – Họ Rắn hổ, bao gồm rắn hổ mang (Naja), rắn hổ mang chúa (Ophiophagus hannah), cạp nong (Bungarus fasciatus), cạp nia (Bungarus spp.), rắn mamba (Dendroaspis spp.), rắn đầu đồng Úc (Austrelaps), rắn biển (Hydrophiinae), và rắn san hô (các chi Leptomicrurus, Micruroides, Micrurus), rắn lá khô (Calliophis).

Viperidae – Họ Rắn lục, bao gồm rắn lục (Trimeresurus spp.), rắn lục đầu bạc (Azemiops feae), rắn vipe (Viperinae), rắn đuôi chuông (các chi Crotalus, Sistrurus), rắn đầu đồng Mỹ (Agkistrodon contortrix), rắn miệng bông (Agkistrodon piscivorus) và rắn chúa bụi (Lachesis spp.)

Colubridae – Họ Rắn nước, bao gồm một số loài như rắn cây châu Phi (Dispholidus typus), rắn roi (Ahaetulla spp.), rắn rào (Boiga spp.), mặc dù không phải mọi loài trong họ Colubridae đều là rắn độc.

Ở nhóm Elapidae, bao gồm cả rắn hổ mang, răng trước đã phát triển thành nanh. Nhưng hệ thống phát triển nhất phải kể đến nhóm rắn viper, một nhóm rắn bao gồm cả đuôi chuông Mỹ.

Ở nhóm Viperidae, răng nanh ở hàm trên đã biến đổi thành một ống tiêm phức tạp. Khi miệng của rắn đóng, nó nằm ngược về phía sau trên vòm họng dưới, nhưng sẽ bật ra khi rắn đi săn mồi.

Và khi chúng cắm phập vào con mồi, nọc độc phóng ra từ tuyến nước bọt thông qua những răng nanh rỗng và tiến vào con mồi.

Riêng nhóm Colubridae, mặc dù được cho là loại nọc độc độc nhất trong các loài rắn nhưng chúng chỉ sản xuất ra số lượng nhỏ.

Mặc dù nhiều người bị chúng cắn, chỉ một vài người mất mạng. Chúng không hung hăng trừ khi bị đe dọa, Vì vậy chúng không đặc biệt nguy hiểm.

Nọc độc - Vũ khí dịu êm của loài rắn

Nọc độc đã biến loài rắn thành một kẻ săn mồi nhỏ bé nhưng hiệu quả. Khi tấn công con mồi, chúng siết những tuyến này làm cho nọc tiết ra.

Một khi các phân tử nọc độc thấm vào con mồi, chúng trở thành “kẻ ám sát thân thiện”. Chúng làm tê liệt các cơ quan nhận cảm trên bề mặt tế bào, hoặc ngăn chặn hoạt động các protein trong máu.

Những tác động của nọc độc rắn lên cơ thể người
Những tác động của nọc độc rắn lên cơ thể người

Một vài phân tử có khả năng chặn đường truyền nhận tín hiệu giữa tế bào cơ và các neuron thần kinh. Không nhận được các tín hiệu, cơ của con mồi sẽ chùng xuống. Con mồi trở nên chậm chạp rồi chết ngạt.

Tính chất truyền nọc độc của rắn cũng phụ thuộc vào môi trường sống của chúng.

Cụ thể, loài rắn biển có loại nọc độc hoạt động cực kỳ nhanh, chúng thích sống quanh những rặng san hô và con mồi quan trọng nhất của chúng là cá. Nếu con cá nạn nhân không chết ngay lập tức, rắn biển có nguy cơ bị mất bữa ăn.

Những loài khác sống trong những môi trường không cần quan tâm liệu con mồi có được vận động một chút trước khi chết. Sau khi rắn tấn công, nó để cho con mồi chạy thoát.


Một khi đã vào tầm ngắm, con mồi khó lòng thoát thân

Một khi đã vào tầm ngắm, con mồi khó lòng thoát thân

Hoạt động thể chất sẽ đảm bảo nọc độc được lan nhanh chóng trong cơ thể con mồi. Loài rắn sau đó sử dụng khả năng đánh hơi để theo dấu con mồi.

Nhiều loại rắn sản sinh ra một lượng nhỏ chất độc yếu chỉ đủ để cho những con mồi nhỏ bé của chúng. Nhưng nhiều loại nọc độc khác cực kỳ nguy hiểm với những động vật lớn – bao gồm cả con người.

Điều này chắc chắn là trường hợp của rắn hổ mang chúa, loài rắn độc nhất thế giới, có thể hạ gục một con voi với một vết cắn.

Nọc rắn độc: Quý hơn vàng

Mặc dù là thứ "vũ khí thầm lặng" có thể giết chết người, nhưng nọc rắn độc được xem là quý hơn vàng vì những tác dụng vô cùng to lớn của nó trong y học.

Đầu tiên, nó là nguyên liệu chế tạo ra huyết thanh chống rắn độc. Năm 1886, huyết thanh chống lại nọc độc rắn Kopra lần đầu tiên được sử dụng lâm sàng.

Từ đó cho đến nay, trên thế giới đã xuất hiện hơn 80 loại huyết thanh khác nhau chống lại nọc độc rắn, thực tế trong một thế kỷ đã chứng minh, đối với vết thương do rắn cắn, huyết thanh chống lại nọc độc của rắn vẫn là loài thuốc đặc thù được lựa chọn đầu tiên.

Thứ hai, nọc độc rắn còn có công dụng cầm máu và chống đông máu. Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng, nọc độc của rắn cạp nong có hiệu quả trị liệu rất tốt đối với các hiện tượng xuất huyết.

Dung môi mỡ axit amin được chiết xuất từ nọc độc rắn cạp nong có tác dụng trị liệu rõ ràng đối với các di chứng do tắc mạch máu đem lại như liệt nửa người, bệnh tim co thắt.

Ngoài ra, các nọc độc rắn khác nhau có tác dụng làm tê đối với các bộ phận khác nhau của cơ thể con người.

Gần đây, người ta còn tiến hành thử nghiệm có hiệu quả đối với công dụng đặc thù của việc chống bệnh ung thư của nọc độc rắn.

*Tham khảo nhiều nguồn

Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Trí Thức Trẻ
    Công ty Cổ phần VCCorp

    © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

    Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
    Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
    Email: btv@soha.vn
    Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân
    Điện thoại: 024 7309 5555

    Liên hệ quảng cáo:
    Hotline: 0942.86.11.33
    Email: giaitrixahoi@admicro.vn
    Hỗ trợ & CSKH:
    Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
    số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
    Tel: (84 24) 7307 7979
    Fax: (84 24) 7307 7980
    Chính sách bảo mật

    Chat với tư vấn viên