Khai quật mộ cổ 500 năm, chuyên gia hoảng hốt khi thấy "quái thú" sống bên trong: Nó đã ở đó từ bao giờ?

Ngôi mộ cổ trong lời đồn ở Tứ Xuyên

Trong quan niệm của người xưa, mộ cổ không chỉ là nơi an nghỉ của người đã khuất mà còn gắn với chuyện hậu sự vốn luôn được xem là việc hệ trọng. Không ít lăng mộ của vương hầu, tướng lĩnh hay những người có địa vị từng được xây dựng công phu, bên trong đặt nhiều đồ tùy táng với mong muốn người đã khuất vẫn có thể tiếp tục hưởng vinh hoa ở thế giới bên kia.

Bởi vậy, khi nhắc đến mộ cổ, nhiều người thường nghĩ ngay đến những căn phòng âm u, những bức tường phủ kín dấu tích thời gian, thậm chí là các linh thú được tạc dựng để canh giữ chủ nhân trong cõi vĩnh hằng. Thế nhưng, tại một ngôi mộ cổ ở Tứ Xuyên, Trung Quốc, nhóm chuyên gia từng thật sự gặp một "quái thú" còn sống bên trong. Chính phát hiện này khiến cuộc khai quật phải đi theo một hướng hoàn toàn khác.

Từ tháng 6/2007 đến tháng 12/2011, Trung Quốc tiến hành cuộc tổng điều tra văn vật toàn quốc lần thứ ba, nhằm kiểm kê, bảo vệ và đánh giá lại các di sản văn hóa trên phạm vi rộng. Trong quá trình này, một ngôi mộ cổ ở huyện Long Xương, tỉnh Tứ Xuyên được chú ý.

Trước đó, người dân địa phương vẫn truyền tai nhau rằng trên núi Thiên La, khu vực Thánh Đăng, có một ngôi mộ cổ bí ẩn. Tuy nhiên, rất ít người từng tận mắt nhìn thấy, khiến câu chuyện ấy dần trở thành lời đồn trong vùng.

Đến năm 2009, một người dân trong lúc lên núi đã vô tình phát hiện dấu tích của ngôi mộ. Dù có phần sợ hãi trước khung cảnh hoang vắng, người này vẫn nhận ra đây có thể là một di tích quan trọng nên lập tức xuống núi báo cho cơ quan quản lý văn vật địa phương.

Khi các chuyên gia có mặt, họ nhận thấy ngôi mộ đã xuống cấp nghiêm trọng. Xung quanh cỏ dại mọc um tùm, nhiều hạng mục có dấu hiệu hư hại sau thời gian dài không được tu sửa. Tuy vậy, những dấu tích còn lại cho thấy đây không phải một ngôi mộ bình thường. Trên vách mộ xuất hiện nhiều yếu tố liên quan đến Phật giáo, gợi ý rằng chủ nhân khi sinh thời có thể là một vị cao tăng hoặc một người rất sùng tín đạo Phật.

Sau khi lập phương án khảo sát, nhóm chuyên gia bắt đầu tiến hành thăm dò. Điều khiến họ bất ngờ là bên trong mộ gần như không có đồ tùy táng giá trị. Trái với suy đoán ban đầu, mộ thất không chứa vàng bạc, châu báu hay những vật phẩm quý hiếm thường thấy trong một số ngôi mộ cổ có niên đại lâu đời.

Tuy nhiên, trên các bức tường lại có nhiều bích họa và chữ viết liên quan đến Phật giáo. Đây được xem là những tư liệu có giá trị khảo cổ, giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu thêm về đời sống tín ngưỡng, quan niệm mai táng và văn hóa Phật giáo ở địa phương thời bấy giờ.

Qua quá trình khảo cứu, các chuyên gia cơ bản xác định chủ nhân ngôi mộ là cao tăng Nghiêm Cự Quang thời Minh, sống cách đây khoảng 500 năm. Theo ghi chép được nhắc lại, vị cao tăng này từng được người dân địa phương kính trọng vì thường cứu giúp người nghèo, sống thanh bần và dành phần lớn cuộc đời để giúp đỡ người khác. Điều này cũng lý giải vì sao trong mộ không có nhiều tài vật quý giá.

Ánh sáng xanh kỳ lạ và "quái thú" trong góc mộ

Dù không tìm thấy châu báu, những bức bích họa trong mộ vẫn khiến nhóm chuyên gia đặc biệt quan tâm. Họ bắt đầu ghi chép, sao chép và thác bản từng chi tiết trên vách mộ để phục vụ nghiên cứu.

Trong lúc công việc đang diễn ra, một thành viên trong đoàn bất ngờ phát hiện ở góc mộ có một vật phát ra ánh sáng xanh. Giữa không gian tối và kín, ánh sáng lạ ấy lập tức khiến nhiều người chú ý. Ban đầu, có người nghĩ đến khả năng đó là một vật thể đặc biệt, thậm chí liên tưởng đến những viên dạ minh châu thường xuất hiện trong các truyền thuyết về mộ cổ.

Nhóm chuyên gia cầm đèn tiến lại gần để kiểm tra. Nhưng khi họ vừa áp sát, ánh sáng xanh đột nhiên biến mất. Ngay sau đó, một vật thể sống bất ngờ vụt qua gần chân khiến cả nhóm không khỏi giật mình.

Trong mộ cổ tưởng chừng đã bị thời gian đóng kín suốt hàng trăm năm, sự xuất hiện của một sinh vật còn sống khiến không khí trở nên căng thẳng. Nó đã ở đó từ bao giờ, vì sao lại có thể tồn tại trong không gian âm u, tách biệt như vậy?

Vì lo ngại nguy hiểm, đồng thời để bảo đảm an toàn cho đoàn khảo sát, nhóm chuyên gia quyết định tạm thời rút khỏi mộ. Câu chuyện về thứ phát sáng trong góc tối nhanh chóng làm dấy lên nhiều lời đồn. Có người cho rằng đó là "quái thú giữ mộ", âm thầm canh giữ nơi an nghỉ của vị cao tăng suốt nhiều thế kỷ. Cũng có ý kiến cho rằng đây chỉ là một hiện tượng tự nhiên hoặc do một loài động vật nào đó gây ra.

Sự thật chỉ dần sáng tỏ khi các chuyên gia xem lại những bức ảnh được chụp trong quá trình khảo sát. Trong ảnh, họ nhận ra hình dáng của hai con vật lạ xuất hiện ở một góc mộ. Sau khi đối chiếu và nhờ các chuyên gia động vật học xác định, loài vật này được cho là lửng chó, một loài từng được nhắc đến như đã biến mất trong khu vực.

Vì sao chuyên gia dừng khai quật?

Sau lần phát hiện bất ngờ, các chuyên gia quay lại hiện trường để khảo sát kỹ hơn. Cuối cùng, họ nhìn thấy hai con vật đang co mình trong góc mộ. Những "bóng đen" từng khiến cả đoàn giật mình thực chất không phải "quái thú" hay linh vật huyền bí nào, mà là những cá thể lửng chó đã chọn không gian yên tĩnh, ít bị con người quấy nhiễu này làm nơi trú ngụ.

Phát hiện ấy khiến câu chuyện chuyển từ một cuộc khảo cổ đơn thuần sang vấn đề bảo vệ sinh vật. Ngôi mộ cổ không chỉ là di tích chứa dấu ấn văn hóa Phật giáo thời Minh, mà còn vô tình trở thành nơi sinh sống của loài động vật quý hiếm. Với các chuyên gia, việc tiếp tục khai quật có thể làm xáo trộn môi trường sống của chúng.

Sau khi báo cáo lên cấp trên và được chấp thuận, nhóm chuyên gia quyết định dừng hoạt động khai quật, giữ nguyên hiện trạng ngôi mộ để hai con vật tiếp tục sinh tồn. Đây là một quyết định đặc biệt, bởi trong nhiều trường hợp, việc khai quật mộ cổ thường hướng đến mục tiêu nghiên cứu, bảo tồn văn vật và giải mã lịch sử. Nhưng lần này, sự sống trong lòng di tích đã khiến các nhà nghiên cứu chọn cách lùi lại.

Câu chuyện về "quái thú" trong mộ cao tăng vì thế không còn mang màu sắc rùng rợn như những lời đồn ban đầu. Đằng sau ánh sáng xanh và bóng đen bất ngờ vụt qua là một lời nhắc về sự cân bằng giữa khảo cổ và bảo tồn tự nhiên.

Mộ cổ có thể giúp con người hiểu thêm về quá khứ, nhưng thiên nhiên cũng có những giá trị cần được tôn trọng. Trong không gian từng thuộc về người xưa, hai sinh vật nhỏ bé đã tìm thấy nơi trú ẩn của mình. Và thay vì tiếp tục đào sâu để thỏa mãn tò mò, các chuyên gia đã chọn cách bảo vệ sự sống đang hiện hữu trước mắt.

Từ một cuộc khai quật mộ cổ 500 năm, phát hiện bất ngờ ấy để lại một kết luận đáng suy ngẫm: đôi khi, giá trị lớn nhất không nằm ở báu vật dưới lòng đất, mà ở chính sự sống âm thầm tồn tại trong những nơi con người ít ngờ tới nhất.

Theo Sohu, Sina, 163