Thêm SOHA trên Google
Tờ South China Morning Post (SCMP) ngày 4/8 đưa tin, theo một cuộc điều tra được công bố vào cuối tuần qua bởi Semana - tạp chí tin tức hàng đầu Colombia, các công tố viên Colombia đang điều tra cáo buộc rằng các giám đốc điều hành của một nhà thầu nhà nước Trung Quốc thi công dự án đường sắt nội đô Bogota đã đòi tiền mặt từ một nhà thầu phụ địa phương để đổi lấy việc giải ngân những khoản thanh toán còn nợ cho các hạng mục trong dự án.
Tuyến đầu tiên của hệ thống đường sắt nội đô Bogota (Colombia) dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động thương mại vào năm 2028 sau nhiều thập kỷ lập kế hoạch và tranh luận chính trị. Ảnh: SCMP
Các cáo buộc tập trung vào một video dài 26 phút cho thấy người đại diện của nhà thầu phụ Union Temporal Metrobuild (Colombia) giao 60 triệu peso (tương đương 19.000 USD) tiền mặt cho một giám đốc đơn vị thuộc Công ty Xây dựng Cảng Trung Quốc (CHEC) tại văn phòng cũ của công ty ở quận Teusaquillo, thủ đô Bogota, Colombia, vào ngày 18/4/2026.
Trong video, nhà thầu người Colombia lấy một chiếc bọc tối màu và đưa cho vị giám đốc điều hành người Trung Quốc - được xác định trong đơn tố cáo hình sự là “Yang”, nói với ông ta bằng tiếng Anh rằng mỗi bọc chứa 5 triệu peso (1.600 USD).
Sau đó, vị giám đốc điều hành dành khoảng 10 phút để đếm tiền trước khi viết vào một cuốn sổ tay, dường như là một biên lai.
Theo đơn kiện được Semana trích dẫn, khoản tiền mặt được yêu cầu như một điều kiện để CHEC phê duyệt các hóa đơn trị giá từ 1 tỷ đến 1,2 tỷ peso (320.000 đến 380.000 USD) mà nhà thầu phụ Union Temporal Metrobuild nói rằng đó là khoản nợ cho các hạng mục đã được thực hiện vào tháng 3.
Nhà thầu phụ nói với các công tố viên rằng họ chấp nhận đưa tiền vì họ có hơn 350 nhân viên, cùng với các nghĩa vụ đối với nhà cung cấp, ngân hàng và các chủ nợ khác phát sinh từ việc tài trợ cho công trình.
Một nhà thầu người Trung Quốc nhận bọc tiền mặt trong video mà Semana tiếp cận được. Video hiện đang được Văn phòng Công tố Colombia thu giữ như một phần của đơn tố cáo chính thức. Nguồn: Semana
Công trường xây dựng lớn nhất Nam Mỹ
SCMP đưa tin, vào năm 2019, việc thi công tuyến đường sắt trên cao dài 24 km này đã được trao cho một liên danh do CHEC dẫn đầu, với 15% cổ phần thuộc sở hữu của Tập đoàn Vận tải Đường sắt Tây An (Trung Quốc), theo một hợp đồng nhượng quyền trị giá khoảng 4 tỷ USD vào thời điểm ký kết.
Đây là dự án cơ sở hạ tầng lớn nhất đang được triển khai ở Nam Mỹ hiện nay, với hơn 15.000 công nhân đang làm việc tại công trường và công trình đã hoàn thành hơn 80% vào cuối tháng 6.
30 đoàn tàu không người lái thuộc hệ thống đang được chế tạo tại thành phố Trường Xuân, Trung Quốc, bởi nhà sản xuất toa tàu thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc CRRC, và 15 đoàn tàu đã đến Colombia. Các chuyến tàu chạy thử dự kiến bắt đầu vào tháng 9/2027, với kế hoạch vận hành thương mại vào năm 2028.
Theo SCMP, Colombia đã tranh luận về việc xây dựng hệ thống đường sắt nội đô tại Bogota trong hơn nửa thế kỷ trước khi tuyến đầu tiên được ký hợp đồng, và dự án này đã gây ra nhiều tranh cãi trong suốt quá trình xây dựng.
Tổng thống Colombia sắp mãn nhiệm Gustavo Petro đã nhiều năm thúc đẩy việc chuyển đổi một phần tuyến đường sắt này thành tuyến đường ngầm, nêu ý tưởng này trong chuyến thăm Bắc Kinh vào năm 2023.
Cũng trong năm đó, ông Carlos Fernando Galan được bầu làm Thị trưởng Bogota với cam kết giữ nguyên thiết kế đường sắt trên cao.
Semana công bố thông tin về vụ nhận tiền mặt chỉ vài ngày trước khi Tổng thống đắc cử Colombia Abelardo de la Espriella nhậm chức vào ngày 7/8.
Ông De la Espriella đã chỉ thị nội các sắp tới của mình tăng cường quan hệ với Washington và tiếp cận mối quan hệ với Trung Quốc “một cách thực dụng”, sau khi Colombia gia nhập Sáng kiến Vành đai và Con đường dưới sự bảo trợ của Tổng thống Petro vào năm 2025.
Chỉ thiếu chữ ký của tổng giám đốc
Semana đưa tin rằng việc đưa tiền mặt vào ngày 18/4 diễn ra sau một cuộc họp vào ngày 8/4, mà nhà thầu phụ cũng đã ghi âm lại.
Theo đơn khiếu nại, tại cuộc họp đó, Yang nói rằng tổng giám đốc dự án của CHEC, được xác định là Wang Chuang, sẽ chỉ ký duyệt chu kỳ thanh toán tháng 3 nếu nhà thầu phụ mang 60 triệu peso tiền mặt đến đưa tại văn phòng công ty.
Nhà thầu phụ Metrobuild nói với các công tố viên rằng họ đã ký ít nhất bốn hợp đồng với CHEC kể từ năm 2024, với tổng trị giá 32 tỷ peso (10,2 triệu USD), để xây móng, cột và các kết cấu phụ khác cho cầu vượt tàu điện.
Họ cho biết việc chậm trễ trong việc phê duyệt thanh toán bắt đầu từ tháng 3/2026, và chỉ thiếu chữ ký của Wang.
Julian Quintana - luật sư đại diện cho nhà thầu phụ - nói với Semana rằng hành vi này có thể cấu thành tội tống tiền và thông đồng - một tội danh liên quan đến các quan chức lạm dụng chức quyền để nhận tiền theo luật pháp Colombia.
Được xây dựng bởi một tập đoàn do Trung Quốc dẫn đầu, tuyến đường sắt trên cao dài 24 km là dự án cơ sở hạ tầng lớn nhất đang được xây dựng ở Nam Mỹ hiện nay. Ảnh: SCMP
Liên danh nhà thầu cho biết đã có thỏa thuận thanh toán
Trước khi bài báo được Semana đăng tải, liên danh nhà thầu Metro Linea 1 đã thông báo qua văn phòng quan hệ công chúng rằng họ sẽ mở cuộc điều tra nội bộ nếu nhận được thông tin chi tiết, nhưng chưa đưa ra tuyên bố chính thức nào vào thời điểm Semana đăng bài.
Trong một tuyên bố được đưa ra sau khi bài báo được đăng tải, liên danh này phủ nhận việc đòi tiền bất hợp pháp và đưa ra lời giải thích khác về việc đưa tiền mặt.
Theo Metro Linea 1, nhà thầu phụ Metrobuild đã gửi hóa đơn trị giá 960 triệu peso; mặc dù đơn vị thuộc CHEC có đánh giá tiêu cực về chất lượng công việc, nhưng công ty vẫn quyết định thanh toán để tránh làm chậm trễ thêm việc chi trả lương cho người lao động.
Theo tuyên bố của liên danh, số tiền 60 triệu peso xuất hiện trong video là khoản “giữ lại tạm thời” được hai công ty thỏa thuận trong khi Metrobuild khắc phục các lỗi kỹ thuật. Số tiền này đã được chuyển đến bộ phận tài chính của đơn vị thuộc CHEC bốn ngày sau khi hóa đơn được thanh toán và có ký nhận.
Tuyên bố cho biết video đã được “quay lén” bởi đại diện của Metrobuild, và việc phát tán video này đã gây ra “sự hoang mang trong dư luận”.
Liên danh cho biết họ đã mở một cuộc điều tra nội bộ, nhắc lại rằng họ có chính sách không khoan nhượng đối với hối lộ và tham nhũng, và cam kết sẽ hành động nếu phát hiện bất kỳ vi phạm nào đối với các thủ tục nội bộ.
30 đoàn tàu tự lái của hệ thống đường sắt nội đô Bogota đang được sản xuất tại Trung Quốc bởi CRRC, dự kiến bắt đầu thử nghiệm vào năm 2027. Ảnh: SMCP
Theo SCMP, vụ việc này cũng đã dẫn đến những phản ứng từ Hội đồng thành phố Bogota.
Ủy viên hội đồng Juan David Quintero, thuộc đảng Nuevo Liberalismo, kêu gọi thành phố và thị trưởng Galan yêu cầu CHEC đình chỉ ngay lập tức vị giám đốc điều hành bị nêu tên trong đơn khiếu nại, nói rằng ngay cả một nghi ngờ tham nhũng cũng không thể dung thứ trong dự án mà ông gọi là dự án quan trọng nhất trong lịch sử thành phố.
Ủy viên Andres Barrios, thuộc đảng Centro Democratico đối lập, đã đệ trình kiến nghị tổ chức một cuộc thảo luận chính thức nhằm xem xét liệu các cơ chế giám sát của dự án có còn hiệu quả hay không.
