Geran-5 bay trên tầm với của phòng không Ukraine

Theo Defense Express, trong giai đoạn bay hành trình, những máy bay không người lái (UAV) Geran-4 và Geran-5 của Nga, hiện có khả năng gần giống với tên lửa hành trình hơn là các UAV kiểu Shahed thông thường, có thể bay ở độ cao trên 5km. Trong một số trường hợp, độ cao bay khoảng 7km đã được ghi nhận.

Theo giới chuyên gia, bay ở độ cao thấp thường được sử dụng để xuyên thủng hệ thống phòng không.

Trong trường hợp này, tên lửa hành trình hoặc máy bay không người lái bay càng gần mặt đất càng tốt, sử dụng địa hình để che giấu đường bay của nó đồng thời giảm thiểu thời gian hoạt động trong vùng phát hiện của hệ thống phòng không.

Đôi khi, lực lượng Nga cố tình lựa chọn các lộ trình bay ở độ cao lớn, nơi máy bay không người lái phản lực luôn hiển thị rõ ràng và liên tục trên radar. Mục đích là để loại bỏ toàn bộ các hệ thống phòng không của Ukraine khỏi tầm bắn.

Từ năm 2022, Ukraine đã mở rộng và phát triển đáng kể khả năng chống lại các mục tiêu bay ở độ cao thấp. Khi UAV kiểu Shahed bay ở độ cao 100-200m, chúng có thể bị tiêu diệt hiệu quả bởi các nhóm hỏa lực cơ động trang bị súng máy.

Ngay cả khi lực lượng Nga nâng độ cao bay của máy bay không người lái cánh quạt lên 1-2km, máy bay không người lái đánh chặn và pháo phòng không vẫn chống lại chúng một cách hiệu quả.

Tuy nhiên, khi mục tiêu bay ở độ cao 7km sẽ khiến nhiều hệ thống phòng không không thể hoạt động hiệu quả.

Ví dụ, pháo phòng không tự hành Gepard có thể tấn công hiệu quả các mục tiêu ở độ cao lên đến khoảng 3,5km. Tình hình có lẽ cũng không khác biệt nhiều với Skyranger 35 thế hệ mới hơn, được cho là có trần bắn hiệu quả lên đến 4km.

Mục tiêu ở khoảng cách 7km cũng nằm ngoài tầm với của tất cả các hệ thống phòng không xách tay và hệ thống phòng không mặt đất chuyên đối phó với UAV.

Ví dụ, tên lửa Stinger của Mỹ có thể tấn công mục tiêu trên không ở độ cao lên đến khoảng 3,5km, Piorun của Ba Lan đạt khoảng 4km, trong khi Mistral 3 của Pháp có thể tấn công mục tiêu ở độ cao lên đến khoảng 6km.

Ngay cả các hệ thống tên lửa đất đối không tầm ngắn thông thường cũng không nhất thiết có thể bắn tới mục tiêu ở độ cao như vậy.

Ví dụ, hệ thống 9K35 Strela-10 có trần tấn công khoảng 3,5km, trong khi hệ thống 9K33 Osa-AKM có thể đạt tới khoảng 5km với tên lửa 9M33 tiêu chuẩn.

Việc thay thế các tên lửa đó bằng tên lửa không đối không R-73 chưa chắc đã đạt tới trần tấn công hiệu quả cao hơn.

Hệ thống IRIS-T SLS có thể tấn công mục tiêu ở độ cao lên đến 6km, có nghĩa là mục tiêu bay ở độ cao 7km cũng nằm ngoài phạm vi bao phủ độ cao đã nêu của hệ thống.

Dĩ nhiên, độ cao bay 7km cũng nằm ngoài tầm với của các hệ thống phòng không chống máy bay không người lái giá rẻ dựa trên tên lửa APKWS và các thiết bị tương tự.

Tên lửa Frankenburg Mark I, được phát triển như một tên lửa đất đối không nhỏ gọn để chống lại máy bay không người lái, có thể tấn công mục tiêu từ mặt đất ở độ cao lên đến 1,5km.

Ở độ cao 7km, việc tấn công mục tiêu như vậy bằng máy bay không người lái đánh chặn trở nên khó khăn hơn đáng kể, nếu không muốn nói là không thể. Trước hết, máy bay đánh chặn phải leo lên độ cao đó, trong khi cánh quạt của nó phải tiếp tục tạo ra lực nâng đủ trong không khí loãng hơn.

Trên thực tế, việc tấn công các mục tiêu trên không ở độ cao 7km đòi hỏi các hệ thống tên lửa đất đối không tầm trung và tầm xa như Buk, bao gồm cả các cấu hình FrankenSAM sử dụng tên lửa RIM-7, IRIS-T SLM và các hệ thống tương tự.

Tuy nhiên, việc sử dụng các hệ thống này và các tên lửa đất đối không tương đối đắt tiền của chúng để chống lại các mục tiêu như Geran-4 và Geran-5 không chỉ kém hiệu quả về mặt kinh tế mà còn gặp nhiều vấn đề do số lượng tên lửa phòng không hiện có hạn chế.

Điều này khiến máy bay chiến đấu trở thành một trong số ít lựa chọn khả thi về mặt kinh tế, đặc biệt là các máy bay F-16 được trang bị để sử dụng APKWS trong vai trò không đối không.

Ngay cả các tên lửa như AIM-9 cũng đắt hơn một chiếc Geran-4 thông thường và được sản xuất với tốc độ thấp hơn đáng kể.