Đề nghị giảm giá điện trong thời gian chưa hoàn tất nghiệm thu
Công ty Mua bán điện (EPTC) - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có văn bản gửi các chủ đầu tư nhà máy điện năng lượng tái tạo về việc xử lý những tồn tại trong thực hiện hợp đồng mua bán điện.
Đối tượng được đề cập là các nhà máy đã được công nhận vận hành thương mại (COD) nhưng tại thời điểm đó, chưa có văn bản chấp thuận kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu công trình hoặc hạng mục công trình đưa vào sử dụng của cơ quan chuyên môn về xây dựng (CCA).
EPTC đề nghị các chủ đầu tư đưa ra phương án tháo gỡ thông qua việc đàm phán giảm giá điện tối đa đối với khoảng thời gian dự án có vi phạm liên quan đến CCA.
Mức giá đề xuất trong mọi trường hợp không được vượt giá trần trong khung giá phát điện dành cho dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp, được Bộ Công Thương ban hành tại Thông tư số 15/2022 và Quyết định số 21/2023.
Các chủ đầu tư phải gửi chính thức phương án đàm phán giá điện, kèm theo hồ sơ và căn cứ liên quan; đồng thời sắp xếp lịch làm việc với EPTC tại Hà Nội trong thời gian sớm nhất. Văn bản không nêu thời hạn hoàn thành đàm phán, số lượng nhà máy thuộc diện xử lý và mức giảm giá cụ thể.
Vụ việc bắt nguồn từ Kết luận số 1027 của Thanh tra Chính phủ về quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh.
EVN đề nghị chủ đầu tư dự án năng lượng tái tạo gặp vướng đàm phán lại giá điện. Ảnh minh họa.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với EVN rà soát, xử lý các dự án điện gió, điện mặt trời đã được công nhận COD và hưởng giá điện ưu đãi FIT khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu xây dựng của cơ quan có thẩm quyền.
Giá FIT là mức giá mua điện ưu đãi được áp dụng trong thời gian dài, với điều kiện dự án phải đáp ứng những mốc tiến độ quy định. Vì vậy, việc xác định ngày COD và điều kiện pháp lý tại thời điểm COD ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán điện, doanh thu của dự án cũng như số tiền EVN đã thanh toán.
Tháng 12/2024, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 233, thống nhất chủ trương tháo gỡ khó khăn cho dự án năng lượng tái tạo, gồm vướng mắc về quy hoạch, đất đai, nghiệm thu công trình, giá FIT và điện mặt trời mái nhà. Theo phương án Bộ Công Thương báo cáo, dự án đang hưởng giá FIT nhưng bị xác định không đủ điều kiện sẽ phải xác định lại giá mua điện; khoản ưu đãi đã hưởng không đúng được xử lý thông qua bù trừ tiền điện.
Tháng 3/2025, EVN và EPTC làm việc với chủ đầu tư có văn bản chấp thuận nghiệm thu được cấp sau ngày COD.
159 nhà máy được nghiệm thu sau ngày COD
Theo báo cáo của EVN gửi Bộ Công Thương năm 2025, có 159 nhà máy hoặc phần nhà máy được cấp văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu sau ngày COD.
Trong số này, 39 nhà máy cho biết đã gửi báo cáo đề nghị cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu trước ngày COD. Tuy nhiên theo EVN, tập đoàn không có điều kiện xác minh do không phải là đơn vị tiếp nhận những hồ sơ này.
Báo cáo cũng cho thấy, có 69 nhà máy có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, trong đó 27 nhà máy có 100% vốn đầu tư nước ngoài. Vì vậy, việc điều chỉnh giá điện không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu và khả năng trả nợ của doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp trong nước và quốc tế.
Phía các chủ đầu tư cho rằng, tại thời điểm được công nhận COD, quy định áp dụng khi đó không coi văn bản chấp thuận nghiệm thu là điều kiện để được công nhận vận hành thương mại. Một số dự án cũng phản ánh đã nộp hồ sơ đề nghị kiểm tra trước COD nhưng việc kiểm tra bị chậm, trong đó có nguyên nhân do dịch COVID-19.