Người ta thường nghĩ chuyện tiết kiệm khó khăn nhất là với những khoản chi lớn như mua nhà, mua xe hay đầu tư làm ăn. Nhưng thực tế, không ít gia đình lại bị bào mòn tài chính bởi những khoản chi nhỏ nhưng lặp đi lặp lại liên tục trong nhiều năm.
Câu chuyện của vợ chồng Oanh và Quân là một ví dụ như vậy.
Vợ chồng trẻ kiếm mãi không đủ tiền sinh con
Oanh và Quân kết hôn được hơn 1 năm. Cả hai đều có công việc ổn định, tổng thu nhập khoảng 35 triệu mỗi tháng. Vì muốn chuẩn bị tài chính thật tốt trước khi sinh con nên hai vợ chồng đặt mục tiêu tiết kiệm ít nhất 200 triệu trong vòng 2 năm.
Nghe qua, đây không phải mục tiêu quá khó, thế nhưng sau hơn 1 năm cưới, tài khoản tiết kiệm của họ vẫn gần như giậm chân tại chỗ.
Nguyên nhân không nằm ở tiền thuê nhà, tiền ăn uống hay những chi phí bất thường. Vấn đề nằm ở một sở thích của Quân: Anh mê đồ công nghệ.
Ban đầu Oanh nghĩ đó chỉ là sở thích bình thường của đàn ông. Nhưng càng sống chung, cô càng nhận ra đây gần như là một thói quen khó kiểm soát.
Quân không có hứng thú với phim ảnh, cứ rảnh là anh nằm xem review điện thoại, tai nghe, laptop, đồng hồ thông minh, bàn phím cơ, loa bluetooth, camera gắn trên mũ... Món nào cũng khiến anh say mê.
Ảnh minh họa
Điều đặc biệt là Quân không mua vì công việc thật sự cần. Anh mua vì cảm giác thích thú khi tìm hiểu và sở hữu. Nhiều hôm đang ăn cơm, Quân cũng mở điện thoại xem video đánh giá sản phẩm. Buổi tối trước khi ngủ, anh lại lướt các diễn đàn công nghệ.
Có những món đồ anh xem đi xem lại hàng chục video trong nhiều ngày.
Theo lời Oanh, mỗi khi "trúng tiếng sét ái tình" với một món công nghệ nào đó, Quân gần như mất tập trung hoàn toàn. Anh nhắc đến nó liên tục, so sánh cấu hình, đọc bình luận, xem bảng giá. Và cuối cùng thường chỉ có một kết quả: Mua.
Quân từng đổi 3 chiếc tai nghe trong vòng chưa đầy 6 tháng dù chiếc nào cũng còn dùng tốt. Chiếc điện thoại đang hoạt động mượt mà vẫn được thay chỉ vì mẫu mới nhìn đẹp hơn. Có lần anh còn mua một chiếc đồng hồ thông minh hơn 10 triệu đồng rồi đeo được vài tháng lại muốn đổi sang mẫu khác...
Mỗi khoản chi riêng lẻ không quá lớn nhưng cộng dồn lại, số tiền lại rất cao.
Điều khiến Oanh mệt mỏi không phải là việc chồng thích công nghệ. Cô cũng hiểu ai cũng cần có sở thích riêng. Thứ khiến cô lo lắng là hai người đang chuẩn bị bước sang giai đoạn mới của cuộc sống. Sinh con đồng nghĩa với rất nhiều chi phí phát sinh: tiền khám thai, sinh nở, sữa, bỉm, quần áo, học hành và vô số khoản dự phòng khác.
Trong khi đó, mỗi lần gần đạt được mục tiêu tiết kiệm, Quân lại xuất hiện với một món đồ mới trên tay. Oanh từng đùa rằng chồng mình không nghiện thuốc lá, không nghiện rượu bia nhưng lại nghiện cảm giác mua đồ công nghệ. Nghe thì tưởng đó là sở thích lành mạnh nhưng đó cũng là lý do khiến kế hoạch tài chính của hai vợ chồng liên tục bị chậm lại.
Ảnh minh họa
Làm sao để tiết kiệm được đúng mục đích?
Thực tế, việc yêu thích công nghệ không phải vấn đề. Vấn đề nằm ở cách quản lý sở thích đó. Vợ chồng Oanh và Quân có thể tham khảo các tip dưới đây:
1. Áp dụng quy tắc chờ 30 ngày
Khi muốn mua một món đồ công nghệ, đừng đặt hàng ngay. Hãy ghi tên sản phẩm vào danh sách và chờ đủ 30 ngày. Sau 30 ngày, nếu vẫn thấy thật sự cần thiết thì mới cân nhắc mua. Rất nhiều người nhận ra rằng cảm giác "phải mua ngay" thường giảm mạnh chỉ sau vài tuần.
2. Lập quỹ công nghệ riêng
Thay vì lấy tiền từ quỹ gia đình, hãy dành một khoản cố định mỗi tháng cho sở thích cá nhân. Ví dụ thu nhập 35 triệu đồng, có thể dành 1-2 triệu mỗi tháng cho quỹ công nghệ. Khi quỹ đủ tiền mới được mua. Nếu chưa đủ thì tiếp tục chờ. Cách này giúp sở thích không ảnh hưởng tới các mục tiêu quan trọng hơn.
3. Chỉ nâng cấp khi món cũ không còn đáp ứng nhu cầu
Nhiều sản phẩm công nghệ hiện nay có tuổi thọ sử dụng từ 3-5 năm. Nếu điện thoại vẫn hoạt động tốt, pin ổn, không ảnh hưởng công việc thì việc đổi máy chỉ vì mẫu mới ra mắt thường không mang lại nhiều giá trị thực tế.
4. Tính theo số giờ lao động
Trước khi mua một món đồ 10 triệu đồng, hãy tự hỏi: "Mình phải làm việc bao nhiêu giờ để kiếm được số tiền này?". Khi quy đổi món đồ thành thời gian lao động, quyết định mua sắm thường trở nên tỉnh táo hơn.
5. Ưu tiên mục tiêu lớn trước
Một nguyên tắc đơn giản là: tiết kiệm cho mục tiêu quan trọng trước, tiêu dùng sau. Nếu gia đình đang cần tích lũy 200 triệu để chuẩn bị sinh con, hãy chuyển khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương. Số tiền còn lại mới dùng cho nhu cầu cá nhân. Bằng cách đó, sở thích vẫn được duy trì mà không ảnh hưởng đến sự an toàn tài chính của gia đình.
Suy cho cùng, công nghệ luôn có phiên bản mới xuất hiện vào năm sau. Nhưng những cột mốc lớn của cuộc đời như mua nhà, sinh con hay xây dựng quỹ dự phòng lại không thể chờ mãi. Người tiêu dùng thông minh không phải là người không mua đồ mình thích, mà là người biết món đồ nào nên mua ngay và món đồ nào có thể đợi thêm một thời gian nữa.
