Đề xuất hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đang được cơ quan soạn thảo lấy ý kiến rộng rãi về nhiều vấn đề lớn khác nhau liên quan đến chính sách bảo hiểm.

Về tuổi hưởng trợ cấp, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định: Tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là 75 tuổi với trường hợp thông thường và 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Theo thống kê của Cục Bảo trợ xã hội, Bộ Y tế, sau khi thực hiện giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi thì số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người, góp phần nâng tỷ lệ người hưởng lên gần 42% vào năm 2025.

Tuy nhiên, theo Bộ Nội vụ, con số này còn cách xa mục tiêu mà Nghị quyết số 28-NQ/TW của Trung ương đặt ra: Giai đoạn đến năm 2030, phấn đấu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.

Trong khi đó, số đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (do cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết) chỉ tăng mới khoảng 100.000 người/năm. “Nếu không có điều chỉnh chính sách thì sẽ khó hoàn thành được mục tiêu Ban Chấp hành Trung ương đã đặt ra”, Bộ Nội vụ nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, dự thảo luật đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung theo hướng: Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ. Điều này nhằm tạo sự linh hoạt cho Chính phủ thực hiện phù hợp với khả năng ngân sách nhà nước từng thời kỳ.

Theo phương án này, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống dưới 70 tuổi khi đủ điều kiện cần thiết. Đề xuất này được thiết kế là phương án 2.

Còn với phương án 1 là vẫn giữ như quy định hiện hành (trong trường hợp chưa thể bố trí ngay ngân sách Nhà nước để thực hiện chính sách này).

Cá nhân trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Cũng liên quan đến chính sách bảo hiểm xã hội, theo Bộ Nội vụ, để bảo đảm mối quan hệ giữa tầng 1 và tầng 2 của hệ thống bảo hiểm xã hội, cần quy định trường hợp người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện. Nội dung này được bổ sung vào dự thảo luật sửa đổi.

Theo Bộ Nội vụ, trên cơ sở đánh giá tình hình vận hành hệ thống quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, trong bối cảnh cần tăng cường huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế, việc thu hút đa dạng đối tượng có nhu cầu tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là cần thiết. Điều này nhằm đóng góp vào nguồn vốn dài hạn tham gia vào thị trường vốn thông qua hoạt động đầu tư của quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi luật hiện hành theo hướng cho phép cá nhân được trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện mà không bắt buộc phải thông qua người sử dụng lao động như trước đây.