Thêm SOHA trên Google
Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ kỳ kiêm nhiệm Syria Tom Barrack. (Ảnh: AP)
Israel thường phối hợp chặt chẽ với Mỹ khi tiến hành các hoạt động quân sự. Washington sử dụng ảnh hưởng của mình để kiềm chế Israel tại Syria, Dải Gaza và Li-băng.
Ngày 22/8, Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ kỳ kiêm nhiệm Syria Tom Barrack phát biểu rằng cuộc tấn công của Israel vào căn cứ Abu Duhur hôm 18/8 có thể là động thái nhằm “dụ người Thổ Nhĩ Kỳ vào bẫy… và đó mới là điều nghiêm trọng và đáng lo ngại”.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz bác bỏ phát biểu này. Trong một tuyên bố, ông Katz nói Israel đã thông báo cho các quan chức cấp cao trong Chính phủ Syria và chuyển báo cáo tình báo cho các cơ quan hữu quan của Mỹ.
Sau các cuộc không kích gây thiệt hại nhưng không có thương vong, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết họ tấn công căn cứ này vì Syria “đang đứng trước nguy cơ vi phạm” thỏa thuận khi cho phép binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ triển khai tại đó.
Ông Barrack cho rằng nhiều khả năng Israel đã nhận được thông tin tình báo cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ có thể đang tăng cường hiện diện tại khu vực này, và “một chỉ huy nào đó tại thực địa đã đưa ra quyết định rằng ‘Chúng ta sẽ không để điều đó xảy ra’… Điều họ không làm là thông báo cho chúng tôi hoặc Thổ Nhĩ Kỳ”.
Ông nói thêm, một khả năng khác dẫn đến cuộc tấn công Abu Duhur - nằm cách biên giới Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 80km về phía đông, là sự hiểu lầm giữa quân đội Israel và cơ quan tình báo nước này.
“Khi họ (quân đội Thổ Nhĩ Kỳ) nhìn thấy những chiếc máy bay này đang tiến về phía biên giới nhưng không biết mục đích, hướng bay hay ý định của chúng là gì, họ bắt đầu nói: ‘Chúng ta sẽ phải điều động lực lượng của mình’”, ông Barrack nói và cho rằng Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến gần đến một cuộc đối đầu trực tiếp.
Ông Barrack cũng nói Israel “vẫn chiếm” Cao nguyên Golan, vi phạm các nghị quyết của Liên Hợp Quốc.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết, cuộc không kích căn cứ được phê chuẩn sau khi “cảnh báo không được đáp lại”, trong khi “những báo cáo tình báo rõ ràng” cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ có ý định sử dụng căn cứ này “để gây tổn hại cho Israel”.
Ông Katz cho rằng phát biểu của Đại sứ Barrack “chứa đầy những thông tin không chính xác và các quan điểm mâu thuẫn” với lập trường của Tổng thống Donald Trump về Cao nguyên Golan. Năm 2019, ông Trump tuyên bố công nhận chủ quyền của Israel đối với vùng lãnh thổ này, đảo ngược chính sách của Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Hai quan chức Syria giấu tên cho biết, một phái đoàn Thổ Nhĩ Kỳ đã tới căn cứ không quân ở tỉnh Idlib, miền tây bắc Syria, 1 ngày trước cuộc không kích của Israel, để kiểm tra công tác tái thiết đang được tiến hành tại đây.
Thổ Nhĩ Kỳ đang hỗ trợ Syria tái thiết lực lượng vũ trang bằng cách huấn luyện nhân sự, cung cấp trang thiết bị và hỗ trợ hậu cần. Hai nước đã ký thỏa thuận vào năm ngoái, chính thức hóa hợp tác quân sự song phương.
Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nhiều lần tuyên bố Ankara không coi an ninh của Syria là vấn đề tách biệt với an ninh của chính mình.
Trong khi đó, Israel vẫn hoài nghi về chính quyền mới tại Damascus. Tổng thống lâm thời Syria Ahmad al-Sharaa nhiều lần khẳng định ông không muốn xảy ra xung đột với Israel.
Israel đã tiến hành hàng trăm cuộc không kích trên khắp Syria sau khi chính quyền Tổng thống Bashar Assad sụp đổ vào cuối năm 2024. Quân đội Israel cũng giành quyền kiểm soát một vùng đệm do Liên Hợp Quốc giám sát ở miền nam Syria và tiếp tục duy trì hiện diện tại đây.
Thổ Nhĩ Kỳ không phát tín hiệu cho thấy sẽ đáp trả quân sự cuộc không kích của Israel tại Syria vừa qua. Tuy nhiên, vụ việc tiếp tục làm gia tăng sức ép lên quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel.
