Chủ trương làm khó doanh nghiệp
Sáng 19/8, TAND TP Hà Nội tiếp tục xét hỏi bị cáo Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) về cáo buộc “Nhận hối lộ”.
Hồ sơ vụ án thể hiện, từ năm 2017-2025, với vai trò Cục trưởng, ông Tống Hải Nam chỉ đạo cựu chuyên viên phòng Pháp chế Nguyễn Thành Hưng, Phan Thị Thu Trang “gây khó khăn” cho doanh nghiệp khi nộp hồ sơ đề nghị cấp mới, cấp đổi giấy phép.
Nhóm cấp dưới của ông Nam kéo dài thời gian thẩm định hồ sơ, trả lại hồ sơ yêu cầu bổ sung thông tin, tài liệu nhiều lần, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền.
Sau đó, Hưng, Trang chuyển cho ông Tống Hải Nam làm nguồn chi phí "đối ngoại" khi trình lãnh đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (Thứ trưởng phụ trách Cục Quản lý lao động nước ngoài) ký Giấy phép.
Khi tiếp nhận hồ sơ, cấp dưới là Nguyễn Thành Hưng chủ động gợi ý doanh nghiệp đưa tiền từ 250 - 400 triệu đồng/hồ sơ để được cấp Giấy phép. Đối với các hồ sơ nhận qua Công ty Luật TNHH Thành Đô Việt Nam làm môi giới, Hưng và Phan Thị Thu Trang nhận 400 triệu đồng/hồ sơ cấp mới Giấy phép và 100 triệu đồng/hồ sơ cấp đổi Giấy phép.
Sau khi nhận tiền, Hưng tự cân đối và chuyển cho ông Tống Hải Nam theo định mức từ 150 - 250 triệu đồng/hồ sơ. Ông Tống Hải Nam chuyển khoảng 100 triệu đồng/hồ sơ cho Thứ trưởng phụ trách Cục khi duyệt và ký Giấy phép.
Bị cáo Tống Hải Nam.
Trong khi đó, các bị cáo Đỗ Vân Hương (cựu Phó Trưởng phòng) và bị can Tạ Thị Thanh Thúy (cựu Trưởng phòng Pháp chế) tiếp nhận chỉ đạo của cựu Cục trưởng về việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong quá trình thẩm định hồ sơ cấp Giấy phép. Đồng thời, được bị cáo Hưng, Trang báo cáo việc doanh nghiệp đã chi tiền "chi phí" nên đồng ý tạo điều kiện, bỏ qua lỗi, duyệt nhanh các hồ sơ do Hưng, Trang thẩm định và đã nhận tiền của các doanh nghiệp.
Từ năm 2021 - 2025, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan được giao phụ trách Cục. Khi ông Tống Hải Nam báo cáo về việc doanh nghiệp có “quà cảm ơn” khi trình ký Giấy phép thì ông Hoan không có ý kiến chấn chỉnh mà còn nhiều lần nhận tiền do Tống Hải Nam đưa.
Đối với chương trình đưa lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo ngành đóng tàu (Visa E7), để gây khó khăn, tạo rào cản buộc doanh nghiệp phải đưa tiền chi phí, cựu Cục trưởng Tống Hải Nam đã cho xây dựng và áp dụng quy trình thẩm định hồ sơ trái quy định.
Việc này ông Nam có báo cáo và được cựu Thứ trưởng Hoan đồng ý. Từ tháng 10/2022, ông Nam chỉ đạo bị cáo Nguyễn Gia Liêm (cựu Cục phó) và bị cáo Lê Thanh Hà (cựu Trưởng phòng Hàn Quốc) xây dựng quy trình. Quy trình này yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp 2 loại giấy tờ mà “doanh nghiệp không thể tự xin phía Hàn Quốc xác nhận”. Do đó, doanh nghiệp phải chủ động đưa tiền chi phí để Cục hỗ trợ xin xác nhận và phê duyệt nhanh hồ sơ.
Từ chỉ đạo của ông Nam, doanh nghiệp buộc phải chi tiền "bôi trơn" cho bộ cấp dưới của ông Nam nhận hối lộ 14,4 tỷ đồng, cá nhân ông nhận 7,9 tỷ đồng. Hành vi của Tống Hải Nam phạm vào tội "Nhận hối lộ".
Mua đồng hồ hết hạn bảo hành biếu cựu Thứ trưởng
Tại tòa sáng nay, bị cáo Tống Hải Nam khai quanh co, nhiều lần nói không nhớ nhận bao nhiêu tiền. Ông đồng thuận với nội dung buộc tội trong cáo trạng.
Theo bị cáo Nam, hành vi nhận tiền trong cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài chủ yếu thông qua hai cán bộ Hưng và Trang. Khi đưa tiền cho ông, cả hai đều nói “quà của doanh nghiệp. Hai cán bộ này cũng trực tiếp hướng dẫn hồ sơ cho doanh nghiệp cung ứng lao động.
Ngoài nhận tiền hối lộ, bị cáo Nam khai đưa cho cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan 950 triệu đồng và hai chiếc đồng hồ do bị cáo trực tiếp mua. Trước đó, ông Hoan khai đây là hai đồng hồ cũ, đã hết hạn bảo hành.
Bị cáo Tống Hải Nam trả lời xét hỏi.
Trong việc cấp hồ sơ diện Visa E7, bị cáo Nam cho biết, các thủ tục do Phòng Hàn Quốc xây dựng. Sau khi dự thảo hoàn thành, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước duyệt và trình lên Cục trưởng xem xét.
“Thế quy trình thủ tục đó gây khó khăn cho doanh nghiệp không?”, Chủ tọa hỏi. Bị cáo Tống Hải Nam cho hay, các quy trình thủ tục soạn thảo ra với mục đích "trong sáng”, phòng doanh nghiệp không bị lừa đảo.
Sau này thực hiện, doanh nghiệp gặp khó khăn bắt đầu đưa tiền để hồ sơ được giải quyết nhanh chóng, tiền chủ yếu đưa vào các dịp lễ, tết.
“Vì sao bị cáo nhận tiền, có làm gì đâu?”, Chủ tọa hỏi thêm. Ông Tống Hải Nam trả lời: “Bị cáo nghĩ đơn giản là tiền cảm ơn và sử dụng vào mục đích cá nhân, bị cáo không nhận thức được một cách đầy đủ nên vi phạm pháp luật. Sau này làm việc với cơ quan mới hiểu đó là tiền doanh nghiệp đưa để thuận lợi giải quyết hồ sơ”.
Với diện Visa E7, bị cáo Nam khai nhận của các công ty Hoàng Long, Sona, Incoop 3 tổng số 74.000 USD và hơn 100 triệu đồng, đã chi tiêu cá nhân hết.
Cùng trả lời xét hỏi, nhóm cán bộ cấp dưới của ông Nam khai thực hiện theo chỉ đạo. Khi doanh nghiệp tìm đến, các bị cáo yêu cầu tỷ lệ tiền cho mỗi bộ hồ sơ và thừa nhận được hưởng lợi từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng.