Khi nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc gia tăng, nông dân Thái Lan đang chuyển đổi cây trồng. Bị thu hút bởi mức giá cao của loại trái cây được mệnh danh là "cây trồng vàng" này, ngay cả những người trồng cà phê, cao su tự nhiên và măng cụt cũng đã chuyển sang trồng sầu riêng.
Tuy nhiên, với việc ngày càng nhiều quốc gia nhắm đến thị trường Trung Quốc và sản lượng mở rộng, một số người lo ngại giá cả có thể sụt giảm.

Khi nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc gia tăng, nông dân Thái Lan đang chuyển đổi cây trồng. Ảnh: Clipart Korea
Tờ Nikkei (Nhật Bản) đưa tin vào ngày 30/9 rằng, ngày càng nhiều trang trại tại Thái Lan và khắp Đông Nam Á đang chuyển sang trồng sầu riêng thay vì các loại cây trồng hiện có. Nhu cầu từ Trung Quốc – thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới – chính là động lực thúc đẩy sự mở rộng này.
Trung Quốc là thị trường sầu riêng lớn nhất thế giới, bao gồm cả sản phẩm tươi và đông lạnh. Năm ngoái, sầu riêng chiếm gần một nửa giá trị nhập khẩu trái cây của Trung Quốc. Trong số các mặt hàng xuất khẩu của Thái Lan sang Trung Quốc, sầu riêng chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Một trang trại ở huyện Patho, tỉnh Chumphon, miền nam Thái Lan, đã chuyển đổi từ trồng măng cụt sang trồng sầu riêng sau khi chứng kiến giá loại trái cây này tăng cao. Đại diện trang trại cho biết: "Mặc dù giá sầu riêng hiện tại thấp hơn mức đỉnh của giai đoạn 2020–2024 khoảng 10 baht/kg [tương đương 7.733 VND], nhưng doanh thu của chúng tôi thực tế lại tăng nhờ sản lượng thu hoạch cao hơn."
Chỉ mới bốn năm trước, Thái Lan gần như độc quyền thị trường xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc. Ngay cả khi sản lượng tăng, nguồn cung vẫn không theo kịp tốc độ tăng trưởng về nhu cầu tại Trung Quốc, khiến giá cả liên tục leo thang.
Nhưng tình hình đã thay đổi khi Trung Quốc cho phép nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam vào năm 2022. Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam chiếm 941.004 tấn (tương đương 50,37%) tổng lượng sầu riêng tươi nhập khẩu vào Trung Quốc trong năm ngoái. Trong khi đó, lượng sầu riêng từ Thái Lan đạt 920.749 tấn (49,29%), xếp ngay sau Việt Nam với khoảng cách rất sít sao.
Malaysia, Philippines và Campuchia cũng đang bắt đầu trồng sầu riêng. Nếu Trung Quốc đảm bảo được nguồn cung từ nhiều quốc gia, sầu riêng Thái Lan có thể mất đi lợi thế thống trị thị trường, khiến việc duy trì mức giá cao trở nên khó khăn hơn.
Sản lượng sầu riêng nội địa của Trung Quốc cũng đang gia tăng. Dù quy mô canh tác thương mại tại các tỉnh Vân Nam và Hải Nam của nước này vẫn còn nhỏ, nhưng sản lượng đang trên đà tăng trưởng. Nếu sản xuất nội địa của Trung Quốc gia tăng và sự phụ thuộc vào nhập khẩu giảm xuống, vị thế của sầu riêng Thái Lan tại thị trường Trung Quốc có thể bị suy giảm.
Chính phủ Thái Lan đang nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc bằng cách mở rộng sang các thị trường như Ấn Độ, Liên minh Châu Âu (EU) và Mỹ. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng mùi hương nồng đặc trưng của sầu riêng có thể là rào cản trong việc thu hút người tiêu dùng mới.
Nhu cầu từ Trung Quốc đã mang lại cơ hội tăng doanh thu cho nông dân Thái Lan, nhưng cũng làm gia tăng rủi ro do quá phụ thuộc vào một loại nông sản. Các chuyên gia cảnh báo rằng, trong bối cảnh thiếu vắng các thị trường lớn khác để thay thế Trung Quốc, việc sản lượng tiếp tục tăng có thể dẫn đến tình trạng dư cung và sụt giảm giá cả.
