Tạp chí khoa học uy tín Scientific American (Mỹ) mới đây đã xếp công trình nghiên cứu của Baek Jin-eon vào Top 10 đột phá toán học của năm 2025. Baek năm nay 31 tuổi, hiện là nghiên cứu viên tại Trung tâm Thử thách Toán học June E. Huh, thuộc Viện Nghiên cứu Cao cấp Hàn Quốc (KIAS).
Baek Jin-eon đang là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Yonsei. Ảnh: THE KOREA HERALD
Bài toán mà anh giải được có tên là “bài toán sofa di động” (moving sofa problem). Câu hỏi đặt ra là: Diện tích lớn nhất của một hình có khả năng di chuyển qua góc vuông trong hành lang rộng 1m hình chữ L là bao nhiêu?
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đây là bài toán do nhà toán học Leo Moser đặt ra từ năm 1966 và trở nên nổi tiếng vì không cần kiến thức toán cao siêu vẫn có thể hiểu được. Thậm chí, nó còn xuất hiện trong sách giáo khoa tại Mỹ.
Suốt nhiều thập kỷ, các nhà toán học đã đề xuất đủ loại hình dạng tối ưu để chiếc sofa có thể đi qua góc cua, từng bước thu hẹp phạm vi đáp án nhưng chưa ai chứng minh được đâu là giới hạn tối đa thực sự.
Năm 1968, nhà toán học Anh John Hammersley đưa ra một hình dạng có diện tích khoảng 2,2074 m². Đến năm 1992, giáo sư Joseph Gerver (ĐH Rutgers, Mỹ) đề xuất một hình cong phức tạp hơn, với diện tích khoảng 2,2195 m² và được xem là câu trả lời hợp lý nhất trong suốt nhiều năm.
Tuy nhiên, dù được chấp nhận rộng rãi, hình dạng mà giáo sư Gerver đưa ra vẫn chưa từng được chứng minh là giới hạn trên tuyệt đối cho đến khi Baek xuất hiện. Sau 7 năm nghiên cứu, cuối năm 2024, Baek công bố một bài báo dài 119 trang trên arXiv, lập luận rằng hình của Gerver chính là giới hạn tối đa và không tồn tại hình dạng nào lớn hơn có thể đi qua hành lang chữ L.
Hình minh họa bài toán chiếc ghế sofa di động. Ảnh: THE KOREA HERALD
Khác với các nghiên cứu trước đây phụ thuộc nhiều vào máy tính, Baek sử dụng lập luận logic thuần túy để chứng minh tính tối ưu của lời giải. Chia sẻ về quá trình nghiên cứu, anh ví nó như việc liên tục xây dựng rồi phá bỏ ý tưởng: “Bạn cứ giữ hy vọng, rồi tự tay phá vỡ nó, sau đó nhặt nhạnh những ý tưởng còn sót lại để tiếp tục tiến lên”.
Hiện bài báo của anh đang được xét duyệt tại Annals of Mathematics, một trong những tạp chí toán học danh giá và khắt khe nhất thế giới.
Baek từng hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Đại học Michigan, làm việc tại Viện Toán học Quốc gia Hàn Quốc và giải được bài toán này khi mới 29 tuổi, trong thời gian làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Yonsei.
Theo Asia News Network