Logo của Chevron tại một trạm xăng ở Austin, bang Texas, Mỹ ngày 20/10/2025. Ảnh: AFP
Trong khi các đối thủ đồng hương như ExxonMobil hay ConocoPhillips chấp nhận rời bỏ cuộc chơi sau những vụ trưng thu tài sản chấn động, Chevron vẫn âm thầm bám trụ tại Venezuela suốt nhiều thập kỷ. Giờ đây, khi Washington phát đi những tín hiệu về một kế hoạch tái thiết hạ tầng dầu mỏ trị giá hàng tỷ USD, tập đoàn có trụ sở tại Texas này đang đứng trước cơ hội độc nhất để gặt hái thành quả từ sự kiên trì của mình.
Vị thế "độc hành" giữa tâm bão chính trị
Lịch sử ngành dầu mỏ Venezuela là một chuỗi những biến động quyền lực và xung đột lợi ích. Quốc gia Nam Mỹ này sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất hành tinh, ước tính lên tới 303 tỷ thùng, tập trung chủ yếu tại Vành đai Orinoco rộng lớn. Tuy nhiên, kể từ sau chiến dịch quốc hữu hóa của cố Tổng thống Hugo Chavez vào năm 1976 và đặc biệt là giai đoạn căng thẳng 2006-2007, đa số các tập đoàn dầu khí phương Tây đã phải rút lui.
ExxonMobil và ConocoPhillips từng từ chối các điều khoản liên doanh mà Caracas áp đặt và kết quả là bị trưng thu toàn bộ tài sản. Họ rời đi trong sự giận dữ, theo đuổi những vụ kiện quốc tế kéo dài với phán quyết bồi thường lên tới hàng tỷ USD. Thế nhưng, Chevron đã chọn một lối đi khác: Chấp nhận ở lại và thích nghi.
"Chevron chọn ở lại Venezuela dù họ không thực sự thích thú với các điều kiện đó," Gerald Kepe, Chủ tịch tổ chức tư vấn năng lượng Competitive Energy Strategies, nhận định. Chính quyết định này đã biến Chevron trở thành tập đoàn dầu khí duy nhất của Mỹ còn hiện diện tại Venezuela cho đến tận ngày nay, kinh qua cả nhiệm kỳ của ông Hugo Chavez lẫn người kế nhiệm Nicolas Maduro.
"Van điều áp" trong chính sách đối ngoại của Washington
Sự hiện diện của Chevron tại Venezuela không chỉ thuần túy là câu chuyện kinh doanh mà còn mang đậm màu sắc địa chính trị. Washington đã khéo léo sử dụng các giấy phép của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) để biến Chevron thành một "công cụ" kiểm soát. Tập đoàn này chỉ được phép hoạt động trong các dự án liên doanh hiện có với tập đoàn quốc doanh PDVSA, với dòng tiền được giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo không mang lại lợi ích trực tiếp cho chính quyền Caracas mà chủ yếu dùng để trang trải chi phí và thu hồi nợ cũ.
Giới chức Mỹ lập luận rằng việc giữ chân Chevron tại đây giúp tăng cường hiệu quả thực thi trừng phạt. Thay vì để dầu mỏ Venezuela chảy hoàn toàn vào "chợ đen", Chevron mang lại tính minh bạch khi bán dầu qua các kênh chính thức và xuất khẩu thẳng về Mỹ.
Trong năm 2025, dưới sự trở lại của Tổng thống Donald Trump, vị thế của Chevron một lần nữa trải qua những đợt sóng gió. Sau khi thu hồi giấy phép vào tháng 3 nhằm gia tăng áp lực lên chính quyền ông Maduro, ông Trump đã đảo ngược quyết định và cấp giấy phép mới vào tháng 10 năm 2025. Động thái này được xem là một phần trong chiến lược ngoại giao phức tạp, đồng thời dọn đường cho kế hoạch "tái thiết cơ sở hạ tầng dầu mỏ" mà ông Trump từng tuyên bố.
Mở đường cho làn sóng tái thiết tỷ đô
Sản lượng dầu mỏ của Venezuela hiện chỉ còn khoảng 800.000 đến 900.000 thùng mỗi ngày, một con số khiêm tốn so với thời kỳ đỉnh cao hơn 3 triệu thùng. Trong đó, Chevron đang trực tiếp khai thác khoảng 25% sản lượng này. Nếu Washington thực hiện cam kết đổ hàng tỷ USD để phục hồi ngành dầu khí quốc gia này, không có cái tên nào phù hợp hơn Chevron để dẫn dắt quá trình đó.
Ông Francisco Monaldi, Giám đốc chương trình năng lượng Mỹ Latinh tại Viện Baker, nhận định: "Chevron sẽ hưởng lợi từ bất kỳ dự án khai thác mới nào. Nếu họ sẵn sàng đầu tư thêm tiền, đó sẽ là tín hiệu mạnh mẽ lôi kéo những ông lớn khác quay trở lại."
Thực tế, những "người cũ" như ConocoPhillips hay ExxonMobil đang dõi theo từng bước đi của Chevron. ConocoPhillips vẫn đang nỗ lực thu hồi khoản nợ hơn 10 tỷ USD từ các phán quyết trọng tài và việc trở lại đầu tư có thể là con đường duy nhất để họ hiện thực hóa số tiền đó.
Trận chiến giành quyền kiểm soát nguồn năng lượng tại Vành đai Orinoco đang bước vào một chương mới. Với vị thế là "người tiên phong" duy nhất còn trụ vững, Chevron không chỉ giữ chìa khóa phục hồi sản lượng cho Venezuela mà còn nắm giữ lợi thế chiến lược để định hình lại bản đồ dầu mỏ khu vực trong những năm tới. Mọi ánh nhìn giờ đây đổ dồn về các bước đi tiếp theo của tập đoàn bang Texas này, khi họ vừa phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật Mỹ, vừa phải khéo léo vận hành trong một môi trường chính trị đầy rẫy bất định tại Caracas.
