“Đó là chưa tính đến những hộ gia đình trẻ ứng dụng công nghệ số để bán hàng trên mạng xã hội, trên TikTok quanh năm, số lượng tiêu thụ lên đến hàng trăm niêu, doanh thu cả trăm triệu mỗi ngày”. Đó là khẳng định của ông Trần Xuân Thực, Chủ tịch Hiệp hội Cá kho Nhân Hậu hay còn gọi là cá kho làng Vũ Đại , xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình.
Những niêu cá kho Nhận Hậu thơm ngon nổi tiếng.
10 ngày Tết, mỗi gia đình thu nửa tỷ đồng
Trả lời Báo Điện tử VTC News sáng 16/2 (29 Tết), ông Trần Xuân Thực cho biết, trong 10 ngày cuối năm, gia đình ông kho bán khoảng 600 niêu cá.
“Tính trung bình mỗi niêu cá kho có giá 700 nghìn đồng, gia đình tôi thu về hơn 420 triệu đồng trong vòng 10 ngày Tết. Đó là do nhà tôi chỉ bán theo hướng truyền thống, không chạy quảng cáo bán trên mạng và TikTok”, ông Thực nói.
Sáng 29 Tết, nhiều gia đình ở làng cá kho Vũ Đại vẫn đỏ lửa để phục vụ thực khách.
Theo ông Thực, hiện Hiệp hội Cá kho Nhân Hậu của ông có hơn 30 hội viên, trung bình mỗi thành viên bán được khoảng 700 niêu, tiêu biểu là những gia đình trẻ có chạy quảng cáo và bán hàng trên môi trường số, trung bình mỗi hộ có tổng doanh thu từ 500 triệu đến cả tỷ đồng trong thời gian cao điểm 10 ngày Tết.
“Sau khi trừ nhân công, nguyên liệu là cá và các gia vị khác như rềng, chanh, củi, trong 10 ngày cuối năm, mỗi gia đình cũng thu lãi khoảng 50- 100 triệu đồng”, ông Thực nói.
Theo ông, hiện toàn xã Nam Lý có khoảng 200 hộ tham gia kho cá để bán dịp Tết, nhiều gia đình chạy quảng cáo bán trên mạng với số lượng hàng trăm niêu mỗi ngày. Đó là chưa kể những gia đình kho cá bán chuyên nghiệp quanh năm.
Cá kho tiếp tục được đóng gói gửi đi phục vụ thực khách.
“Những gia đình bán trên mạng xã hội và TikTok cũng tiêu thụ khoảng 200 niêu/ngày mỗi nhà, doanh thu đạt khoảng 140 triệu/ngày. Tuy nhiên, việc triển khai bán hàng trên môi trường số chỉ phù hợp với những người trẻ tuổi, ứng dụng được công nghệ, còn người lớn tuổi như chúng tôi rất khó dùng công nghệ để buôn bán trên môi trường số”, ông Thực nói.
Chị Trần Thị Thu Hường, chủ cơ sở Cá kho quê Anh Chí, cũng sử dụng mạng xã hội TikTok để quảng bá, giới thiệu món cá kho quê hương. Sau nhiều khó khăn, bỡ ngỡ của những ngày đầu xây kênh, đến nay, địa chỉ Tiktok “Cá kho quê Anh Chí" của chị có hơn 94.000 người theo dõi, các video đạt hàng nghìn đến hàng chục nghìn lượt xem, một số video còn đạt 2-3 triệu lượt xem.
Các cơ sở kho cá vẫn miệt mài xuyên Tết phục vụ thực khách.
Ngoài kênh Tiktok, chị còn sử dụng trang Facebook, Zalo để quảng bá sản phẩm. Nhờ đó, doanh thu của cơ sở Cá kho quê Anh Chí ngày càng tăng. Hiện nay, trung bình mỗi tháng, gia đình bán ra gần 1.500 niêu cá kho.
Chị Trần Thị Thu Hường chia sẻ, thông qua mạng xã hội, sản phẩm cá kho Nhân Hậu của gia đình chị được quảng bá rộng rãi, nhiều khách hàng biết đến hơn.
Bên cạnh đó, những năm gần đây, gia đình đóng gói sản phẩm bằng phương pháp hút chân không nên cá kho để được lâu hơn mà vẫn giữ nguyên được hương vị, nhờ đó các đơn hàng gửi đi các tỉnh, thành trong cả nước ngày càng tăng.
Đã nhận đơn hàng đến rằm tháng Giêng
Từ lâu, món cá kho làng Vũ Đại hay cá kho Đại Hoàng đã trở thành đặc sản nức tiếng của xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình. Món ăn này được chế biến và tiêu thụ quanh năm, song thời điểm cận kề Tết Nguyên đán luôn là lúc không khí sản xuất nhộn nhịp và tất bật nhất.
Những niêu cá chuẩn bị đóng gói, tiếp tục chuyển đi phục vụ thực khách.
Sáng 29 Tết, các cơ sở làm cá kho tại xã Nam Lý vẫn đỏ lửa, hoạt động hết công suất để đáp ứng nhu cầu tăng cao của khách hàng. Nhiều nhà đã nhận đơn cho những ngày đầu năm mới, thậm chí đã có đơn đặt hàng đến tận rằm tháng Giêng.
Tại cơ sở cá kho Bá Kiến của gia đình anh Nguyễn Bá Toàn, hàng trăm niêu được kho liên tục để tiếp tục giao cho khách trong và sau Tết. Anh Toàn cho biết, mùa cao điểm kho cá bắt đầu từ đầu tháng Chạp. Những ngày cận Tết, gia đình anh huy động gần 10 lao động, chia thành 2 ca làm việc ngày đêm để kịp đơn hàng.
“Mùa Tết năm nay, gia đình tôi bán ra thị trường khoảng 4.000 niêu cá kho, tương đương gần 10 tấn cá trắm đen nguyên liệu. Giá mỗi niêu cá dao động từ 600 nghìn đồng đến 1,1 triệu đồng. Nếu tính trung bình 700 nghìn đồng/niêu, riêng dịp tết này, doanh thu của cơ sở tôi đạt gần 3 tỷ đồng”, anh Toàn nói.
Để cho ra niêu cá kho ngon, chuẩn vị, các cơ sở phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu lựa chọn nguyên liệu như cá, nước mắm… đến củi đun và niêu kho. Một niêu cá kho truyền thống thường sử dụng khoảng 10 loại gia vị như riềng, hành khô, ớt…, đặc biệt chỉ dùng nước mắm cốt, không sử dụng muối.
Gian bến của các gia đình vẫn đỏ lửa phục vụ thực khách.
Cá phải được kho bằng củi nhãn, bởi loại củi này cháy ra than, không sinh khói độc hại, giữ nhiệt ổn định suốt quá trình kho, giúp thịt cá săn chắc và dậy mùi thơm đặc trưng.
Khi nước trong niêu đã sôi, người thợ chỉ duy trì nhiệt từ than để sôi liu riu, giúp cá chín đều và thấm gia vị. Nếu lửa bùng lên, người thợ sẽ phải tưới nước lên vung để hạ nhiệt, dập lửa, tránh nước trong niêu trào ra ngoài, ảnh hưởng đến chất lượng.
Trong suốt quá trình kho cá, người thợ phải thường xuyên kiểm tra niêu cá; nếu nước cạn phải châm thêm nước sôi để đảm bảo suốt quá trình kho, nước luôn ngập cá.
Niêu cá kho vàng ruộm và bắt mắt chuẩn bị phục vụ thực khách.
Làm việc nhiều giờ bên bếp củi khiến khói cay xè mắt, nhưng người thợ vẫn phải kiên trì canh lửa đến khi niêu cá hoàn thành.
“Cá kho làng Vũ Đại chúng tôi chỉ dùng duy nhất cá trắm đen, mỗi con nặng từ 5–8kg để đảm bảo thịt chắc và thơm. Cá được kho liên tục từ 12-16 tiếng. Thành phẩm đạt chuẩn phải có màu cánh gián đẹp, dậy mùi thơm, xương nhừ và gia vị thấm đều từng thớ thịt. Do không sử dụng chất bảo quản, cá kho chỉ có thể để an toàn khoảng 3 ngày ở nhiệt độ thường và khoảng 1 tuần trong tủ lạnh”, anh Toàn chia sẻ.