Bước đột phá hạt nhân "đầu tiên trên thế giới" của Trung Quốc khiến giới kỹ sư kinh ngạc

Trung Quốc vừa khởi công nhà máy hạt nhân lai đầu tiên trên thế giới, cung cấp hơi nước công nghiệp sạch khổng lồ 32,5 triệu tấn/năm.

Ngày 17/1/2026, Trung Quốc đã chính thức đổ bê tông khối đầu tiên cho Tổ máy số 1 của Nhà máy Nhiệt điện Hạt nhân Xuwei tại tỉnh Giang Tô. 

Đây là dự án đầu tiên trên thế giới kết hợp trực tiếp năng lượng hạt nhân với ngành công nghiệp hóa dầu, giúp thay thế nhiên liệu hóa thạch trong lĩnh vực sản xuất hóa chất nặng – một trong những ngành thải carbon nhiều nhất hành tinh.

Giới kỹ sư và chuyên gia hạt nhân xem Xuwei như một "bước ngoặt" trong khử carbon công nghiệp, với tiềm năng mô phỏng toàn cầu.

Nhà máy này được ví như một "động cơ năng lượng sạch khổng lồ", không chỉ sản xuất điện mà còn cung cấp hơi nước công nghiệp siêu nóng cho cụm hóa dầu Lianyungang gần đó, nơi cần tới 13.000 tấn hơi nước mỗi giờ để hoạt động. 

Điều đặc biệt đáng chú ý: Hơi nước được tạo ra từ năng lượng hạt nhân sạch hơn khoảng 600 lần so với hơi nước được tạo ra từ việc đốt than và sạch hơn 100 lần so với dùng khí tự nhiên.

Điểm đột phá công nghệ: Thiết kế lai "hai thế hệ" chưa từng có

Là dự án hạt nhân đầu tiên được khởi công theo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc, Xuwei được kỳ vọng sẽ trở thành hình mẫu. Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC) coi đây là “giải pháp của Trung Quốc” cho việc giảm phát thải carbon toàn cầu.

Không giống các nhà máy hạt nhân thông thường chỉ sản xuất điện, Xuwei sử dụng thiết kế lai độc đáo kết hợp hai thế hệ công nghệ hạt nhân để đáp ứng nhu cầu nhiệt độ cực cao của ngành lọc hóa dầu:

- Lò phản ứng Hualong One (PWR, thế hệ thứ ba): Làm nóng nước khử khoáng thành hơi nước bão hòa ở mức cơ bản.

- Lò phản ứng khí cao nhiệt (HTGR, thế hệ thứ tư): Hoạt động như một "nồi hơi siêu cấp", nâng hơi nước lên nhiệt độ rất cao cần thiết cho các quá trình cracking và chưng cất hóa chất.

Nhờ kết hợp thông minh này, nhà máy đáp ứng được yêu cầu nhiệt cực lớn mà các lò hạt nhân truyền thống không làm được.

Để xử lý sự phức tạp của việc quản lý đồng thời hai loại lò phản ứng khác nhau, nhóm dự án đã sử dụng mô phỏng kỹ thuật số phân cấp để thiết kế logic điều khiển.

Quá trình xây dựng vật lý cũng đang được đẩy nhanh nhờ tự động hóa thông minh, bao gồm hệ thống theo dõi bằng laser cho hàn tự động và hệ thống hàn khí hoạt tính kim loại (MAG) bằng robot, được cho là hiệu quả gấp ba lần so với kỹ thuật hàn thủ công.

Dự án - do Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC) phát triển - đánh dấu bước chuyển mình sang ứng dụng đa dạng của hạt nhân: không chỉ điện mà còn sưởi ấm công nghiệp và đồng phát điện-nhiệt.

Tờ Global Times nhận định: “Dự án này mở ra một chương mới trong việc cung cấp một ‘giải pháp Trung Quốc’ có thể nhân rộng và mở rộng quy mô cho quá trình chuyển đổi carbon thấp của các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng cao trên toàn thế giới, tạo động lực mạnh mẽ cho việc hiện thực hóa các mục tiêu về đỉnh điểm phát thải carbon và trung hòa carbon toàn cầu”.