Việt Nam ghi nhận bước tiến hiếm thấy
Hãng tin Nga Sputnik (phiên bản tiếng Việt) đăng bài viết có tiêu đề "Việt Nam thành công chưa từng có".
Bài viết dẫn nghiên cứu vừa đăng trên Agriculture and Development Notes (ADN) – ấn phẩm học thuật của Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Sau đại học về Nông nghiệp Đông Nam Á (SEARCA, đặt tại Laguna, Philippines) – cho thấy Việt Nam đạt được những kết quả nổi bật mà giới nghiên cứu mô tả là "hiếm thấy".
Công trình này chỉ ra rằng Việt Nam vươn lên với mức tăng trưởng thương mại nông nghiệp vượt trội, được đánh giá là "chưa từng có", không chỉ trong nội khối ASEAN mà còn trên phạm vi toàn cầu.
Mức tăng trưởng hiếm thấy của Việt Nam
Theo nghiên cứu đăng trên ADN, Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) đã tạo lực đẩy đáng kể cho thương mại khu vực. Tuy vậy, tác động tích cực đối với nông nghiệp lại khác nhau giữa các quốc gia Đông Nam Á.
Trong đó Việt Nam được xem là trường hợp tiêu biểu và là bên tận dụng hiệu quả nhất ACFTA. Mức tăng trưởng thương mại nông nghiệp của Việt Nam được đánh giá ở mức "hiếm thấy".
Việt Nam không chỉ gia tăng trao đổi nông sản trong ASEAN mà còn mở rộng mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu, với cả xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng đáng kể.
Cùng với Việt Nam, Indonesia và Thái Lan cũng ghi nhận mức tạo lập thương mại ròng tích cực trong nông nghiệp, cho thấy hai nước này khai thác khá tốt cơ hội từ ACFTA. Trong khi đó, Malaysia và Philippines chủ yếu mở rộng thương mại nông nghiệp bằng cách tăng xuất khẩu ra ngoài khối, thay vì tăng trao đổi nội khối hay với Trung Quốc.
Ngược lại, Brunei, Campuchia, Lào và Myanmar rơi vào tình trạng chuyển hướng thương mại ròng, tức là thương mại nông nghiệp không tăng thực chất mà chỉ dịch chuyển khỏi các đối tác truyền thống. Điều này phản ánh hạn chế về năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trong bối cảnh tự do hóa thương mại.
Việt Nam vươn lên với mức tăng trưởng thương mại nông nghiệp vượt trội, được đánh giá là "chưa từng có". Ảnh: TTXVN
Điều có thể học hỏi ở Việt Nam
Phân tích sâu hơn, các tác giả cho rằng để đạt được kết quả tương tự Việt Nam và khai thác tốt hơn lợi ích từ các FTA, các nước ASEAN cần xây dựng một khung chính sách nông nghiệp đồng bộ và lâu dài.
Khung này nên tập trung vào đầu tư công nghệ, nhất là cơ giới hóa; phát triển hạ tầng nông thôn như giao thông kết nối và thủy lợi; đồng thời nâng cao chất lượng nhân lực thông qua đào tạo, khuyến nông và hỗ trợ kỹ thuật.
Nghiên cứu cũng đề cao vai trò của quy hoạch tổng thể quốc gia về nông nghiệp, coi đây là nền tảng cho nghiên cứu, phát triển và xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng. Theo các tác giả, các FTA cần được nhìn nhận không chỉ như cam kết thương mại, mà còn như công cụ chiến lược để thúc đẩy tái cấu trúc và nâng cấp toàn diện ngành nông nghiệp.
Với nền tảng chính sách rõ ràng và sự hỗ trợ từ các sáng kiến như Quỹ Hạt giống Nghiên cứu và Đào tạo (SFRT) của SEARCA, các quốc gia ASEAN có thể thích ứng tốt hơn với những thay đổi của thương mại khu vực và toàn cầu, đồng thời tận dụng cơ hội tại các thị trường mới.
Nghiên cứu do Paul Neilmer Feliciano (Trung tâm Chính sách Ateneo) và Manuel Leonard Albis (Đại học Philippines) đồng thực hiện. ADN là ấn phẩm tập hợp các nghiên cứu được hỗ trợ bởi Quỹ SFRT, nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững trong khu vực.
Nga tăng cường hợp tác, lần đầu tiên đưa lúa mì tới Việt Nam
Tốc độ gia tăng thương mại nông nghiệp của Việt Nam trong những năm qua không chỉ thể hiện trên các số liệu nghiên cứu, mà đã bắt đầu phản ánh rõ trong thực tế thương mại quốc tế.
Khi Việt Nam nổi lên như một thị trường nông sản năng động, có nhu cầu ổn định và khả năng hấp thụ hàng hóa cao, nhiều quốc gia bắt đầu chủ động tìm kiếm cơ hội tiếp cận.
Những dòng chảy thương mại mới vì thế cũng dần hình thành, kể cả từ các khu vực trước đây hầu như chưa có quan hệ xuất khẩu nông sản trực tiếp với Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, theo Sputnik, lần đầu tiên một tỉnh của Nga xuất khẩu lúa mì sang Việt Nam.
Thống đốc tỉnh Kemerovo, ông Ilya Seredyuk, cho biết trong năm 2025, địa phương này đã xuất khẩu 1.191 tấn lúa mì sang Việt Nam, đồng thời xuất khẩu 350 tấn dầu hạt cải sang Trung Quốc. Thông tin được ông công bố trên kênh Telegram chính thức.
Theo ông Seredyuk, bột mì của vùng Kuzbass hiện đã được cung cấp tới bảy quốc gia, trong đó có các thị trường mới như UAE và Thái Lan. Bên cạnh đó, lượng trứng gà xuất khẩu sang Mông Cổ cũng tăng lên 5 triệu quả, và đã có 51 doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu ngũ cốc sang Trung Quốc.
Thống đốc Kemerovo nhận định tiềm năng xuất khẩu của khu vực đang gia tăng nhờ chất lượng sản phẩm được thị trường đánh giá cao, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn để duy trì vị thế trên thị trường quốc tế.
Việc một địa phương thuộc vùng Siberia lần đầu tiên thiết lập tuyến xuất khẩu lúa mì trực tiếp sang Việt Nam cho thấy sức hút ngày càng rõ nét của thị trường nông sản Việt Nam trong mắt các đối tác mới, đến mức ngay cả những vùng xa xôi của Nga cũng bắt đầu mở tuyến thương mại trực tiếp với Việt Nam.