Một hệ thống tên lửa Patriot của Mỹ.
Chưa có quyết định cuối cùng về việc điều chuyển này, nhưng nếu xảy ra, nó sẽ cho thấy những đánh đổi ngày càng lớn để duy trì cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran, sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã tấn công hơn 9.000 mục tiêu chỉ trong chưa đầy 4 tuần giao tranh.
Các loại vũ khí có thể được chuyển hướng sang Trung Đông gồm tên lửa đánh chặn - được đặt hàng qua một chương trình của NATO từ năm ngoái. Chương trình này vốn được thiết kế để các quốc gia đối tác mua vũ khí Mỹ cung cấp cho Kiev, các nguồn tin giấu tên cho biết.
Sáng kiến Danh sách Yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL) giúp đảm bảo cung cấp một số trang thiết bị quân sự cho Kiev, ngay cả khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cắt giảm phần lớn hỗ trợ an ninh trực tiếp từ Lầu Năm Góc.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc tuyên bố Bộ Chiến tranh sẽ “đảm bảo lực lượng Mỹ cùng các đồng minh và đối tác có những gì cần thiết để chiến đấu và giành chiến thắng”.
Khi được hỏi về bài báo của Washington Post , Tổng Thư ký NATO Mark Rutte không trả lời trực tiếp việc liên minh có biết hoặc lo ngại về khả năng chuyển hướng thiết bị quân sự Mỹ hay không. Ông nói trong một cuộc họp báo: “Thiết bị quan trọng của Mỹ cho Ukraine, bao gồm các tên lửa đánh chặn, vẫn đang được chuyển giao”.
Ông Rutte cho biết, kể từ mùa hè năm ngoái, sáng kiến PURL đã cung cấp khoảng 75% tên lửa cho các hệ thống Patriot của Ukraine và gần như toàn bộ đạn dược cho những hệ thống phòng không khác.
Trả lời câu hỏi về vấn đề này, Tổng thống Donald Trump không nói rõ liệu ông có chuyển hướng một phần đạn dược khỏi Ukraine hay không, nhưng cho biết “chúng tôi làm điều đó mọi lúc”.
“Chúng tôi có chúng ở các nước khác, như Đức và khắp châu Âu. Đôi khi chúng tôi lấy từ nơi này để dùng cho nơi khác”, ông Trump nói.
Các đồng minh của Ukraine ở châu Âu đã đi đầu đầu trong nỗ lực tài trợ và trang bị cho Kiev kể từ khi ông Trump nhậm chức.
Sáng kiến PURL (do NATO làm trung gian) giúp Ukraine vẫn nhận được vũ khí Mỹ mà châu Âu chi trả. Thỏa thuận này vừa mang lại lợi ích chính trị cho ông Trump, vừa giúp NATO giảm lo ngại rằng Kiev có thể bị bỏ rơi.
Hiện nay, các quốc gia châu Âu cung cấp phần lớn hỗ trợ quân sự cho Ukraine, nhưng PURL vẫn đóng vai trò bảo đảm các thiết bị quan trọng từ Mỹ, bao gồm đạn dược công nghệ cao và tên lửa phòng không khan hiếm. Các nước đã cam kết khoảng 4 tỷ USD cho chương trình này.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, châu Âu lo ngại tình trạng Mỹ tiêu hao nhanh kho đạn hiện có sẽ làm chậm đơn hàng của họ và gián đoạn cung cấp vũ khí cho Ukraine theo cơ chế PURL.
“Mỹ đang tiêu hao đạn dược rất nhanh, nên hiện có câu hỏi về việc họ sẽ tiếp tục cung cấp bao nhiêu theo thỏa thuận”, một nhà ngoại giao châu Âu nói.
Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olga Stefanishyna cho biết, Kiev vẫn đang cập nhật nhu cầu của mình với các đối tác, đặc biệt là về phòng không, nhưng thừa nhận đây là “giai đoạn nhiều bất định”.
Trong số các loại vũ khí được yêu cầu nhiều nhất có tên lửa đánh chặn cao cấp như Patriot và THAAD. Mỹ đã điều chuyển các loại tên lửa này từ châu Âu và Đông Á về Bộ Tư lệnh Trung tâm để tăng cường đối phó những đòn phản công của Iran.
Đây cũng là loại vũ khí Ukraine rất cần trong bối cảnh xung đột hiện nay.
Một nguồn tin cho biết các đợt giao hàng theo PURL có thể vẫn tiếp tục, nhưng những gói trong tương lai có thể thiếu thiết bị phòng không vì Mỹ phải bổ sung kho dự trữ của họ và các đồng minh ở vịnh Ba Tư.
“Cuộc tranh luận chính sách hiện nay là nên cung cấp cho Ukraine bao nhiêu. Đây thực sự là điều đang diễn ra”, một nguồn tin cho biết.
Mỹ đang cố gắng tăng nhanh sản xuất đạn dược sau khi mở chiến dịch tấn công Iran, nhưng bị hạn chế về năng lực công nghiệp quốc phòng. Chính quyền Tổng thống Trump đang chuẩn bị đề xuất gói ngân sách quốc phòng bổ sung hơn 200 tỷ USD.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết, sản xuất vũ khí đã tụt hậu so với tốc độ xung đột toàn cầu. “Chúng ta cần sản xuất nhiều hơn”, ông nhấn mạnh.
