Tối muộn ngày 5/7/2026, Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh đã thi hành Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (sinh năm 1998, là Giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang) để điều tra liên quan đến kết quả điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia năm 2026 tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Từ vụ việc trên, có người đặt câu hỏi tại sao lại là “lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp”, mà không phải là “bắt” như cách nói thông thường?
Phân tích về vấn đề trên, Luật sư Hoàng Hà - Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh cho hay, đây là một biện pháp ngăn chặn riêng, được Bộ luật Tố tụng hình sự quy định tại Điều 110, dùng trong những tình huống cơ quan có thẩm quyền đã có căn cứ ban đầu cho rằng một người có liên quan đến tội phạm, nhưng cần xử lý ngay để ngăn nguy cơ bỏ trốn, tiêu hủy chứng cứ, tiếp tục phạm tội hoặc gây khó khăn cho việc điều tra.
Biện pháp “giữ người trong trường hợp khẩn cấp” thường xuất hiện ở giai đoạn rất nhạy cảm của điều tra. Lúc đó hành vi có thể không phải là phạm tội quả tang, người bị giữ cũng chưa chắc đã là bị can, nhưng cơ quan điều tra cho rằng nếu không giữ ngay thì việc điều tra có thể bị cản trở.
Trường chuyên Tuyên Quang
Lấy dẫn chứng trong vụ điểm thi tại Tuyên Quang, luật sư Hoàng Hà nhận định, việc liên quan đến kết quả điểm thi, nếu nghi vấn nằm ở việc sửa điểm, can thiệp dữ liệu, làm sai lệch hồ sơ, thông đồng hoặc tiêu hủy tài liệu thì yếu tố khẩn cấp có thể được đặt ra. Bởi chứng cứ trong các vụ việc dạng này nhiều khi không nằm ở hiện trường theo nghĩa truyền thống mà nằm trong dữ liệu, tài khoản, thiết bị, quy trình chấm thi, bảng điểm, lịch sử truy cập, trao đổi nội bộ và lời khai của những người liên quan.
Vì vậy, theo luật sư, không thể thấy công an “giữ khẩn cấp” rồi hiểu rằng người đó đã chắc chắn phạm tội. Đây mới là biện pháp tố tụng nhằm phục vụ điều tra. Người bị giữ vẫn được suy đoán vô tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật.
Người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp có thể được tự do trong trường hợp nào?
Trong vụ việc ở Tuyên Quang, thông tin cho thấy cơ quan điều tra đang làm rõ dấu hiệu liên quan đến kết quả điểm thi tại một điểm thi. Do đó cách dùng “lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp” có thể hiểu là cơ quan điều tra đang áp dụng một biện pháp tố tụng để kịp thời kiểm soát người bị nghi có liên quan, đồng thời bảo toàn chứng cứ phục vụ điều tra.
Vì vậy, theo luật sư Hoàng Hà, nam giáo viên này có bị khởi tố bị can hay không, bị đề nghị tội danh gì, có bị tạm giam hay không, cuối cùng có tội hay không, đều phải chờ kết quả điều tra, kiểm sát và xét xử theo đúng trình tự pháp luật.
Nam giáo viên bị giữ trong trường hợp khẩn cấp - Ảnh: Công an Tuyên Quang
Về thời gian giữ, theo luật sư, sau khi giữ người trong trường hợp khẩn cấp, cơ quan có thẩm quyền phải lấy lời khai ngay và trong thời hạn luật định phải quyết định bước tiếp theo. Nếu không đủ căn cứ thì phải trả tự do. Nếu có căn cứ thì có thể ra quyết định tạm giữ hoặc lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp để chuyển sang thủ tục tiếp theo.
Chia sẻ thêm trên báo Tiền Phong, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, nếu kết quả điều tra xác định có cán bộ tham gia tổ chức kỳ thi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sửa điểm, nâng điểm hoặc can thiệp làm sai lệch kết quả thi vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo Điều 356 Bộ luật Hình sự.
Trong trường hợp việc nâng điểm được thực hiện thông qua việc nhận tiền hoặc lợi ích vật chất từ phụ huynh hay người khác, người nhận tiền có thể bị xem xét về tội Nhận hối lộ, còn người đưa tiền có thể bị xử lý về tội Đưa hối lộ theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Theo điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được Bộ GD-ĐT công bố vào ngày 1/7, Tuyên Quang có 154 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán. Trong số này, 147 em đạt điểm 10 môn Toán là học sinh thuộc Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Sáng 3/7, Bộ GD-ĐT đã cử đoàn công tác về Tuyên Quang kiểm tra, làm rõ.
Tối 5/7, Bộ GD-ĐT cho hay, qua kiểm tra kết quả thi tại Hội đồng thi môn Toán tỉnh Tuyên Quang, Tổ công tác chưa phát hiện dấu hiệu bất thường trong công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi.
Tuy nhiên, qua phân tích dữ liệu và xác minh sơ bộ, Tổ công tác nhận định kết quả thi môn Toán tại Điểm thi Trường THPT Chuyên thuộc Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang là bất thường, có dấu hiệu cần tiếp tục được xác minh, làm rõ, nhất là đối với công tác coi thi tại điểm thi này.
