Vì sao tiếp viên hàng không nhìn vào giày của hành khách khi lên máy bay?

Trong suốt chuyến bay, tiếp viên chịu trách nhiệm chăm sóc và phục vụ hành khách - không chỉ phân phát đồ uống và thức ăn, mà quan trọng hơn là đảm bảo tính mạng và sức khỏe cho họ.

Do đó, ngay khi hành khách bước lên máy bay, các tiếp viên không chỉ chào hỏi xã giao mà họ đã thực hiện nhanh quá trình quan sát (được gọi là “assessment” - đánh giá hành khách). Họ sẽ quan sát và ngầm lựa chọn ra các ABP (Able-Bodied Passengers - hành khách khỏe mạnh). Đây thường là những người có sức khỏe tốt, nhanh nhẹn, hoặc có chuyên môn đặc biệt (như quân nhân, cảnh sát, bác sĩ, hoặc chính các nhân viên hàng không đi máy bay với tư cách hành khách).

Thông qua việc quan sát nhanh, các tiếp viên hàng không lập ra một “danh sách chủ lực” ngầm trong đầu, đề phòng những trường hợp khẩn cấp hay sự cố bất thường trong quá trình bay. Đây chính là nhiệm vụ quan trọng và mang tính chiến lược của tiếp viên hàng không trong vài giây ngắn ngủi đón khách ở cửa máy bay.

Bên cạnh đó, trong vài giây ngắn ngủi mỉm cười, cúi đầu chào khách lên máy bay, tiếp viên hàng không cũng ngầm quan sát giày của từng người. Họ cũng để mắt đến đôi chân của hành khách khi đi lại trong cabin hoặc lúc máy bay chuẩn bị cất/hạ cánh.

Lý do đằng sau hành động này không phải để đánh giá gu thời trang, mà hoàn toàn vì mục đích an toàn, an ninh và để đánh giá khả năng hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp. Giày của khách hàng có thể ảnh hưởng đến thành công hoặc thất bại của việc sơ tán an toàn, có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của chính họ và người khác.

Các tiếp viên sẽ có lưu ý đặc biệt hơn tới những khách đi giày/dép cao gót. Loại giày/dép này giúp chủ nhân trông thanh lịch nhưng có thể gây phiền toái trong trường hợp khẩn cấp. Các tiếp viên hàng không coi nó là “kẻ thù” của các máng trượt phao cứu sinh. Gót nhọn của giày/dép có thể làm rách máng trượt, gây nguy hiểm cho toàn bộ quá trình sơ tán.

Ngoài ra, giày cao gót rất dễ khiến hành khách bị vấp ngã hoặc lật cổ chân khi chạy, làm chậm tốc độ di chuyển trong khi sơ tán. Nói không quá, gót giày cao gót làm giảm cơ hội sống sót của khách hàng trong tai nạn máy bay.

Do vậy, trong trường hợp chuyến bay gặp sự cố, cần phái sơ tán khẩn cấp, tiếp viên hàng không sẽ yêu cầu hành khách cởi bỏ giày cao gót.

Bên cạnh đó, các tiếp viên hàng không chú ý tới những hành khách đi giày cao gót vì họ rất dễ gặp phải những vấn đề sức khỏe trên chuyến bay. Khi máy bay đạt độ cao ổn định, áp suất không khí giảm và việc ngồi im một chỗ quá lâu sẽ khiến máu dồn xuống chân, gây ra tình trạng sưng phù nề. Giày cao gót vốn dĩ đã bó chặt chân, khi kết hợp với hiện tượng này sẽ khiến hành khách bị đau thắt, tê mỏi và cực kỳ khó chịu.

Giày cao gót cũng không được khuyến khích sử dụng khi đi máy bay . Các sân bay quốc tế hoặc sân bay lớn thường có ga tàu rộng hàng nghìn mét vuông. Khoảng cách đi bộ từ quầy check-in, qua cửa an ninh đến được cửa khởi hành (Gate) có thể lên tới 1-2 km. Việc di chuyển quãng đường này trên một đôi giày cao gót sẽ biến hành trình của bạn thành một cuộc tra tấn đối với đôi chân.

Ngoài giày/dép cao gót, dép xỏ ngón có thể là lựa chọn nghỉ dưỡng trên bãi biển, nhưng để đi máy bay, nó lại không được khuyến khích. Các tiếp viên sẽ chú ý những người đi loại dép này vì nó dễ bị tuột, văng ra hoặc khiến người mang bị vấp ngã, chạy chậm trong tình huống hỗn loạn. Nếu phải sơ tán khẩn cấp xuống mặt đất gồ ghề, địa hình hiểm trở hoặc vùng có lửa/mảnh vỡ, những người đi dép xỏ ngón hoặc đi chân đất rất dễ bị thương, làm chậm tốc độ di chuyển của cả đoàn.

Thông qua việc quan sát cách một người bước đi trên đôi giày của họ (vững vàng hay loạng choạng) giúp tiếp viên nhận biết hành khách đó có đang say xỉn, mệt mỏi, gặp vấn đề về sức khỏe hay có các hành vi hoặc dấu hiệu bất thường.

Đôi khi, những đôi giày có thiết kế quá kỳ lạ, đế dày bất thường hoặc cồng kềnh một cách đáng ngờ cũng có thể được chú ý để phòng ngừa các rủi ro về an ninh (ví dụ: giấu vật cấm).

Các hãng hàng không thường khuyến cáo, để có một chuyến bay an toàn và thoải mái, hành khách nên ưu tiên chọn giày thể thao, giày lười hoặc giày bệt ôm sát chân, hạn chế đi giày cao gót hoặc dép xỏ ngón quá lỏng lẻo.

Bên cạnh đôi giày, các tiếp viên hàng không sẽ âm thầm quan sát các dấu hiệu sau để đánh giá tình trạng của từng hành khách.

Như đã nói bên trên, họ sẽ tìm những người có vóc dáng săn chắc, khỏe mạnh, lực lưỡng (hoặc đi cùng gia đình nhưng lộ rõ vẻ nhanh nhẹn) để đưa vào danh sách ABP ngầm. Cùng với đó, họ cũng cần nhận diện ngay từ đầu những hành khách hạn chế về vận hành (người già, người khuyết tật, phụ nữ mang thai, trẻ em đi một mình) để chủ động hỗ trợ chỗ ngồi, cất hành lý và có phương án sơ tán riêng nếu cần.

Nếu hành khách cố tình cúi đầu, lảng tránh ánh mắt của tiếp viên, đó có thể là dấu hiệu của sự lo lắng, hoảng sợ, tội lỗi, hoặc họ đang cố giấu một món đồ cấm, hoặc tệ hơn là đang có bất ổn về tâm lý.

Đây là dấu hiệu giúp tiếp viên nhận biết một người đang say rượu, phê thuốc, hoặc đang bị bệnh nặng. Theo luật hàng không, tiếp viên có quyền từ chối phục vụ và mời những hành khách say xỉn hoặc có dấu hiệu bệnh truyền nhiễm nguy hiểm xuống máy bay ngay từ cửa để đảm bảo an toàn cho chuyến bay.

Khi tiếp viên nói “Xin chào”, họ không chỉ lịch sự mà đang thử phản ứng của bạn. Nếu bạn phản hồi lắp bắp, nói năng không tỉnh táo, hoặc cáu gắt vô cớ, họ sẽ lập tức đưa bạn vào diện “cần giám sát” vì có nguy cơ gây rối trật tự trên không (unruly passenger). Họ cũng ghi nhận những khách không biết tiếng Anh hoặc tiếng bản địa để khi có sự cố, họ biết cách dùng ký hiệu hoặc tìm người phiên dịch hỗ trợ.

Tóm lại, mọi cử chỉ thân thiện của tiếp viên lúc đón khách không chỉ để tạo cảm giác thoái mái mà còn là bài “trắc nghiệm nhỏ” để đảm bảo chuyến bay diễn ra suôn sẻ nhất.