Vì sao Iran không bất ngờ khi Mỹ từ chối đề xuất ngừng bắn?

“Tôi nghĩ họ đang cố gắng chứng tỏ sự sẵn sàng đối thoại và đàm phán”, ông Harrison chia sẻ với đài Al Jazeera. "Đó là điều quan trọng đối với người dân Iran. Và điều này cũng quan trọng đối với người dân Mỹ. Đó chính là lý do các quan chức Iran đã đến New York trong tuần này”.

Theo ông Harrison, giới lãnh đạo Iran có lẽ đã lường trước việc ông Trump sẽ bác bỏ đề xuất này, bởi nó tương tự biên bản ghi nhớ đã được ký kết hồi tháng 6.

Dường như phía Iran tin rằng "Mỹ đã tìm mọi cách để ngăn cản các phương thức thực thi" thỏa thuận đó, ông Harrison nhận định: “Vì vậy, tôi không nghĩ họ cảm thấy bất ngờ chút nào trước việc ông Trump từ chối”.

Vị chuyên gia này cho rằng, Iran hiện đang tập trung vào hai vấn đề. “Một là mở lại ngay lập tức eo biển. Tehran đã nỗ lực yêu cầu các tàu thuyền phải di chuyển sát bờ biển Iran”.

“Nhưng họ cũng đang cố gắng định hình thực tế thời hậu chiến cho eo biển Hormuz, chẳng hạn như khả năng áp dụng cơ chế thu phí. Họ cũng đang tích cực vận động các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh đồng thuận về một thỏa thuận dàn xếp nào đó cho giai đoạn hậu chiến”.

Kiên trì theo đuổi ngoại giao

Ngày 27/9, phía Iran khẳng định chỉ ngoại giao mới có thể giải quyết xung đột giữa nước này với Mỹ và Israel.

"Các điều kiện của chúng tôi rất rõ ràng, và bất kỳ động thái nào hướng tới việc mở lại eo biển Hormuz đều phụ thuộc vào việc các điều kiện này được đáp ứng”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi viết trên mạng xã hội. "Chỉ có những giải pháp thông qua đàm phán mới có thể giúp thoát khỏi bế tắc này”.

Tuần trước, tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, Iran đã công bố một đề xuất hòa bình và cho biết đề xuất này đã được chuyển tới phía Mỹ thông qua các bên trung gian Qatar. Hôm 26/9, ông Trump tuyên bố bác bỏ kế hoạch này và cho rằng chính sự tuyệt vọng đã thúc đẩy Iran tìm kiếm một thỏa thuận về tuyến đường thủy huyết mạch.

"Họ muốn đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức vì họ đang chịu tổn thất quá nặng nề”, ông Trump phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Theo Ngoại trưởng Araqchi, bất chấp những tuyên bố công khai của ông Trump, các bên trung gian hỗ trợ đàm phán giữa Iran và Mỹ vẫn chưa chính thức chuyển thông điệp về việc Mỹ bác bỏ kế hoạch này.

"Chúng tôi đang chờ các bên trung gian truyền đạt quan điểm chính thức cho chúng tôi, và chúng tôi sẽ đưa ra quyết định dựa trên những quan điểm đó”, ông Araqchi viết.

Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa kinh tế đối với Iran nhằm gây sức ép buộc Tehran chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz. Các cuộc tấn công này đã làm giảm mạnh hoạt động vận tải biển qua khu vực, ngay cả khi ông Trump liên tục khẳng định rằng Mỹ kiểm soát tuyến đường thủy này.

Tờ Wall Street Journal cho biết, ông Trump tỏ ra hoài nghi về khả năng Iran đáp ứng các yêu cầu của mình và đã nói với các nhân viên rằng một chiến dịch ném bom mới có khả năng xảy ra sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

Trước đó, một quan chức Mỹ từng nhận định rằng các cuộc thảo luận với Iran thông qua bên trung gian mang tính "tích cực và xây dựng".