Thêm SOHA trên Google
Ukraine tấn công "mắt xích" vũ trụ Nga
Vụ Ukraine tấn công Trung tâm Tên lửa và Vũ trụ Progress ở phía tây nước Nga hôm 15/8 là diễn biến mới nhất trong một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở hàng không vũ trụ của Moscow, Forbes dẫn nhận định của các chuyên gia Mỹ.
Trung tâm Progress sản xuất dòng tên lửa Soyuz, loại tên lửa đẩy chủ lực của Nga trong nhiều thập kỷ, được sử dụng để đưa tàu vũ trụ lên Trạm Vũ trụ Quốc tế và phóng các vệ tinh quan sát. Vụ tấn công có thể gây ra một bước thụt lùi đáng kể đối với chương trình vũ trụ của Nga.
Elena Grossfeld, học giả tại Trung tâm Nghiên cứu Tình báo King's thuộc Đại học King's College London, cho rằng đây chỉ là một phần trong chuỗi tấn công nhằm vào ngành công nghiệp vũ trụ Nga.
"Cuộc tấn công mới nhất vào ngành sản xuất liên quan đến không gian của Nga chỉ là một bước nữa trong một chuỗi dài các vụ tấn công," Grossfeld nói.
Theo bà, trung tâm nghiên cứu chính của Roscosmos tại Korolev, ngoại ô Moscow, đã bị tấn công hồi đầu tháng. Các trung tâm liên lạc không gian, trong đó có cơ sở tại Dubna, cũng bị tấn công vào tháng 6/2026.
Bà Grossfeld cho rằng quá trình phục hồi của Moscow có thể gặp khó khăn do các rào cản xuất khẩu công nghệ sang Nga. Roscosmos có thể phải tìm kiếm linh kiện tàu vũ trụ và chip tiên tiến trên thị trường chợ đen.
Tên lửa hành trình Ukraine bắn trúng trung tâm tên lửa và vũ trụ quan trọng, nơi sản xuất loạt tên lửa Soyuz của Nga. Ảnh: Getty
Trong một cuộc tấn công trước đó, Ukraine cũng sử dụng máy bay không người lái để phá hủy một kính viễn vọng vô tuyến tiên tiến. Theo Victoria Samson, Giám đốc điều hành về An ninh và Ổn định Không gian tại Secure World Foundation, Nga đã kiểm soát và cải tiến thiết bị này để tinh chỉnh hệ thống định vị vệ tinh GLONASS, "để sử dụng cho liên lạc quân sự".
Samson cho biết Trung tâm Progress "chế tạo các tên lửa Soyuz được sử dụng để phóng phiên bản Starlink (có giới hạn) của Nga, Rassvet." Trong khi Ukraine sử dụng Starlink để duy trì liên lạc và định vị, Moscow đang phát triển mạng lưới vệ tinh riêng nhưng "họ còn rất xa mới có thể phóng toàn bộ chòm sao vệ tinh này", Samson nói.
Grossfeld nhận định năng lực tấn công tầm xa ngày càng được cải thiện của Ukraine khiến các cơ sở vũ trụ và công nghiệp của Nga trở thành những mục tiêu dễ bị tập kích.
"Bất kỳ thiệt hại nào đối với các cơ sở hiện có… đều khiến các hoạt động không gian của Nga, dù là phóng tên lửa, sản xuất vệ tinh hay các hoạt động khác, trở nên rủi ro hơn, tốn kém hơn và phức tạp hơn".
Bà cho rằng các cuộc tấn công vào cơ sở và ngành công nghiệp liên quan đến không gian của Nga nhiều khả năng sẽ tiếp tục khi cả hai bên ngày càng coi không gian là một lĩnh vực quan trọng trong xung đột.
"Đúng vậy, cuộc xung đột vũ trụ vẫn đang tiếp diễn", bà nói. "Nhưng cho đến nay, nó vẫn giống như một cuộc Chiến tranh Lạnh, vì chưa có vệ tinh nào bị phá hủy cả."
Nga phản ứng ra sao?
Ban đầu, truyền thông địa phương Samara chỉ đưa tin một tên lửa đánh trúng một cơ sở công nghiệp trong khu vực. Báo 63.ru không công khai tên mục tiêu trong thông tin đầu tiên về vụ việc.
Nhưng những dữ liệu xuất hiện sau đó cho thấy mục tiêu có thể quan trọng hơn nhiều.
Ngày 19/8, hãng truyền thông tiếng Nga Verstka công bố phân tích ảnh vệ tinh, cho biết một khu nhà thuộc Trung tâm Tên lửa và Vũ trụ Progress tại Samara đã bị phá hủy sau cuộc tấn công ngày 15/8. Tòa nhà 106A được xác định là khu vực chịu thiệt hại
Verstka khẳng định đây là nơi sản xuất và lắp ráp hệ thống điện tử, hệ thống điều khiển, mạng cáp và nhiều linh kiện cho tên lửa Soyuz. Ngay gần đó là khu 106B, nơi thực hiện công đoạn lắp ráp cuối cùng.
Theo Interfax, ngày 19/8, Tổng thống Vladimir Putin đề cập đến tác động của các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở công nghiệp và hạ tầng Nga. Tuy không trực tiếp nhắc đến Trung tâm Progress, phát biểu của ông được đưa ra chỉ vài ngày sau vụ tấn công tại Samara.
Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng Phát triển Chiến lược và các dự án quốc gia, ông thừa nhận các cuộc tấn công gây thiệt hại, nhưng khẳng định chưa tạo ra hậu quả nghiêm trọng.
"Đương nhiên, những cuộc tấn công như vậy không có, chưa từng có và không thể có hậu quả nghiêm trọng. Nhưng chúng chắc chắn gây thiệt hại cho chúng ta. Điều này là rõ ràng, chúng ta hiểu, nhìn thấy và biết điều đó", ông Putin nói.
Cùng ngày, ông Putin yêu cầu chính phủ xây dựng chương trình hỗ trợ khôi phục các cơ sở logistics và kho hàng bị hư hại trong các cuộc tấn công. Ông nhấn mạnh việc khôi phục cần được thực hiện với công nghệ ở trình độ cao hơn.
