Tiêu điểm
Trung Quốc vừa có động thái siết chặt kiểm soát đối với đất hiếm và các công nghệ liên quan, đồng thời cấm công dân nước này tham gia vào hoạt động khai thác trái phép ở nước ngoài, qua đó gia tăng áp lực lên một lĩnh vực vốn giữ vai trò then chốt trong đòn bẩy địa chính trị của Bắc Kinh, CNBC đưa tin.
Bối cảnh
Động thái này được đưa ra ngay trước thềm cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng 10 tại Hàn Quốc, được cho là sự kiện mở đường cho các chuyến thăm cấp cao năm 2026.
Các biện pháp kiểm soát mới mở rộng những động thái trước đó của Bắc Kinh trong năm nay, vốn yêu cầu giấy phép xuất khẩu đối với một số kim loại đất hiếm và các sản phẩm liên quan.
Họ nói gì – nghĩ gì?
Bộ Thương mại Trung Quốc: Kiểm soát xuất khẩu tập trung vào các mặt hàng lưỡng dụng — tức là những sản phẩm có thể sử dụng cho cả mục đích quân sự và dân sự — nhằm bảo vệ an ninh quốc gia của Trung Quốc.
Julian Evans-Pritchard, chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics: "Trung Quốc muốn giữ càng nhiều lợi thế chiến lược càng tốt… Trung Quốc đang mở lại chiếc hộp Pandora".
Đáng chú ý
- Các nhà cung cấp nước ngoài phải xin cấp phép để xuất khẩu bất kỳ sản phẩm nào chứa hơn 0,1% đất hiếm có nguồn gốc từ Trung Quốc, hoặc được sản xuất bằng công nghệ khai thác, tinh luyện, chế tạo nam châm, tái chế của Trung Quốc.
- Giấy phép liên quan đến chất bán dẫn hoặc phát triển trí tuệ nhân tạo sẽ được xét duyệt theo từng trường hợp cụ thể.
- Các công ty có liên hệ với quân đội nước ngoài hoặc nằm trong danh sách kiểm soát xuất khẩu hoặc danh sách theo dõi sẽ bị từ chối cấp phép.
- Các đơn xin xuất khẩu những mặt hàng có thể được sử dụng trong vũ khí, khủng bố hoặc các mục đích quân sự khác sẽ bị bác bỏ.
- Công dân Trung Quốc bị cấm hỗ trợ các hoạt động khai thác đất hiếm và sản xuất nam châm ở nước ngoài nếu không có sự chấp thuận từ Bắc Kinh.
- Trung Quốc đã dành hàng thập kỷ để xây dựng vị thế thống trị trong ngành khai thác và chế biến đất hiếm toàn cầu. Nước này sản xuất khoảng 90% lượng đất hiếm toàn cầu. Mỹ hiện đang phụ thuộc vào vật liệu từ Trung Quốc để sản xuất một số thiết bị quân sự.
Tác động
Theo WSJ, các quy định mới cho thấy Trung Quốc đang siết chặt quyền kiểm soát đối với các nền tảng công nghiệp và công nghệ trọng yếu, trong bối cảnh Mỹ và các nước phương Tây khác đang nỗ lực phát triển sản xuất trong nước và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Động thái mới của Bắc Kinh làm dấy lên nguy cơ tái bùng phát căng thẳng thương mại với Mỹ.