Tổng Thư ký NATO Mark Rutte.
“Các quốc gia châu Âu thuộc NATO nên gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh ở Trung Đông”, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte nói.
Ông Rutte cũng bảo vệ cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, đồng thời lập luận các thành viên châu Âu nên chi ít hơn cho các chương trình xã hội và nhiều hơn cho quân sự.
Tổng Thư ký NATO đưa ra bình luận này tại một sự kiện của Hội đồng Chicago về các vấn đề toàn cầu ở Iowa hôm 22/9, sau khi được yêu cầu "trình bày lý lẽ" ủng hộ NATO với người Mỹ, bằng cách giải thích "lợi ích" mà họ sẽ nhận được khi tham gia.
Ông Rutte mô tả Trung Đông là “sân sau của châu Âu”, chứ không phải “sân sau của Mỹ”.
"Cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran là cần thiết, nhưng Mỹ buộc phải phát động vì lý do nào đó, người châu Âu không đủ khả năng tự mình làm điều đó”, ông Rutte lập luận.
“Trong tương lai, một NATO mạnh hơn sẽ giúp người châu Âu tự lo liệu được cho khu vực của mình”, quan chức hàng đầu NATO nói tiếp.
Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, bắt đầu vào cuối tháng 2/2026, đã gây ra những căng thẳng lớn trong NATO, khi một số thành viên châu Âu phản đối việc ủng hộ lập trường hiếu chiến của Mỹ.
Tây Ban Nha từ chối cho phép máy bay chiến đấu Mỹ sử dụng các căn cứ của mình cho chiến dịch này, khiến Tổng thống Donald Trump tức giận.
Đức và Anh mô tả cuộc xung đột là "không phải cuộc chiến của chúng tôi", đồng thời không lên án Mỹ và Israel.
Kể từ đó, ông Trump đã nhiều lần cáo buộc các đồng minh châu Âu không thực hiện đúng cam kết với NATO, và tuyên bố khối này “đã không có mặt khi chúng ta cần đến họ”.
Vào tháng 4, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết, tương lai của NATO không chắc chắn, và Mỹ hiện không thể tái khẳng định cam kết phòng thủ tập thể.
Hôm 22/9, ông Rutte cũng lập luận, "gánh nặng trong NATO là không công bằng, vì các thành viên châu Âu chi tiêu rất nhiều cho lương hưu và phúc lợi.
Trong khi đó, Mỹ phải dành nhiều nguồn lực hơn cho vũ khí. Mỹ cũng muốn chi tiêu nhiều hơn cho tất cả những khoản mục tốt đẹp khác, nhưng không thể, vì họ phải chi quá nhiều cho quốc phòng".
Tổng Thư ký NATO mô tả việc nâng mục tiêu chi tiêu quốc phòng của khối từ 2% lên 5% GDP là “yếu tố công bằng”, và là một phần của quá trình “cân bằng”.
Những phát biểu này được ông Rutte đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang thúc đẩy một cuộc tái tổ chức mang tên NATO 3.0.
Theo đó các thành viên châu Âu sẽ tăng mạnh chi tiêu và nâng cao năng lực sản xuất quân sự, đồng thời đảm nhận “trách nhiệm chính trong phòng thủ thông thường của châu Âu”.
