Thêm SOHA trên Google
Hai tay đua xe đạp trong chặng cuối cùng của giải Giro d'Italia 2026. (Ảnh minh họa: Reuters)
Kế hoạch mang tên "Biciplan" được Thị trưởng Rome Roberto Gualtieri và quan chức phụ trách giao thông Eugenio Patanè công bố, đặt mục tiêu thay đổi cách thức đi lại của người dân trong thành phố bằng việc hình thành một mạng lưới xe đạp quy mô lớn. Hệ thống được thiết kế theo hướng kết nối trung tâm với các khu vực ngoại vi, đồng thời liên thông với giao thông công cộng và các tuyến phục vụ du lịch.
Theo lộ trình, Rome sẽ xây dựng thêm 185 km đường dành cho xe đạp trong 3 năm đầu, sau đó bổ sung 265 km trong 2 năm tiếp theo. Cùng với khoảng 330 km hiện có, mạng lưới dự kiến đạt tổng chiều dài 780 km vào năm 2028. Trong vòng 10 năm, con số này sẽ tăng lên 1.575 km, tức gấp hơn 4 lần quy mô hiện nay.
Điểm đáng chú ý của kế hoạch là cách tổ chức mạng lưới theo mô hình tương tự hệ thống tàu điện ngầm nhưng được triển khai trên mặt đất. Thị trưởng Gualtieri gọi mô hình này là "bicipolitana", thuật ngữ kết hợp giữa xe đạp và hệ thống đô thị.
Theo kế hoạch, các tuyến xe đạp sẽ kết nối khu vực trung tâm Rome với những khu dân cư ở xa hơn. Hạ tầng đi kèm gồm hệ thống bản đồ, giá để xe đạp, điểm nghỉ, cầu dành chung cho người đi xe đạp và người đi bộ, cùng các khu vực đỗ xe đạp bổ sung tại các ga tàu điện ngầm.
Mạng lưới được thiết kế phục vụ đồng thời nhu cầu đi lại hằng ngày và hoạt động giải trí, du lịch. Các tuyến trực tiếp dọc những trục đường chính sẽ hướng tới người đi làm và học sinh, trong khi một số hành trình khác được xây dựng nhằm phục vụ người dân và du khách muốn khám phá Rome bằng xe đạp. Trong số các tuyến quan trọng có GRAB - tuyến vành đai dành cho xe đạp dài khoảng 50 km. Tuyến này kết nối khu vực trung tâm Rome với các quận ngoại vi, đi qua nhiều địa danh và khu vực nổi tiếng như Đấu trường Colosseum, đường Appian, Công viên các cầu dẫn nước, Quadraro và Prati.
Dự án GRAB được khởi công vào tháng 7/2024 và đoạn đầu tiên được đưa vào sử dụng tháng 4/2025. Một trong những mục tiêu của tuyến là tăng khả năng kết nối giữa xe đạp với giao thông công cộng. Theo thiết kế, GRAB sẽ liên kết với 7 ga thuộc cả 3 tuyến tàu điện ngầm của Rome.
Biciplan còn bao gồm tuyến Ciclovia Tirrenica chạy dọc bờ biển với tổng chiều dài khoảng 1.200 km, từ Ventimiglia ở khu vực biên giới với Pháp tới Rome. Hiện hơn 700 km của tuyến đường này đã có thể sử dụng. Đoạn cuối nằm trong địa giới hành chính Rome, được gọi là "Roma-Fiumicino", dài khoảng 12 km, chạy dọc bờ sông Tiber và phụ lưu Rio Galeria, qua cầu Mezzocammino trước khi tới ranh giới với đô thị Fiumicino. Các hạng mục mới dự kiến được xây dựng trên đoạn này gồm đường dốc dẫn lên cầu, các điểm nghỉ có mái che và một cầu dành cho người đi xe đạp và người đi bộ vượt qua Rio Galeria.
Một tuyến đáng chú ý khác dài khoảng 30 km sẽ kết nối Đấu trường Colosseum với bờ biển tại Ostia, đi qua khu khảo cổ Ostia Antica. Việc đưa các điểm khảo cổ, khu vực cảnh quan và mạng lưới giao thông công cộng vào cùng hệ thống cho thấy Biciplan không chỉ tập trung vào nhu cầu đi lại hằng ngày mà còn hướng tới phát triển các hành trình xe đạp phục vụ tham quan.
Chính quyền Rome ước tính tổng chi phí xây dựng mạng lưới vào khoảng 470 triệu euro. Nguồn vốn dành cho giai đoạn ngắn hạn, dự kiến hoàn thành vào năm 2027, đã được bảo đảm và phần lớn được phân bổ thông qua các gói thầu. Trong khi đó, nguồn lực tài chính cho các giai đoạn trung và dài hạn đến năm 2030 vẫn chưa được xác định đầy đủ. Theo tính toán, các giai đoạn này cần khoảng 40 triệu euro mỗi năm.
Biciplan lần đầu được công bố vào tháng 7/2025, sau đó được đưa ra tham vấn công khai. Quá trình lấy ý kiến kết thúc ngày 30/9 và nhận được hơn 900 đề xuất. Khoảng 2/3 số ý kiến này đã được đưa vào kế hoạch cuối cùng. Tuy nhiên, dự án cũng gặp phản ứng tại một số khu vực. Các ủy ban cư dân, đặc biệt tại khu Parioli, bày tỏ lo ngại về việc giảm chỗ đỗ ôtô và thay đổi tổ chức giao thông liên quan đến tuyến GRAB. Một số nội dung của dự án sau đó đã được điều chỉnh.
Trước những ý kiến phản đối, Thị trưởng Gualtieri cho rằng việc chống lại phát triển đường xe đạp là quan điểm "không còn phù hợp với thời đại và tiến trình lịch sử". Theo ông, mục tiêu của chính quyền là đưa Rome trở thành một thành phố châu Âu về giao thông xe đạp và đi bộ. Với mục tiêu xây dựng 1.575 km đường dành cho xe đạp trong vòng một thập kỷ, Biciplan đánh dấu kế hoạch mở rộng đáng kể hạ tầng xe đạp tại Rome, kết hợp các tuyến phục vụ đi làm, đi học với giao thông công cộng và những hành trình du lịch, qua đó mở rộng lựa chọn đi lại trong thủ đô Italy.
