Dù ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 17% so với cùng kỳ năm ngoái, bức tranh tài chính của Tesla vẫn ẩn chứa nhiều gam màu xám khi đây là quý có lợi nhuận yếu thứ hai trong vòng 5 năm qua.
Đằng sau sự phấn khích nhất thời của thị trường là những con số biết nói về một đế chế đang loay hoay trong "vũng lầy" sản xuất và những lời hứa hão huyền về công nghệ.
Gánh nặng
Sau một giai đoạn đầy biến động, Tesla vừa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 với lợi nhuận ròng đạt 477 triệu USD. Dù tăng so với mức 409 triệu USD của năm trước, nhưng nếu đặt lên bàn cân với thời kỳ hoàng kim, con số này thực sự là một bước lùi đáng báo động. Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ việc "vắt kiệt" mảng dịch vụ thay vì sự bứt phá từ hoạt động kinh doanh xe điện cốt lõi.
Dù cổ phiếu Tesla tăng 4,5% trong phiên giao dịch ngoài giờ, giới phân tích cho rằng đây chỉ là phản ứng tâm lý nhất thời. Với việc giá cổ phiếu đã bốc hơi 15% kể từ đầu năm, niềm tin của các cổ đông đang lung lay dữ dội trước thực tế phũ phàng về năng lực vận hành của hãng dưới thời Elon Musk.
Bên cạnh đó, dù doanh thu tăng 16%, đạt mức 22,4 tỷ USD, nhưng con số này không thể che lấp được một sự thật tồi tệ: Tesla đang rơi vào cuộc khủng hoảng thừa.
Trong quý này, hãng sản xuất tới 408.386 xe nhưng chỉ bàn giao được 358.023 chiếc. Điều này đồng nghĩa với việc hơn 50.000 chiếc xe điện đang nằm phơi mình trong các kho bãi, con số tồn kho này đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.
Việc tồn kho tăng cao cho thấy sức mua đang có dấu hiệu chững lại, hoặc Tesla đang gặp vấn đề nghiêm trọng trong khâu logistics và tiếp cận khách hàng. Đầu năm 2025, việc đóng cửa hàng loạt nhà máy để chuẩn bị cho mẫu Model Y cải tiến đã gây ra những gián đoạn không nhỏ.
Ngoài ra, các yếu tố chính trị liên quan đến sự tham gia của Elon Musk trong những tháng đầu của chính quyền Trump cũng được cho là đã làm giảm thiện cảm của một bộ phận khách hàng đối với thương hiệu này.
Tờ FT cho hay thay vì tập trung thuần túy vào việc bán xe điện, vốn đang ngày càng cạnh tranh khốc liệt, Elon Musk đang ráo riết chuyển dịch trọng tâm sang lĩnh vực robot và xe tự lái chạy bằng AI.
Tuy nhiên, hành trình này vẫn còn rất xa vời. Hiện tại, Tesla mới chỉ dừng lại ở các thử nghiệm robotaxi hạn chế tại Texas và mẫu robot hình người Optimus vẫn chưa thể đi vào sản xuất thực tế.
Điểm sáng hiếm hoi trong cấu trúc doanh thu quý này đến từ mảng dịch vụ với mức tăng trưởng ấn tượng 42%, mang về 3,7 tỷ USD. Ngược lại, doanh thu từ lưu trữ năng lượng giảm 12%, xuống còn 2,4 tỷ USD, phản ánh sự sụt giảm trong doanh số bán pin đã được dự báo từ trước.
Để chuẩn bị cho cuộc chơi AI đầy tốn kém, Tesla đã mạnh tay chi tới 2,5 tỷ USD cho chi phí vốn, tăng 67% so với trước đó. Khoản tiền khổng lồ này được đổ vào hạ tầng AI và phát triển các dòng chip tùy chỉnh riêng.
Rõ ràng, Tesla không còn đơn thuần là một công ty sản xuất ô tô mà đang nỗ lực lột xác thành một đế chế công nghệ, nơi mà giá trị tương lai được định giá dựa trên những thuật toán và phần cứng xử lý hơn là số lượng bánh xe lăn trên đường.
Báo cáo quý này của Tesla giống như một thông điệp kép. Một mặt, nó cho thấy hãng vẫn có khả năng tạo ra lợi nhuận và thu hút dòng tiền. Mặt khác, nó cảnh báo về sự hụt hơi trong mảng kinh doanh cốt lõi khi lợi nhuận dù tăng nhưng vẫn ở mức thấp kỷ lục so với giai đoạn hoàng kim.
Nhà đầu tư có thể tạm thời hài lòng với mức tăng 4,5% của cổ phiếu, nhưng về lâu dài, Elon Musk cần nhiều hơn là những lời hứa về robot và AI. Khi những bãi đỗ xe tồn kho vẫn ngày một đầy lên, áp lực về việc thực hiện hóa các dự án tương lai sẽ càng đè nặng lên vai vị tỷ phú này. Tesla đang ở trong một giai đoạn chuyển giao đầy rủi ro, nơi mà ranh giới giữa một cuộc cách mạng công nghệ và sự sụt giảm vị thế dẫn đầu đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
*Nguồn: FT, WSJ
