Kịch bản thao túng tâm lý và tạo lòng tin giả mạo
Theo ghi nhận từ cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo thường chủ động liên hệ với người dân qua điện thoại vào khung giờ hành chính hoặc thời gian học tập, làm việc bận rộn. Thủ đoạn phổ biến là tự xưng là cán bộ công an xã hoặc công an khu vực, yêu cầu người dân phối hợp cập nhật, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID.
Để tạo lòng tin tuyệt đối, các đối tượng này có thể đọc chính xác các dữ liệu dân cư như họ tên, ngày tháng năm sinh và số định danh cá nhân của nạn nhân. Khi người dân phản hồi không thể sắp xếp thời gian đến trụ sở cơ quan công an trực tiếp, kẻ gian sẽ nhanh chóng gợi ý phương án "hỗ trợ từ xa" bằng cách hướng dẫn thực hiện thao tác ngay trên thiết bị di động cá nhân.
Quy trình xâm nhập và chiếm quyền kiểm soát thiết bị
Sau khi thiết lập được sự tin tưởng ban đầu, các đối tượng yêu cầu người dân truy cập vào các đường link lạ hoặc tải về các ứng dụng có giao diện tương tự như cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID chính thống. Thực chất, đây là các phần mềm độc hại có khả năng theo dõi dữ liệu, ghi lại thao tác màn hình và thu thập thông tin nhạy cảm.
Bước then chốt trong quy trình lừa đảo là việc yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng và mã xác thực OTP. Nếu người dân làm theo, các đối tượng sẽ ngay lập tức chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng để thực hiện các giao dịch chuyển tiền bất hợp pháp. Thực tế tại Vĩnh Long đã ghi nhận trường hợp người dân nhận được cuộc gọi hướng dẫn cài đặt VNeID để nhận trợ cấp. Tuy nhiên, nhờ tinh thần cảnh giác khi bị hỏi đến mã OTP, nạn nhân đã kịp thời liên hệ cơ quan công an xác minh và tránh được tổn thất tài chính.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng để đảm bảo an toàn
Cơ quan Công an khẳng định, việc đăng ký, kích hoạt hoặc cập nhật thông tin định danh điện tử mức độ 2 hiện nay chỉ được thực hiện trực tiếp tại trụ sở công an xã, phường, thị trấn hoặc các điểm cấp căn cước công dân được phân công. Lực lượng chức năng không làm việc qua điện thoại hoặc yêu cầu người dân cung cấp mã OTP và thông tin tài khoản ngân hàng dưới bất kỳ hình thức nào.
Để bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân, người dân cần lưu ý các nội dung sau:
Chỉ tải và sử dụng ứng dụng VNeID từ các kho ứng dụng chính thức là App Store (iOS) và Google Play (Android), tuyệt đối không cài đặt từ các nguồn không rõ ràng hoặc qua đường link gửi từ người lạ.
Tuyệt đối không cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc các dữ liệu bảo mật cá nhân cho bất kỳ ai qua điện thoại.
Khi nhận được các cuộc gọi nghi vấn, cần chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan Công an địa phương để xác minh thông tin.
Việc nâng cao cảnh giác và thực hiện đúng quy trình hành chính tại cơ quan công quyền là biện pháp hữu hiệu nhất để ngăn chặn các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp hiện nay.
