Thêm SOHA trên Google
BYD Seal, mẫu xe từng bị hạ giá tới 38% tại thị trường Thái Lan.
Cuộc chiến giá không dừng ở một đợt
Các hãng Trung Quốc vào Thái Lan bằng giá, và giữ thị phần cũng bằng giá. BYD giảm tới 38% trên mẫu Seal và cam kết bù tiền cho khách nếu tiếp tục hạ giá. SAIC giảm 27% cho MG4. Nhiều mẫu khác của các thương hiệu Trung Quốc cũng vào thị trường bằng mức giá khuyến mại ngay từ đợt mở bán đầu tiên.
Trước đó, BYD từng giảm tới 340.000 baht mỗi xe và bị Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Thái Lan mở điều tra sau khiếu nại của nhóm khách đã mua trước. Một chủ xe mua năm 2022 chứng kiến giá bán mẫu xe của mình giảm hơn 400.000 baht.
Giới kinh doanh tại Thái Lan mô tả đợt tăng doanh số cuối năm 2025 không đến từ nhu cầu thật, mà từ nhu cầu giải phóng tồn kho và đạt chỉ tiêu sản xuất gắn với chính sách ưu đãi. Một số đại lý bán ở mức hòa vốn hoặc lỗ để giữ sản lượng. Cùng lúc, người mua bắt đầu chần chừ vì lo chờ thêm sẽ có giá tốt hơn.
MG5, mẫu sedan của thương hiệu MG thuộc tập đoàn SAIC.
Giá xe cũ sụp, và ngân hàng đóng cửa
Đây là mắt xích khiến vấn đề vượt ra khỏi phạm vi ngành ô tô.
Ông Thee Permphongphan, Phó chủ tịch cấp cao Mazda Sales Thái Lan, mô tả cơ chế bằng một phép tính đơn giản: một chiếc xe mới giá 1 triệu baht có thể mất 200.000 baht giá trị, khiến giá xe đã qua sử dụng trong giai đoạn đó còn cao hơn cả xe mới đang được giảm giá.
Khi giá xe cũ rơi nhanh hơn tốc độ trả nợ, tài sản bảo đảm của khoản vay mua xe không còn đủ giá trị. Ngân hàng và công ty tài chính phản ứng bằng cách siết điều kiện cho vay. Nợ hộ gia đình Thái Lan vượt 90% GDP, và theo Krungsri Research, tỷ lệ từ chối hồ sơ vay mua xe mới tăng mạnh trong suốt năm 2025 và sang 2026. Ở thời điểm căng nhất cuối năm 2024, ông Thawatchai Jungsanguanpornsuk, Giám đốc điều hành Phra Nakhon Automobile, cho biết các tổ chức tài chính từ chối 70% hồ sơ vay mua xe bán tải do nợ xấu tăng.
Hệ quả lan sang cả nhóm không liên quan gì đến cuộc chiến giá. Người muốn mua một chiếc xe xăng thông thường cũng khó vay hơn, vì ngân hàng siết trên toàn danh mục tín dụng tiêu dùng.
Nikkei Asia ngày 11/3/2026 ghi nhận các đại lý xe đã qua sử dụng tại Thái Lan phá sản ngày một nhiều, khi hộ gia đình vừa khó vay vừa khó trả, kéo giá xe cũ xuống thêm một vòng nữa.
Đáy 5 năm của một cường quốc sản xuất
Reuters ngày 25/5/2026 đưa tin sản lượng ô tô Thái Lan trong tháng 4 rơi xuống mức thấp nhất 5 năm. Nguyên nhân được nêu gồm ba lớp chồng lên nhau: tín dụng bị siết khiến nhu cầu trong nước sụt, khoảng trống giữa lúc xe xăng giảm và xe điện chưa bù kịp, và việc các hãng Trung Quốc xây năng lực sản xuất nhanh hơn tốc độ chuyển đổi của các nhà máy sẵn có.
Con số cần đặt cạnh nhau để thấy độ dốc. Ngành ô tô Thái Lan đạt đỉnh 2,45 triệu xe năm 2013. Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan dự báo sản lượng năm 2026 còn khoảng 1,5 triệu xe.
Bên chết trước không phải hãng xe
Trong bản tin của Reuters, phần đáng chú ý nhất nằm ở nhóm ít được nhắc tên. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng ô tô nội địa Thái Lan được xác định là nhóm đứng trước rủi ro phá sản cao nếu không có hỗ trợ chuyển đổi từ nhà nước.
Lý do mang tính kỹ thuật. Một chiếc xe điện có số chi tiết ít hơn hẳn xe xăng, và phần lớn cụm giá trị cao gồm pin, mô tơ và hệ thống điều khiển vẫn được nhập từ Trung Quốc. Nhà cung cấp nội địa từng làm chi tiết cho động cơ đốt trong không có đơn hàng thay thế trong chuỗi mới.
Thái Lan mất 50 năm để xây một hệ sinh thái phụ trợ đủ dày, đủ để trở thành cứ điểm xuất khẩu ô tô lớn nhất Đông Nam Á. Phần hệ sinh thái đó không nằm trong bảng cân đối của bất kỳ hãng xe nước ngoài nào.
Điều khoản khiến nhà máy có thể bị bỏ lại
Chính sách EV3.5 của Thái Lan chạy từ 2024 đến 2027, cho hãng hưởng ưu đãi thuế và trợ cấp đổi lấy cam kết đầu tư nhà máy lắp ráp xe thuần điện tại chỗ, với tỷ lệ bù sản xuất nội địa tăng dần theo năm. Hãng không đạt chỉ tiêu phải hoàn lại phần hỗ trợ đã nhận.
Ông Suwat Supakandechakul, tân Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô của Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, nêu rủi ro sau khi chương trình kết thúc. Theo ông, các hãng Trung Quốc đã và đang nhập xe từ Trung Quốc và dự kiến tăng lượng sau năm 2027, vì chi phí vận hành tại Thái Lan có thể cao hơn so với nhập khẩu vốn được hưởng thuế 0% theo Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN Trung Quốc. Không còn ưu đãi, hãng có thể chọn nhập thay vì sản xuất.
Trường hợp Neta cho thấy kịch bản xấu nhất trông ra sao. Công ty mẹ phá sản, khoảng 25.000 chủ xe tại Thái Lan bị ảnh hưởng, có thời điểm chờ phụ tùng tới 10 tháng. Bộ Tài chính Thái Lan tuyên bố kiện đòi lại hơn 2 tỷ baht tiền trợ giá. Hãng còn nợ 24.000 xe sản xuất bù nhưng mới làm được 4.700 xe, nợ hệ thống đại lý hơn 400 triệu baht, và mạng lưới đại lý giảm từ 66 điểm hồi tháng 3/2025 xuống khoảng 40 điểm.
Một mẫu SUV thương hiệu Geely trưng bày tại đại lý.
Việt Nam đang ở đoạn nào
Số liệu hải quan cho thấy tốc độ. Tháng 1/2026, Việt Nam nhập 15.042 xe nguyên chiếc, tăng 110% so với cùng kỳ, trong đó Trung Quốc đạt 6.661 xe, chiếm 44,3% và lần đầu vượt cả Indonesia lẫn Thái Lan. Quý 1, lượng xe từ Trung Quốc đạt 17.168 chiếc, tăng 73,3% so với cùng kỳ. Nửa đầu năm, tổng lượng xe nguyên chiếc nhập về là 121.189 chiếc, tăng 18%.
Đại lý Lynk & Co, thương hiệu thuộc tập đoàn Geely, tại Việt Nam.
Đợt giảm giá đầu tiên đã bắt đầu. Từ tháng 5/2026, MG RX5 tồn kho đời 2024 được hạ tới 250 triệu đồng, MG HS giảm gần 200 triệu đồng. Đến giữa tháng 7, Haval Jolion được một số đại lý chào giảm 100 triệu đồng, phần lớn là xe sản xuất năm 2025. Giới kinh doanh trong nước ước tính nguồn cung đang vượt cầu khoảng 200.000 xe.
Thái Lan bước vào chu kỳ này với tỷ lệ sở hữu ô tô cao, nợ hộ gia đình lớn và một ngành phụ trợ đã trưởng thành. Việt Nam bước vào với ba chỉ số đều thấp hơn. Phần giống nhau nằm ở cấu trúc, gồm ưu đãi đổi lấy nhà máy, và một hiệp định thương mại trong khối luôn để ngỏ lựa chọn quay về nhập khẩu.
