Ngày 2-9 theo giờ địa phương, Cơ quan Tài chính Nhà đất Liên bang Mỹ (FHFA) đã phát đơn kiện 17 Ngân hàng lớn trên thế giới. Đơn kiện được nộp lên tòa án cấp liên bang và tòa án cấp bang ở bang New York cũng như tòa án cấp liên bang ở bang Connecticut.
Đơn kiện đòi 17 ngân hàng bồi thường thiệt hại cho hai công ty liên bang Fannie Mae và Freddie Mac (chuyên bảo đảm thế chấp). FHFA đứng đơn kiện với tư cách cơ quan đại diện cho người đóng thuế giám sát tài sản của Fannie Mae và Freddie Mac.
Theo đơn kiện, các ngân hàng đã dễ dãi cho người mua nhà vay tiền mà không cần chứng minh thu nhập rồi sau đó trục lợi bằng cách biến các khoản cho vay rủi ro này thành chứng khoán để bán cho các nhà đầu tư. Sau đó, giá chứng khoán dưới chuẩn giảm mạnh do người vay tiền không thể trả nợ hoặc nhà cửa đã thế chấp bị tịch biên.
FHFA cáo buộc 17 ngân hàng trên đã lập sai các báo cáo về chứng khoán dưới chuẩn để bán với giá cao cho Fannie Mae và Freddie Mac. Trước khủng hoảng nhà đất và tài chính năm 2008, 17 ngân hàng trên đã bán cho Fannie Mae và Freddie Mac chứng khoán dưới chuẩn trị giá tổng cộng hơn 196 tỉ USD. Hành vi này đã vi phạm luật chứng khoán và thông luật.
Chi nhánh ngân hàng Bank of America ở quảng trường Thời Đại (New York). Bank of America là một trong 17 ngân hàng bị kiện. Ảnh: EPA
Đơn kiện cũng cáo buộc một số cá nhân trong các ngân hàng này chuyển các khoản cho vay dưới chuẩn thành chứng khoán được công ty thẩm định tài chính xếp hạng hoàn hảo AAA.
Đơn kiện chưa nêu con số thiệt hại cụ thể mà chính phủ Mỹ muốn thu hồi. Tuy nhiên, trong một vụ kiện tương tự hồi tháng 7, FHFA đã đòi ngân hàng UBS (Thụy Sĩ) bồi thường 900 triệu USD thiệt hại trong 4,5 tỉ USD giá trị chứng khoán dưới chuẩn của ngân hàng này mà Fannie Mae và Freddie Mac đã bỏ tiền ra mua.
Fannie Mae và Freddie Mac đã mua đến 57 tỉ USD giá trị chứng khoán dưới chuẩn từ ngân hàng Bank of America và hai ngân hàng Merrill Lynch và Countrywide Financial (thuộc Bank of America). Do đó, Bank of America có thể bị đòi bồi thường 10 tỉ USD nếu FHFA áp dụng mức bồi thường 20% tương tự như vụ ngân hàng UBS.
Ngay sau khi bị kiện, nhiều ngân hàng có tên trong đơn kiện đã phản ứng cho rằng thiệt hại mà Fannie Mae và Freddie Mac phải gánh là do khó khăn từ thị trường nhà đất chứ không phải do họ gian lận hay không trung thực.
Theo PLTP